پاسخ سوالات کتاب های درسی

چگونگي مطالعه دروس (برای ترم دوم){آغازی مهم تر)

عوامل موفقيت در مطالعه

1- انگيزه
2- روشن بودن هدف
3- توجه به توانايي خود
4- مكان مطالعه
5- زمان مطالعه
6- تمركز حواس
 

مراحل كلي مطالعه
1- فهميدن
2- حفظ كردن و انتقال از حافظه موقت به حافظه پايدار
3- طبقه‌بندي كردن و ساختار سازي دروس و مهارت در بازيابي
4- مرور كردن درس و دوباره تست زدن
 

مراحل مطالعه- درس را يكبار بصورت روخواني مطالعه كنيد
- مطالب مهم را نشانه گذاري كنيم، مطلب را خوب بفهميم، خلاصه برداري كنيم، جمع‌بندي كنيم
- تمرين‌ها را حل كنيم، از تمرين‌هاي مهم و كليدي يادداشت برداريم
- ميزان درك مطلب را با مرور ذهني و پرسش و پاسخ بيازمائيم
- 30% كار در اين مرحله انجام شده است
- تست‌هاي موضوعي را به تعداد حداقل 20 تا 25 تا بزنيم (در مورد دروس اختصاصي)
- تست‌هاي جلسه قبل دروس عمومي را بزنيم و تست‌هاي عمومي را بلافاصله نزنيم
- بررسي تست‌هاي غلط و دوباره انجام دادن آن در روزهاي بعد 30% ديگر كار در اين مرحله انجام شده است
- مرور كردن دروس خوانده شده و تست مجدد و مروري زدن (2 هفته بعد) 30% ديگر كار در اين مرحله انجام مي‌شود
- خواندن مفيد اصل است هر زمان فكر كرديد مفيد نيست براي يك ساعت درس خواندن را رها كنيد
- در آغاز سال مطالعه و خواندن زياد و تست كمتر و به مرور تا پايان سال بر عكس مي‌شود
- دقت بيشتر از سرعت اهميت دارد

نكات و روش‌هاي مطالعه دروس      
- دروس هر روز دبيرستان را عصر همان روز در منزل مطالعه كنيد و تست‌هاي مربوط به آن بحث را بزنید (تست دروس اختصاصي همان روز حدود 20 تا 25 تست و تست دروس عمومي مربوط به جلسه قبل حدود 20 تا 25 سوال)
 - هر دو هفته يك روز به مرور درسهاي دو هفته قبل اختصاص دهيد (تست‌هاي دروس دو هفته را مرور و تعدادي هم تست جديد بزنيد)
 - همه دروس را مورد توجه قرار دهيد و به بعضي از آنها بي‌مهري نكنيد
 - مهمترين منبع كتب درسي و تمرين ها و ... مي‌باشد
 - تمام مطالب كتب درسي، تمرين‌ها، خودآزمايي ها و ... را توجه كنيد
 - مهمترين منبع تست‌ها سوالات كنكور سراسري 10 سال قبل تا حال است
 - در كتابهاي تست آنهايي را كه بر حسب موضوع و درس جدا و طبقه‌بندي كرده‌اند مفيد است.
 - توجه خاصي به انديشه‌ها و مفاهيم اصلي و جزئيات وابسته داشته باشيد
 - نمودارها، نقشه‌ها، جدولها، تصاوير را به دقت بررسي كنيد
 - خلاصه مطالب و نكات مهم درس را استخراج كنيد
 - نكات مهم و مسائل كليدي در تمرين‌ها را با ذكر شماره تمرين و درس در كلاس مخصوص يادداشت كنيد
 - نكات مهم و مسائل كليدي در تست‌ها را با ذكر شماره و درس در كلاس مخصوص يادداشت كنيد
 - كلمات كليدي براي تيترها و انواع بسازيد
 - نت‌برداري و خلاصه برداري نبايد موجب اتلاف وقت شود يا وسواسي با آن برخورد كرد و تمام كتاب را خلاصه و دوباره نويسي كرد
 - آنچه مي‌خواهيد به ياد بسپاريد دسته‌بندي كنيد و براي مطالب ساختار يكپارچه و مرتبط بسازيد
 - از تصوير ذهني استفاده كنيد آنچه مي‌خواهيد به ياد بسپارید در ذهن مجسم كنيد
 - يادگيري خود را بر مفاهيم قرار دهيد نه بر كلمات
 - سعي كنيد كليات مطالب را در يابيد و نه اينكه هر دفعه جزيي را ياد بگيريد
 - آنچه مي‌خواهيد در مركز توجه قرار دهيد
 - بين آنچه آموخته‌ايد با مطالب قبلي ارتباط برقرار كنيد و روند منطقي آنرا پيدا كنيد
 - دروس را كامل بخوانيد، تمرين‌هاي آن را حل كنيد،‌سعي كنيد خوب بفهميد
 - در هر صورت فهميدن و خواندن دروس را به زمان بعد و آينده واگذار نكنيد، فرصت ديگري براي اين مورد ممكن نيست
چگونگي و ميزان خواندن دروس مختلف      
شش سطح يادگيري عبارتند از :
 1- دانش
 2- درك و فهميدن
 3- كاربرد و كاربستن
 4- تجزيه و تحليل
 5- تركيب
 6- ارزشيابي
نكات و روش‌هاي مطالعه دروس      
- ميزان تنوع انواع سوالات مثلثات، هندسه، رياضي گسسته كمتر است از آن بهتر مي‌توان بهره برداري كرد
 - براي درس فيزيك، رياضي، دفتر كلاسور تهيه كنيد و تستهاي جالب و نكته دار و تمرين‌ها و خلاصه‌ها را با توضيح در آن بنويسيد و مرور كنيد
 - براي دروس رياضي تمرين حل كردن و استخراج نتايج مهم است
 - براي درس فيزيك خلاصه برداري كم و خط‌كشي زير آن مهم است + حل تمرين‌ها و استخراج نتايج آن
 - خلاصه برداري در دروس عمومي و كلمات كليدي مهم است
 - در درس شيمي جدول تناوي را به دفعات رسك كنيد تا مسلط شويد و خودتان در زمان كوتاه جدول را بتوانيد بكشيد و با اين روش مطالب و تست‌هاي شيمي پيش‌دانشگاهي و شيمي 2 را جواب دهيد
 - نكات مربوط به مطالعه شيمي در مجله راه دانشگاه شماره 8 مفيدي است (پيوست است)
+ نوشته شده در  جمعه بیست و هفتم فروردین 1389ساعت 21:22  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

شیوه صحیح مطالعه (مجموعه مقالات آمادگی آزمون)

متاسفانه در مدرسه و دانشگاه  چیزی راجع به چگونه درس خواندن نمی آموزند . یادگیری و مطالعه ، رابطه ای تنگاتنگ و مستقیم با یکدیگر دارند، تا جایی که می توان این دو را لازم و ملزوم یکدیگر دانست. برای اینکه میزان یادگیری افزایش یابد باید قبل از هرچیز مطالعه ای فعال و پویا داشت .

شیوه صحیح مطالعه ،چهار مزیت عمده زیر را به دنبال دارد:

۱- زمان مطالعه را کاهش میدهد.

۲- میزان یادگیری را افزایش میدهد .

۳-مدت نگهداری مطالب در حافظه را طولانی تر می کند.

۴- بخاطر سپاری اطلاعات را آسانتر می سازد.

برای داشتن مطالعه ای فعال وپویانوشتن نکات مهم درحین خواندن ضروری است تابرای مرورمطالب،دوباره کتاب رانخوانده ودر زمانی کوتاه ازروی یادداشتهای خودمطالب رامرور کرد .

یادداشت برداری ، بخشی مهم و حساس از مطالعه است که باید به آن توجهی خاص داشت . چون موفقیت شما را تا حدودی زیاد تضمین خواهد کرد و مدت زمان لازم برای یادگیری را کاهش خواهد داد. خواندن بدون یادداشت برداری یک علت مهم فراموشی است.

شش روش مطالعه :

خواندن بدون نوشتن ،خط کشیدن زیرنکات مهم، حاشیه نویسی  وخلاصه نویسی، کلید برداری خلاقیت و طرح شبکه ای مغز

۱-خواندن بدون نوشتن: روش نادرست مطالعه است . مطالعه فرآیندی فعال و پویا است وبرای نیل به این هدف باید از تمام حواس خود برای درک صحیح مطالب استفاده کرد. باید با چشمان خود مطالب را خواند، باید در زمان مورد نیاز مطالب را بلند بلند ادا کرد و نکات مهم را یادداشت کرد تا هم با مطالب مورد مطالعه درگیر شده و حضوری فعال و همه جانبه در یادگیری داشت و هم در هنگام مورد نیاز ، خصوصا” قبل از امتحان ، بتوان از روی نوشته ها مرور کرد و خیلی سریع مطالب مهم را مجددا” به خاطر سپرد .

۲- خط کشیدن زیر نکات مهم :این روش شاید نسبت به روش قبلی بهتر است ولی روش کاملی برای مطالعه نیست چرا که در این روش بعضی از افراد بجای آنکه تمرکز و توجه بروی یادگیری و درک مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط کشیدن زیر نکات مهم می گردد .حداقل روش صحیح خط کشیدن زیر نکات مهم به این صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملا” درک کنند و سپس زیر نکات مهم خط بکشند نه آنکه در کتاب بدنبال نکات مهم بگردند تا زیر آن را خط بکشند .

۳- حاشیه نویسی :این روش نسبت بدو روش قبلی بهتر است ولی بازهم روشی کامل برای درک عمیق مطالب و خواندن کتب درسی نیست ولی می تواند برای یادگیری مطالبی که از اهمیتی چندان برخوردار نیستند مورد استفاده قرار گیرد.

۴- خلاصه نویسی : در این روش شما مطالب را میخوانید و آنچه را که درک کرده اید بصورت خلاصه بروی دفتری یادداشت می کنید که این روش برای مطالعه مناسب است و از روشهای قبلی بهتر می باشد چرا که در این روش ابتدا مطالب را درک کرده سپس آنها را یادداشت می کنید اما بازهم بهترین روش برای خواندن نیست .

۵- کلید برداری :کلید برداری روشی بسیار مناسب برای خواندن و نوشتن نکات مهم است . در این روش شما بعد از درک مطالب ، بصورت کلیدی نکات مهم را یادداشت می کنید و در واقع کلمه کلیدی کوتاهترین، راحتترین ،بهترین وپرمعنی ترین کلمه ای است که با دیدن آن، مفهوم جمله تداعی شده و به خاطر آورده می شود .

۶- خلاقیت و طرح شبکه ای مغز: این روش بهترین شیوه برای یادگیری خصوصا” فراگیری مطالب درسی است .در این روش شما مطالب را میخوانید بعد از درک حقیقی آنها نکات مهم را به زبان خودتان و بصورت کلیدی یادداشت می کنید و سپس کلمات کلیدی را بروی طرح شبکه ای مغز می نویسد ( در واقع نوشته های خود را به بهترین شکل ممکن سازماندهی می کنید و نکات اصلی و فرعی را مشخص می کنید)تا در دفعات بعد به جای دوباره خوانی کتاب ، فقط به طرح شبکه ای مراجعه کرده وبا دیدن کلمات کلیدی نوشته شده بروی طرح شبکه ای مغز ، آنها را خیلی سریع مرور کنید . این روش درصد موفقیت تحصیلی شما را تا حدود بسیار زیادی افزایش میدهد و درس خواندن را بسیار آسان می کند. و بازده مطالعه را افزایش میدهد.

شرایط مطالعه

((بکارگیری شرایط مطالعه یعنی بهره وری بیشتر از مطالعه ))

شرایط مطالعه ، مواردی هستند که با دانستن ، بکارگیری و یا فراهم نمودن آنها ، می توان مطالعه ای مفیدتر با بازدهی بالاتر داشت و در واقع این شرایط به شما می آموزند که قبل از شروع مطالعه چه اصولی را به کار گیرید ، در حین مطالعه چه مواردی را فراهم سازید و چگونه به اهداف مطالعاتی خود برسید و با دانستن آنها می توانید با آگاهی بیشتری درس خواندن را آغاز کنید و مطالعه ای فعالتر داشته باشید :

۱- آغاز درست :برای موفقیت در مطالعه ،باید درست آغازکنید.

۲- برنامه ریزی : یکی از عوامل اصلی موفقیت ، داشتن برنامه منظم است .

۳- نظم و ترتیب: اساس هر سازمانی به نظم آن بستگی دارد .

۴-حفظ آرامش: آرامش ضمیر ناخود آگاه را پویا و فعال میکند.

۵- استفاده صحیح از وقت :بنیامین فرانکلین، ((آیا زندگی را دوست دارید؟ پس وقت را تلف نکنید زیرا زندگی از وقت تشکیل شده است .))

۶- سلامتی و تندرستی: عقل سالم در بدن سالم است .

۷- تغذیه مناسب: تغذیه صحیح نقش مهمی در سلامتی دارد.

۸- دوری از مشروبات الکلی : مصرف مشروبات الکلی موجب ضعف حافظه می شود .

۹ – ورزش : ورزش کلید عمر طولانی است .

۱۰-خواب کافی: خواب فراگیری و حافظه را تقویت می کند.

۱۱ –درک مطلب:آنچه در حافظه بلند مدت باقی می ماند ، یعنی مطالب است .

چند توصیه مهم که بایدفراگیران علم ازآن مطلع باشند.

۱- حداکثر زمانی که افراد می توانند فکر خود را بروی موضوعی متمرکز کنند بیش از ۳۰ دقیقه نیست ، یعنی باید سعی شود حدود ۳۰ دقیقه بروی یک مطلب تمرکز نمود و یا مطالعه داشت و حدود ۱۰ الی ۱۵ دقیقه استراحت نمود سپس مجددا” با همین روال شروع به مطالعه کرد.

۲- پیش از مطالعه از صرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید. و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمائید چون پس از صرف غذای سنگین بیشتر جریان خون متوجه دستگاه گوارش میشود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خونرسانی به مغز کاهش می یابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته میشود . از مصرف الکل و دارو هم خودداری فرمائید همچنین غذاهای آردی مثل نان و قندی قدرت ادراک و تمرکز را کم می کند نوشابه های گازدارهم همینطور هستند.

۳- ذهن آدمی با هوش است اگر یادداشت بردارید خود را راحت از حفظ و بیاد سپاری مطالب می کند و نیز همزمان نمی توانید هم مطلبی را بنویسید و هم گوش دهید . پس در حین مطالعه لطفا” یادداشت برداری ننمائید .

+ نوشته شده در  جمعه بیست و هفتم فروردین 1389ساعت 21:10  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي سؤالات امتحاني نوبت دوم

سؤالات امتحاني نوبت دوم
‌نمونه شماره 1



  1- للترجمة (چهار عبارت از پنج عبارت زير را ترجمه كنيد)

الف) نبعثُ رسولا مع هدايا الي حاكم الحبشةِ و نطلبُ منهمْ تسليمُ المهاجرين
ب) يُشَجْع القرآنَ الناس علي الاستفادة من الطيباتِ التي تضمن سلامة الابدان
ج) وزعوا الماءَ عليهم و علينا بالتّساوي و غداً يأتي الفرجُ
د) يا عبادَ اللهِ توبوا / فهو كهْفُ التائبينا
ه‍) فماذا ترَكَت الطيبةُ للفراشة الصّغرةِ : ابنتها الجميلة‌؟
 



  2 – عين الصحيح :

الف)‌نعْلّمْ حسن الاستماع كما نتعلّم حسن الحديث
خوب گوش كردن را .......همانطور كه خوب صحبت كردن را ........
بياموز – آموختي
مي آموزي – آموختي
بياموز – مي آموزي

ب) منْ عذبَ لسانُه كثرا خوانُه
هر كس زبانش شيرين باشد برادرانش (دوستانش) زياد مي شوند.
هر كس زبانش ديگران را عذاب دهد برادرانش (دوستانش) پراكنده مي شوند.

ج) اولئك الذين صوتوا و اولئك هم المتقّون
آنان كساني اند كه راست گفتند و آنان همان پرهيزگارانند
آنان كه راست مي گويند همان پرهيزگارانند


د) پيام آيه «أتامرون النّاس بالبّر و تنْسونَ انفُسَكُمْ» كدام است؟
بايد امر به معروف كرد
انسان بايد به علم خود عمل كند
لزوم نهي از منكر را نبايد فراموش كرد
انسان بايد خود نيكوكار باشد و سپس ديگران را به كار نيك سفارش كند
 



  3- الف) ترجم كلمتين من هذه الكلمات :( تنها دو كلمه از كلمات زير را ترجمه كنيد)
الشّفيق - اسجع - الصُرضّات - الاسقاط

ب) اكتب الكلمة المطوبة
متضاد (كافر) - مترادف (رثوم)



  4 – اكمل الفراغ بالكلمة المناسبة

الف) وعدَ اللهُ .........بالنّصر (المؤمنُ – المؤمنِ – المؤمنَ)
ب‌) و المؤمنون و لا يكذبون ابداً ( يصدقُ – يصدقونَ – يصدقانِ)
ج) احسنِ الي .... كما احسنَ لاله اليك (الناسُ – الناسَ – الناسِ)
د) دَخَلوا في بلادي خفي امنٍ و راحةٍ ( الذين – الذي – الّتي)
ه‍) هُم .....باموالهم و انفسهم (يُجاهدُ – يُجاهدْتََ – يجاهدونَ)
و) اسم موصول .......براي كلمه مفرد مذكر و اسم موصول ........براي كلمه جمع مؤنث بكار مي رود.
 



  5 – للتعريب (يكي از دو جمله زير را به عربي برگردانيد)

مسلمانان براي كاري مهم در مسجد جمع مي شوند
مؤمنان روز زندگي به خدا توكل مي كنند
 



  6 – الف) الكمل الفراغ بالضمير المناسب

مشغولون بمطالعة درس..... و ..... تُكفرونُ في الامتحان
ما مشغول مطالعه درسمان هستيم و شما به امتحان فكر مي كنيد

ب) اكمل الجملة التالية
الطالبة المجتهدة هي التي تنجَحُ في درسها = الطالبُ المجتهدُ هو ..... في درس....

ج) اكمل احدي المملتين بالصيغة المناسبة ( يكي از دو جمله زير را با صيغه مناسب فعل كامل كنيد)
يا ايّها النّبي ......الكُفّارَ المنافقين (فعل امر من «جهد» من باب مفاعله)
.... اويسٌ منْ موضع الشّمس (فعل مضارع من «فشُ» من باب تفعيل)
 



  7 – الف) عين المبتدا و الخبر ( در يكي از جملات زير مبتدا و خبر را مشخص سازيد)

شرف المكان بالمكين
خيرالامور اوسطها

ب) اجعل احدي الحملتين جملة فعلية ( يكي از دو جمله اسميه زير را تبديل به جمله فعليه نمائيد)
المؤمنون يأمُرون بالمعروفِ
التلميذ تانِ ساعدتا امّهما

ج) ترجم العبارات و عيّن نوع الخبرين فيها
يا كميلُ ، العلم خيرٌ من المال ، العلمُ يُحرسك.
 



  8 – عين نوع المستقلات التي اشير اليها بخطّ

قال زكريا (ع) و المنكرات شايعة و انا شيخُ كبير السّن  



  9 – اجعل الكلمات التي تحتها خط في الجدولِ واذكر حركتها

هو وجد طريقة محل هذه المُسلكة

كلمه حركت
معرب مبني
  هو مبني بر فتح
     
     
 



  10 – الف) صحح الاخطاء في الاعراب :
العاقل يغتَنمُ الفرصة الحياة

العاقل : فاعل و مرفوع
الفرصة : مفعول و مجرور
يغتنم : فعل ماضٍ منصوب

ب) للتحليل الصرفي (يكي از دو كلمه ي زير را تجزيه كنيد)
العاقل =
يغْتنم =
 



  11 – عين اعراب الكلمات التي تحتها خط
ارسل اهلُ الكوفة الرسائل لدعوة الامام (ع)

مبتدا خبر فاعل مفعول به مجرور به حرف جر
         
 



  12 – اقرأ النّص واجب عن الاسئلة
خضَر الورد الصلاة الجُملة و حينما شاهدَ اميرالمؤمنين يتروَحُ بكمه سألَ والدهُ : هلْ يشْعر اميرالمؤمنين بالحرّ الشّديد اجابَ والدِهُ : لا، بلْ ، هوَ يُخَفّفُ قميصه . هوَ غسلة قبل حضورة الصّلاة .

الف) ما ذا عمل اميرالمؤمنين اثناء الصلاة ؟
ب) منَ حفرَلصلاة الجمعة؟
ج) هلْ شعرَ اميرالمؤمنين بالحّر الشّديد؟
د) مَنْ غَسَلَ قميصِهُ قبلُ حضورهِ الصّلاة
ه‍) ترجم الكلمتين (ترجمه دو كلمه زير را با توجه به متن بنويسيد)
كمّ =
يَشْعر ﺑِ=
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:44  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي درس 10

درس 10
فيه شفاءُ للناس ِ : در آن براي مردم شفاست

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
اعْتمَرَ : به شمار آورد
الرّائد : پيش آهنگ
اغْتنمَ : غنيمت شود
الزّيت : روغن
اغْني : غني تر
الشكرياّت : مواد قندي
ضمنَ : ضمانت كرد
البصَلَ : پياز
الطاقة : نيرو
التانّي : درنگ كردن
عطَفَ : عطوفت به خرج داد
التّطهير: ضدعفوني كردن
غفّنَ : برهم گذاشت
تقدّمَ : پيشرفت كرد
الفضائلُ : جمع فضيلت
والتّين : انجير
القيمةَُ الغذائية : ارزش غذايي
الاعجابَ : شگفتي
اللّبن : شير
الاملاح : مواد معدني
المبيد : نابود كننده
تربّي : تربيت شد
مكين : صاحب منزلت
الثّقافة ُ : فرهنگ
الثّقافةُ : فرهنگ
الْممرقّباتِ : پرستار
الجنيّ : تازه چيده شده
المنهاج : راه روشن
سبّبَ : باعث شد
الكُرباتُ الحمراء : گلبول قرمز
سبعون : هفتاد
متّغير : تشخيص داد
الحضارة : تمدن



  قواعد درس دهم :

جمله اسميه : جمله اي است كه غالباً با اسم شروع مي شود و دو ركن دارد
مبتدا، خبر
1. مبتدا : اسمي كه غالباً در ابتداي جمله مي آيد و درباره آن خبر مي دهيم مانند (المؤمن) در جمله (المؤمن صبورُ)
2. خبر : كلمه يا كلماتي است كه غالباً بعد از مبتدا مي آياد و درباره مبتدا خبرمي دهد و معني جمله را كامل مي كند. مانند : (صبور) در جمله المؤمن صبورٌ اعراب مبتدا و خبر هردو رفع است و به عبارت ديگر مبتدا و خبر مرفوع هستند و علامت رفع آنها غالباً ( -ٌ يا –ُ ) است.
خبر معمولاً از لحاظ مذكر و مؤنث از مبتدا تبعيت مي كند.
جاءَ الطالبُ : فعل و فاعل
الطالبُ جاء : مبتدا و خبر

براي يافتن خبر پي بردن به مفهوم عبارت راهگشاست. ترجمه و معناي جمله خبر را مشخص مي كند.

خبر غالباً به يكي از سه صورت زير مي آيد :
1. مفرد (مؤمن صبورٌ)
2. جمله فعليه (المسلمُ يَصْدقُ)
3. جار و مجرور(النجاةُ في الصّدق)

اعراب كلمات مبني ( ضماير، اشاره ، ....) محلي است.
اعراب جمله و شبه جمله نيز محلي است.
بنابراين در مبتدا و خبر، ضماير و اسم هاي اشاره و جمله ها و شبه جمله ها محلاً مرفوع مي باشند.
محلي يا محلاً : يعني كلمه مورد نظر در محلي قرار گرفته كه اعراب خاصي را مي طلبد اما از گرفتن آن ناتوان است.
مثلاً وقتي مي گوئيم : هذا در جمله هذا كتابٌ
محلاً مرفوع است يعني اين كلمه در محلي و موقعيتي واقع شده كه بايد مرفوع مي شد اما از گرفتن اعراب رفع ناتوان است.
 



  تمرين اول ، درس دهم
1 – اجعل الجملة التالية في مكان مناسب من الجدول

1. الحمدالله ِربّ العالمين
2. الرائد لا يكذبُ اهلَه
3. هولاءِ مصابيح الامّة
4. الصدْقُ رآسُ الفضائل
5 – شرف المكان با تمكينٍ

الجله الاسميه
رديف مبتدا خبر نوع خبر
1 الحمد لله جار و مجرور
2 الرائد لا تكذيب اهله جمله فعليه
3 هولاء مصابيح مفرد
4 الصدق راس مفرد
5 شرف بالمكين جار و مجرور
 



  2 – اجعل الفاعل المبتدا فاعلاً و غيرٌ ما يَلْزمٌ
فاعل را به مبتدا و مبتدا را به فاعل تبديل كن و تغييرات لازم را بده

1. يأمُرُ المؤمنون بالمعروفُ .
مؤمنان امر به معروف مي كنند
المؤمنون يأمرُون بالمعروف

2 – يعطفُ الوالدانِ علينا .
پدرو مادر با ما محبت مي كنند
الوالدانِ يعطفان علينا

3 - تجتمعُ المَسلماتُ في المسجد.
زنان مسلمان در مسجد جمع مي شوند
المسلماتُ يحْتمعْنَ في المسجد

4 – المسلمونَ رفعوا اعْلام الحضارة في العالم.
مسلمانان پرچمهاي تمدن را در جهان برافراشتند
رفع المسلمونَ اعلام الحضارة في العالم
 



  3 – ميّز الخطا في كلّ عبارةٍ ثم اكتُب الصحيح ...
اشتباه را در هر عبارت مشخص كن و صحيح را بنويس

1 . الغّرةُ لا يحْصِلُ بالتكاسُلِ.
لا تحْصُلْ / عزت با تنبلي بدست نمي آيد

2 . المُعلّمٌ انبياء اللامّة ِ
المعلّمونَ / معلمها پيامبران ملت ها هستند

3 . حُسنُ الخُلقِ من ثمراتِ الأدبِ
حُسْنُ / خوش اخلاقي از ثمرات ادب است

4 . التواضعُ تَرْفعُ قيفة الانسانِ
يَرْفَعَُ / قيفة / فروتني ارزش انسان را بالا مي برد
 



  5 – اكمل الفراغ في الاعراب و التحليل الصّرفي :
جاي خالي را در تركيب و تجزيه كامل كن

العاقل يغْتَنمُ الفرصة في الحياة
العاقل :‌اسم ، مفرد - مذكر مشتق ، اسم فاعل، معرب / مبتدا و مرفوع و ... الجملة اسميه

يغتنم :‌فعل مضارع - للغائب مزيد ثلاثي - متعدٍ :‌معرب
فعلٌ : مرفوع و فاعله ضمير «هو» المستتر و الجملة فعلّية ٌ و خبر و مرفوع محلاً

الفرصة ٌ : اسم ، مفرد، مؤنث، جامد، معرب / مفعول و منصوب

في : حرف جرّ ، مبني علي السكون

الحياة : اسم مفرد، مؤنث جار و مجرور ، معرب / مجرور به بحرف جرّ / في الحياة :‌جار و مجرور
 



  پرتوهاي قرآني :
1 – در آيات زير كلماتي از ريشه (ظلم) بيان شده است. در كدام مرجع توضيحات صحيح دوباره آنها داده شده است.

1. و مااللهُ يُِريدُ ظلماً للعبارْ . (جامد - مشتق)

2. و من قُتلَ مظلوماً فقد جعلنا لولية سلطانا (اسم زمان - اسم مفعول)

3. و مَنْ اَظْلَمَ ممّن افْتري علي الله كذباً (فعل ماضي - اسم تفضيل)
 



  تست هاي كنكوري درس دهم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف)‌اللهٌ انزل القرآن سعادة البشر : خدا قرآن را براي سعادت بشر فرو فرستاد
ب) الدّائدُ الكذبُ اهلَهُ : راهنما نبايد به بستگان دروغ بگويد
ج) الرّطبُ معَ قدحٍ من اللّبن غداءَ كاملُ . خرما با يك كاسه شير غذاي كاملي است
د) اتهربُ القطة ُ من خوفِ فارةٍ : آيا گربه از ترس موش فرار مي كند؟

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست.
الف)الهدي : ساده
ب) التّطهير : ضدعفوني كردن
ج) اَغْني : غني تر
د) الشّعْب : ملت

3 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) السكريات ، مواد قندي
ب) الطاقة : نيرو
ج) عطَفَ : محبت كرد
د) المُبيد : واضح

4 – مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف)‌جمله اسميه جمله اي است كه غالباً با اسم شروع مي شود
ب) مبتدا اسمي است كه غالباً درآغاز جمله مي آيد و درباره آن خبري مي دهيم
ج) مبتدا و مرفوع است اما خبر منصوب است
د) خبر كلمه يا كلماتي است كه غالباض بعد از مبتدا مي آيد و درباره مبتدا خبري مي دهد و معناي جمله را كامل مي كند.

5 – كدام گزينه از انواع خبر نيست ؟
الف) مفرد
ب) جمله فعليه
ج) جار و مجرور
د) مثني و جمع

6 – الطّالبُ در جمله (الطالبُ جاءَ) چه نقشي دارد؟
الف) فاعل
ب) مفعول
ج) مبتدا
د) خبر

7 – نوع خبر در جمله (الحمدالله رب العالمين) چيست؟
الف) جار و مجرور
ب) مفرد
ج) جمله فعليه
د) جمله اسميه

8 – نوع خبر در جمله (الرائدُ لايكذبُ اهْلُهُ ) چيست؟
الف) مفرد
ب) جمله فعليه
ج) جارو مجررو
د) جمله اسميه

9 - كدام گزينه جمله (المسلون .... في المسجد) را كامل مي كند؟
الف) اجْتمَعْنَ
ب) اِجْتَمَعَتْ
ج) اِجْتَمَعَ
د) اجْتمعوا

10 – كدام گزينه جمله ( .... المسلمون في المسجد) را كامل مي كند؟
الف) اجْتمَعْنَ
ب) اِجْتَمَعَتْ
ج) اِجْتَمَعَ
د) اجْتمعوا

11 – كدام گزينه در مورد تجزيه نغْتنمُ «جمله (العاقلُ نغتنمُ الفرصة في الحياة) صحيح نيست؟
الف) فعل مضارع، ثلاثي مزيد
ب) ثلاثي مجرد – مبني
ج) براي مفرد مذكر غايب
د) متعدي – معرب

12 – كدام گزينه در مورد تجزيه الفرصة در جمله (العاقلُ نغتمُ الفرصة في الحياة ) صحيح نيست؟
الف) اسم – مفرد
ب) مذكر – مشتق
ج) مؤنث – جامد
د) معرب

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:43  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي درس 9

درس 9
حُسْنُ العاقبة :‌عاقبت به خيري

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
الْال : خاندان
شهد : شهادت داد
اَبْعَدْ : ديد
صدّق :‌تصديق كرد
الاخوان‌: برادر، دوست
عادَ ، يَعودُ : بازگشت
ارْتَعد : ارزيد
غَرُبَ : شيرين شد
استوي : مساوي شد
العطشي تشنه، جمع عطشان
الاسقاط : انداختن
عليْنا : عليه ما
الاشْجَعْ : شجاع تر
الْفتي : جوانمرد
الْقي :‌انداخت
المبين : واضح
ايّ : بلي
الحشيشة : علف خشك
بايع : بيعت كرد
أتي : آمد
الْبّر : نيكي
الطاغية : ستمگر
ثمّ : انجام شد
النعيم : بهشت
الجرّة : كوزه
وزّعَ : تقسيم كرد
الرّووس : جمع رأس ، سر
الفرجْ : گشايش
الرّخاءِ : آسايش
كبّر : تكبير گفت
السّبط : نوه دختري
نحْو : به طرف
سلَّمَ : تسليم شد
المظالِم : ستگري ، جمع مظلمة



  قواعد درس نهم :

جمله دو نوع است : جمله اسميه ، جمله فعليه
جمله فعليه : جمله اي است كه غالباً با فعل شروع مي شود جمله فعليه دو ركن دارد.
الف : فعل
ب: فاعل
فعل : به انجام دادن كاري يا داشتن حالتي در زمان معين دلالت مي كند فاعل همان انجام دهنده كار (فعل) است.
فاعل : در عربي حتماً بايد بعد از فعل بيايد و اگر قبل از فعلي بيايد ديگر فاعل ناميده نمي شود و نام ديگري دارد كه فاعل هميشه رفع مي گيرد و به عبارت ديگر فاعل هميشه دو نوع است و علامت رفع غالباً ( -ٌ يا –ُ ) است.
فعل از جهت ( مذكر و مؤنث) با فاعل خود مطابقت مي كند.
فعل از جهت (مذكر و مؤنث) با فاعل خود مطابقت مي كند.
هر گاه فعل در آغاز جمله بيايدف به آن جمله ي فعليه مي گوئيم.
در صيغه هاي غايب هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر بيايد، فعل به صورت مفرد مي آيد.
هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر نيامده باشد، فعل همراه ضميري مي آيد كه همان ضمير فاعل است
در صيغه هاي مخاطب و متكلم همانند همه زبانها – فاعل به صورت ضمير مي آيد.
مانند : اكتُبُ (انا) – تَكْتبون َ ( و) تكتبين (ي )
به فعل هايي كه معناي آنها با فاعل كامل مي شود، لازم مي گوئيم.
به فعل هايي كه علاوه بر فاعل ، به مفعول نيز نياز داشته باشد متعدي مي گوييم.
مفعول از دو راه تشخيص مي دهيم؟
1. تشخيص از راه معنا
2. تشخيص از راه علامت
قدم نخست براي تشخيص مفعول به همچون ساير نقش ما ، مهم معناي عبارت است. در زبان عربي مفعول به نيز داراي علامتي است كه به وسيله آن مي توان مطمئن شد كه تشخيص ما صحيح بوده و كلمه مورد نظر مفعول به است.
علامت اختصاصي مفعول به معمولاً فتحه ( -َ -ً ) است يعني مفعول به پيوسته منصوب مي باشد.مفعول به معمولاً بعد از فاعل مي آيد.
ضمير منفصل منصوب ( ايّاك و ...) ونيز ضمايز متصل به هر سه قسم كلمه‌، با فعل بيايندف غالباً مفعول به هستند
 



  جار و مجرور :

به حروفي از قبيل مِنْ (از) في (در) الي (به سوي) لي(براي ) علي (بر روي) بِ (با) كَ (مانند) عن (از) حروف جر ، به اسم پس از آنها مجرور و به هر دو جار و مجرور مي گوئيم.
حروف جز تنها قبل از اسم مي آيند.
 



  تمرينها
1. عين الصحيح از النحطا في العبارات التالية : صحيح و غلط در عبارت هاي زير معين كن:

1. قصد الامام (ع) بحركته . اصلاح امّةٍ رسول الله (ص)
امام (ع) با حركتش اصلاح امت پيامبر خدا را قصد كرد
صحيح

2. انّ الساقد قبل توبة «حرّ»
همانا خدا توبه حر را پذيرفت .
صحيح

3 . وصلت قافله الامام (ع) الي الكوفة
كارون امام علي (ع) به كوفه رسيد
غلط

4 . ما ارسل اهل الكوفة الرسائل لدعوة الامام (ع)
اهل كوفي براي دعوت امام (ع) نامه ها نفرستادند
غلط
 



  2 – اكمل الفراغ بالصيغة المناسبة .
جاهاي خالي را با صيغه مناسب پركن

1. يَرفَعُ الْعملُ الصّالحُ درجة الانسانِ . (يَرْفَعُ – تَرفَعُ – يَرفعانِ)
2. العملُ الصالحُ يَرْفَعُ درجة الانسانِ (يَرْفَعْ – تَرْفَعُ – يرفعان)
3. العلمُ و الايمانُ يُقرّبانِ الانسانَ الي الله . ( تُقرّبانِ ، يُقربانِ ، يُقّرِبُ)
4. يُقرّبُ العلمُ و الايمانُ الانسانَ الي الله .( يُقرّبان ، تُقرَبُ ، يُقرّبُ )
5. المؤمنون يُصدقونُ و لا يكذبون‌ابداً . (يُصْدقون َ ، يَصْدُقُ، يصدقانِ)
6. يصدق المؤمنون َ و لا يكذبون ابداً . (يصدقُ - يصدقونَ – يصدقانِ)
7.الاُمهاتُ يتعبنَ انفسهنَّ في تربية الاولاد ِ ( تُتْعبنَ ، تُيعبْنَ ، تَُتْعبُ)
8 – تُتْعِبُ الأمهاتُ انفسهنَّ في تربية الاولاد (تُتْبّعنَ ، يُتْعِبْنَ ، تُتْعِبُ)
 



  3 – املا الجرون من كلمات العبارات التالية .
جدول را از كلمه ها و عبارت هاي زير پر كن
1. يبشرُ الله المؤمنَ برحمته . خدا مؤمن را به رحمتش مژده مي دهد

2. يا موسي .... أخْرجْ قولكَ من الظّلمات الي النّور . اي موسي قوم خودت را از تاريكي ها به سوي نور درآور

3. و ذكُروا نعمة الله عليكم ......
و نعمت خدا را بر خودتان ياد آوريد

4. الْحسنةُ تذهبُ السّمية . نيكي بدي را مي برد

انواع فاعل :
اسم ظاهر --> الله
ضمير بارز --> و
ضمير مستتر --> انت ، هي

مفعول به جار و مجرور :
مفعول به --> المؤمن ، قومُ ، نعمة َ، السّيئةُ
جار و مجرور--> رحمة ، من الظّلمات ، الي النّور ، عليكم
 



  4 – ترجمه هاي زير را به عربي برگردان :

1. علم ، انسان را به خداوند نزديك مي كند.
الْعلمُ يُقرّبُ الانسانَ الي الله

2. وقت نماز رسيده است، الان مي رويم و نماز مي خوانيم .
قَدْ خانَ وقتُ الصّلاة ، نذهَبُ الْآنَ و نُصلّي .

3. آن ها نور حق را نديدند و از حقيقت دور شدند
اولئك ما ابعدوا نور الحقّ و ابْتعدوا عن الحقيقة
 



  پرتوهاي قرآني‌:
الف – در كدام آيه از مشتقات «غفر» بكار نرفته است؟

1. و استغفرالله انّ الله كان غفوراً رحيما .
و از خدا آمرزش بخواه كه او آمرزنده و مهربان است

2. و ما اللهُ بغافلٍ عمّا تعملون
و خدا از آنچه مي كنيد غافل نيست

3. و انأ ادْعوكم الي الغدير الغفار
و من شما را به خداي تواناي بي همتا و آمرزنده دعوت مي كنم
 



  ب: پيام آيه شريفه ي «اتأمرونَ النّاسَ‌ بالبّر و تنسونَ انْفُسَكُمْ » كدام است؟

بايد امر به معروف كرد
انسان بايد به علم خود عمل كند
لزوم نهي از منكر را نبايد فراموش كرد
انسان بايد خود نيكوكار باشد سپس ديگران را به كار نيك سفارش كند
 



  تست هاي كنكوري درس 9 :

1 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) يا حسين بايعٌ انتَ اوْ تُسلّمُ : اي حسين بيعت كن يا تسليم شوي
ب) هذه الكوفة تبْدو منْ بعيد . اين كوفه اصلاً دور نيست
ج) اَضد انتُمْ بعثتُم لي رسائل : پس آيا شما نامها به من نفرستاديد
د) لقد رأيتَ مُدُن َ العالم . شهرهاي جهان را ديده اي

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) وزّغَ : تقسيم كرد
ب) علينا : به نفع ما
ج) النّهج : راه
د) النّعيم :‌بهشت

3 – ترجمه ي كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) عَذَبَ : شيرين شد
ب) خَذَلَ : خوار كرد
ج) اي :‌آري
د) الطّاغية :‌آزاده

3-فاعل چه اعرابي دارد؟
الف) نصب
ب) جر
ج) رفع
د) جزم

4 – مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) فاعل هميشه اسم ظاهر است
ب) فاعل هميشه بعد از فعل مي ايد
ج) فاعل هميشه مرفوع است
د) هر فعلي فاعلي دارد

6 – مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) در صيغه هاي مخاطب و متكلم فاعل به صورت ضمير مي آيد
ب) هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر بيايد فعل به صورت مفرد مي آيد
ج) صمير مستتر با چشم ديده نمي شود و بر زبان هم جاري نمي شود
د) فعل هميشه و از هر جهت تابع فاعل خود است

7 – هر جمله (سافر تشخصًٌ الي بلادٍ كثيرة ) نوع فاعل كدام است؟
الف)‌ضمير بارز
ب) ضمير مستتر
ج) اسم ظاهر
د) اين جمله فاعل ندارد

8 – در جمله (شاهَدَ الرّجُلُِ انواعاً مختلفة من الحياة )مفعول به كدام است؟
الف) انواعاً
ب) الرّجُلُ
ج) من الحياة
د) مختلفة

9 – در جمله (الحسنة تُذْهِبُ السيّئة ) فاعل كدام است؟
الف) تُذهبُ
ب) الحسنة ُ
ج) السّيئة
د) ضميرمستتر هي

10 – كدام گزينه (الطّلابُ.... في الامتحان ) را كامل مي كند؟
الف) نجحَ
ب) نجحوا
ج) نجَحَتْ
د) نَجَحْنَ

11 – كدام گزينه جمله (لأمهاتُ ....مِنْ اجلنا) را كامل مي كند؟
الف) تَعَبْنَ
ب) تَعَبَتْ
ج) تعبْن
َ د) تَعِبَ

12 – در جمله (مسألة ُ اَحدٌ اصدقانه) مفعول به كدام است؟
الف) أمد
ب) اصدقانة
ج) سألَ
د) ضمير«هُ»

13 - در جمله (اُذكروا نعمة الله عليكم) فاعل كدام است؟
الف) نعمةَ
ب) الله ِ
ج) ضمير بارز «و»
د) ضمير مستتر «انتم»
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:42  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي درس هشتم

درس هشتم :
توبة الثّعليبْ : توبه روباه

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
اسْتمّر :‌ادامه داد
الكهف : غار
اعْتمدَ : اعتماد كرد
الماكر: حيله گر
بَرَز –ُ : ظاهر شد
خالَفَ : مخالفت كرد
البطْن : شكم
مَشي : راه رفت
بلّغ : رساند
الْمُخطي : خطا كار
بلبغ عني : از جانب من ابلاغ كن
نفَخَ –ُ : دميد
الْجدودُ :‌اجداد ، جمع جدّ
وََعَظَ – يَعِظُ : نصيحت كرد
الدّيك : خروس
سبَّ –ُ : دشنام داد
ذاتَ يوْم : روزي
الصّفدَعَة : قورباغه
ذوي التيّجان : صاحبان تاج
ظنّ –ُ : گمان كرد
رَفَضَ : ركود ، نپذيرفت
الْعارفُ : دانا
عنّي : از جانب من



  قواعد درس هشتم :

در جهان كلمات گاهي به كلماتي برمي خوريم كه در شرايط مختلف، تغيراتي در چهره ي ظاهري آنها پديد مي آيد، در كلمات معيار تغيير، حرف آخر آنهاست. برخي كلمات در زبان عربي با تغيير موقعيت در جمله در جمله حركت حرف آخرشان تغيير مي كند و تعدادي نيز در همه ي موقعيت ها حركت حرف آخر شان ثابت مي ماند.
به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها با تغيير موقعيت تغيير مي كند «معرب» مي گويند.
به كلماتي كه حرف آخر آن ها در هر موقعيت ثابت بماند «مبني» مي گويند.
(مانند هذا) : جاءَ هذا
رَأَيْتُ هذا
سَلّمتُ علي هذا
اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسيم مي شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب ناميده مي شود.
1. مرفوع : كلمه اي است كه اعراب آن رفع يعني (-ٌ و –ُ) باشد. جاءَ الطّالبٌ .
2. منصوب : كلمه اي است كه اعراب آن نصب يعني (-ً يا –َ ) باشد . رَأَيتَ طالباً
3. مجرور : كلمه اي است كه اعراب آن جر يعني ( -ٍ يا –ِ ) باشد. سلّمْتُ علي طالبٍ
4. مجزوم : كلمه اي است كه اعراب آن جزم يعني (-ْ) باشد. لا تكْتُبْ
 



  گروههاي كلمات مبني :

1. مبني بر ضم : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت –ُ باشد.
مانند : نحنُ – مُنْذُ - كَتَبوا
2. مبني بر فتح : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت –َ باشد.
مانند هُوَ – كَتَبَ
3 – مبني بر كسر : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت –ِ باشد.
مانند :‌اَنْتِ
4 – مبني بر سكون : كلمه اي است كه حركت حرف اخر آن هميشه و بصورت ثابت –ْ باشد.
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ
كلماتي مانند : لا ، الي ، عَلي كه حرف آخرشان الف است نيز مبني بر سكون هستند.
و كلماتي مانند : في ، الذي، اللاتي كه حرف آخرشان ي ساكن است نيز مبني بر سكون هستند
 



  كلمات معرب و مبني :

كلمه : حرف – فعل – اسم
حرف : همه حروف مبني اند
فعل: ماضي و امر مبني هستند
فعل مضارع معرب است
اسم : ضميرها ، اسم هاي اشاره ، اسمهاي موصول ، اسمهاي استفهام مبني هستند.
اسم : بقيه ي اسم ها معرب هستند (غير از اسم هايي كه در خط بالا نام برده شده اند)
 



  تمرين اول :
1- اجْعل الكلمات التي تحتها خط في مكان مناسب من الجدول
كلماتي را كه با خط مشخص شده اند در جاي مناسبي از جدول قرار بده .

الف:
1 – العاقلُ مَنْ وعَظَته التّجاربُ
عاقل كسي است كه تجربه ها به او پند آموخته است

2 – هلْ ينْجَحُ الذّين لا يَدْرسونَ ؟
آيا كساني كه درس نمي خوانند قبول مي شوند؟

3 – هم وَجَدوا طريقةَ يحلّ هذه المشكلة
آنها براي حل اين مشكل راهي يافتند

4 – نحْنُ درسْنا و نجَحْنا في الامتحان
ما درس خوانديم و در امتحان قبول شديم

المبني
  علي الضم علي الفتح علي الكسر علي السكون
الاسم نحن الذين هذه من
الفعل وجدوا وعظته _ درسنا
الحرف _ _ لِ هل
 

ب :
1- وَ جعَلْنا من الماء كلّ شيءٍ حيّ
هر چيز زنده را از آب آفريديم

2 - لا تتكاسَلْ فأن طريق العزّ صَعْبٌ
تنبلي نكن پس همانا راه عزت سخت است

3 – هلْ يعْتَمِدَ العاقلُ علي الجاهل ؟
آيا عاقل به نادان اعتماد مي كند؟

المعرب
  المرفوع المنصوب المجرور المجزوم
الاسم صعب كل الماء-الجاهل _
الفعل يعتمد _ _ لا تتكاسل
 



  2- صِلْ كُلّ في العمود الاوّل بما يُناسبها من العَمودُ الثّاني
هر كلمه در ستون اول را به آنچه مناسبش است از ستون دوم وصل كن

 



  3 – عيّنُ الصحيح في ترجمة العبارات التالية .
در ترجمه عبارت هاي زير ترجمه صحيح را تعيين كن

1. اولئك الذين صدقوا و اولئك هم المتّقون
الف. آنان كساني اند كه راست گفتند و آنان همان پرهيزگارانند
ب. اينان كه راست مي گفتند ، همان پرهيزگارانند

2 – فاصبر علي ما يقولُون ُ وسبّحْ بحمدِ ربّك
الف. پس بر آنچه مي گويند : بي تابي مكن، آنان به ستايش پروردگارت تسبيح گويند
ب. پس بر آنچه مي گويند، شكيبا باش و به ستايش پروردگارت تسبيح گوي

3 – اني لما انْزلْتَ اليّ من خير فقيرٌ
الف.همانا من به آنچه از نيكي به سوي فرستي ، نيازمندم
ب.همان من به آنچه فرستادي از خوبي ها نيازمندم
 



  پرتوهاي قرآني درس هشتم :
الف – در آيات زير سه كلمه از يك ريشه هستند، آنها را در بنويسيد .

1. لا تُبْطلوُا صدقاتِكُمْ بالمّن و الاذي
صدقه هاي خويش را با منت گذاشتن و آزار رساندن باطل نكنيد

2. لَهُم اَجْرُ غيرُ ممنونُ
براي آنها پاداش بي منت است

3 – قد منّ الله علَيْنا
خداوند بر ما منت نهاده است.

مّن - ممنونُ - منّ
 



  ب : كدام جمله بيانگر مقابل است؟
لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلولَة الي عَنُقِكَ و لا تبْسُطها كُلّ البَسط :
دستت را بگردنت بسته مدار و آن را كلاَ مگشاي

الا تبعاد عن الافراط و التفريط في الانفاق : دوري از افراط و تفريط در انفاق كردن
عدّمُ الاسراف في الانفاق : زياده روي نكردن در انفاق
عدم التسمر علي الدّنيا : حسرت نخوردن به دنيا
الاتبعادُ عن التّكاسُلِ : دوري از تنبلي
مورد اول صحيح است.
 



  تست هاي كنكوري درس 8 :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست ؟
الف) خالفتِ الصّفرعُ و استمرّت :‌قورباغه مخالفت كرد و ادامه داد
ب) و جعلنا منَ الماء كُلّ شي حيّ . هر چيز زنده را از آب آفريديم
ج) اطلبو الدّيك يوذّنُ لصلاة الصُبح :‌از خروس بخواهيد براي نماز صبح اذان بگويد
د) فَمَشي في الارض ينْصَحآ و يَسُّبُ الي الدنيا : پس روزي زمين حيله گران را نصيحت مي كرد

2- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) العارف : دانا
ب)‌رَفَضَ: رد كرد
ج) ذوي اليتجان : مرغ
د) الدّيك :‌خروس

3- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها با تغيير موقعيت تغيير مي كند مصوب مي گويند.
ب) به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها در هر موقعيت ثابت بماند مبني مي گويند
ج) تمام صيغه هاي فعل مضارع معرب هستند
د) بعضي از اسم ها مبني هستند

4- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) مبني بر فتح كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه فتحه باشد
ب) مبني بر كسر كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه كسره باشد
ج) مرفوع كلمه معربي است كه علامت رفع (-ٌ - ُ ) داشته باشد
د) منصوب كلمه ي معربي است كه علامت سكون (-ْ) داشته باشد

5- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) مبني بر ضم كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه ضمه باشد
ب) مبني بر سكون كلمه اي است كه علامت اخرش گاهي سكون باشد
ج) مجرور كلمه ي معربي است كه علامت جر ( -ٍ -ِ) داشته باشد
د) مجزوم كلمه معربي است كه علامت جزم ( -ْ ) داشته باشد

6-كدا م گزينه معرب است؟
الف) يكْتُبُ
ب) اُكْتَب
ج) كَتَبَ
د) يكْتُبنَ

7- كدام گزينه مبني است؟
الف) الكتاب
ب) الذّي
ج) تَكْتبين
د) سعيد

8 – وَجَدوا مبني بر چيست؟
الف) فتح
ب) ضمّ
ج) كسر
د) سكون

9 – نجَحْنا مبني بر چيست؟
الف) سكون
ب) فتح
ج) كسر
د) ضمّ

10 – كلمه هاي (لا) و (الّتي) مبني بر چيست؟
الف) فتح
ب) جرّ
ج) ضمّ
د) سكون

11 – اعراب (صَعْبٌ) در جمله (انّ الطريقَ الفرّ صعُبْ) كدام است؟
الف) نسب
ب) جرّ
ج) رفع
د) جزم

12 – در كدام گزينه كلمه منصوب وجود دارد؟
الف) جاءَ الطالِبُ
ب) سلّمْتُ علي الطالب
ج) رَأيْتُ الطالب
د) هوَ لا يتكاسلُ

13 – كدام گزينه در مورد تجزيه كلمه ( هولاء) صحيح نيست؟
الف) اسم اشاره
ب) مبني بر كسر
ج) براي جمع
د) مجرور

14 – كدام گزينه در مورد تجزيه كلمه (اُدْرُسْ) صحيح نيست؟
الف) فعل امر
ب) براي مفرد مذكر مخاطب
ج) مبني بر سكون
د) مجزوم
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:41  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس السابع

الدرس السابع : درس هفتم
الهْجرةُ : هجرت

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
الْاَحَد : يكتا
طيّبْ : خوب
اَرْجَعَ : بازگردانيد
الغّري : نام يكي از بتهاي قريش
اَقامَ – يقيمُ : به پا داشت
الفُقراء : جمع فقيد
اقامة الصلاة : به پاداشتن نماز
كذلك : همچنين
اَنْزَلَ : فرو فرستاد
اللاّت : نام يكي از بت هاي قريش
التطميع : به طمع انداختن
لما : براي آنچه
التّغذيب : شكنجه
الْمُوحدّ : يكتاپرست
الصّامت : ساكت
هُبَل : نام بتي از كفار قريش
اهلاً و مرحباً : خوش آمديد
اهلا و مرحبا بكم : شما خوش آمديد



  قواعد درس هفتم :

در زبان عربي كلماتي وجود دارند كه موجب ارتباط و اتصال ميان اجزاي جمله مي شوند.
مانند (الذي يجتهد فهو ينجُحُ) كسي كه تلاش مي كند موفق مي شود به چنين كلماتي كه از جنس اسم هم هستند موصول مي گويند.
موصول دو نوع است:
1. موصول خاص
2. موصول مشترك

1 – موصول خاص موصولي است كه براي مذكر و مؤنث همين طور براي مفرد و مثني و جمع صيغه هاي خاص دارد.
مثلاً : براي مفرد مذكر (الذي) به معني ( كه ، كسي كه ، چيزي كه )
براي مفرد مؤنث (التي) به معني (كه ، كسي كه ، چيزي كه )
براي جمع مذكر ( الذي) به معني ( كه ، كساني كه )
براي جمع مؤنث ( اللاتي) به معني (كه ، كساني كه )
موصول در عربي بر حسب ما قبل خود تغيير مي كند مانند :
الطّالبُ الذي يجتهد يَنْجَحُ
الطالبةُ التّي تتْجهدُ تنْجَحُ
الطّلابُ الذين يجتهدون ينجحون
الطالباتُ اللاتي يجْتهدون ينْجَحْنَ

2 – موصول مشترك : موصولي است كه براي مذكر و مؤنث و براي مفرد و مثني جمع يكسان بكار مي رود.
مانند (مَنْ)به معني (كسي كه ، كساني كه ) و (ما) به معني (چيزي كه چيزهايي كه ، آنچه)
 



  تمرينات درس هفتم :
1. اجْعل في الفراغ الموصول َ المناسب :
در جاي خالي موصول مناسب قرار بده
اللاتّي ، ما ، الّتي ، مَنْ، الّذين

1 – الطالبةُ المجتهدة هي الّتي تنجاحُ في درسها .
دانش آموز تلاشگر است كه درويش موفق مي شود( مؤنث)

2 – الاُمّهاتُ هُنَّ اللاتي تعبنَ منِ احْلبنا
مادران هستند كه به خاطر ما زحمت مي كشند
3 – انْفِقْ بما عندك في سبيل الله .
آنچه را كه نزد توست در راه خدا انفاق كن

4 – اِحْترم مَن هو اصغرُ منك . به كسي كه از تو كوچكتر است احترام كن

5 – الذين يعلمون الصّالحات فلهم اجرٌ عظيم .
كساني كه كارهاي شايسته مي كنند پس پاداش بزرگي دارند
 



  2 . اكْمل الفراغ وفق المؤذج
جاي خالي را مطابق نمونه پر كن .
المؤمن هوالذي يتوكّلُ علي الله في الحياة

المؤمنة . هي الّتي تتوكّلُ علي الله في الحياة
المؤمنون . هم الذين يتوكّلون علي الله في الْحياه
المؤمنات هنّ اللاتي يتوكّلنَ علي الله في الْحياة
 



  3. عين الصحيح في ترجمة العبارات التالية . ترجمه عبارت هاي صحيح را معين كن

1 – الحمدُالله الّذي لَهُ ما في السّموات ِ و ما في الارض
حمد و سپاس خداي را كه آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است. از آن اوست.
حمد و سپاس خداي را كه آسمان ها و آن كه در زمين است از آن اوست

2- قَدْ افلَحَ المؤمنون الذين هم في صلاتهم خاشعون
به تحقيق مؤمناني كه در نمازهاشان خاشع و فروتنند، رستگار شدند
رستگار شدگان همان خاشعان و فروتنان در نمازند

3 – العاجزُ مَنْ عَجَز عنْ الكتاب الثّواب
ناتوان كسي است كه از بدست آوردن ثواب عاجز باشد
ناتوان از بدست آوردن ثواب عاجز است
 



  4 – عيّن الصحيح في التحليل الصرفي لكلمات الّتي اشير اليها بخطّ
در تجزيه كلاتي كه با خط مشخص شده اند صحيح را معين كن
(هو الذي اَرْسَلَ رسولَهُ بالهداي)
او كسي است كه پيامبرش را به هدايت (مردم) فرستاد

هو --> اسم - ضمير منفصل - للغائب
الذي-->اسم - موصول خاص - للمفردالمذكر
ارسل--> فعل ماضي - للغائب - ثلاثي مزيد
 



  تست هاي كنكوري درس هفتم :

1 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست ؟
الف) انفِقْ بما عندك في سبيل الله . انفاق كردن در راه خدا واجب است
ب) قتلَ الكّفار السمية بعد التعذيب . كافران سعيد را بعد از شكنجه كشتند
ج) انّ ارض واسعةٌ فاياي فاعْبدون . زمين من وسيع است پس فقط مرا بپرستيد
د) امرالله المسلمين و الملسمات بالهجرة . خدا به مردان و زنان مسلمان فرمان داد كه هجرت كنند

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) ارجع : بازگردانيد
ب) اَحَد : يكتا
ج) اَقام َ : برخاست
د) اَنْزَلَ : نازل كرد

3 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست ؟
الف) التطميع : به طمع انداختن
ب) كذلك : چطور
ج) طيّب : بسيار خوب
د) الموحّد : يكتاپرست

4 – كدام گزينه موصول خاص نيست؟
الف) الّذي ، الّذين
ب) اللاتّي
ج) الّتي
د) مَن، ما

5 – كدام گزينه موصول مشترك نيست؟
الف) مَنْ
ب) الذي، الذيّن
ج) ما
د) مَن، ما

6 – كدام گزينه جمله (منَ النساء ...شاركن في الجهاد) را كامل مي كند.
الف) ما
ب) من
ج) الذّين
د) اللاّتي

7 – كدام گزينه جمله (اَنْفق بي عندك في سبيل الله ) را كامل مي كند
الف) ما
ب) من
ج) الذين
د) اللاّتي

8 – كدام گزينه در مورد تجزيه (هُوَ) در جمله (هوََ طالبٌ) صحيح نيست؟
الف) اسم
ب) ضمير منفصل
ج) براي مفرد مذكر غايب
د) ضمير متصل

9 – كدام گزينه در مورد تجزيه (ما) در جمله (اعْمل بما تعلّمتُ) صحيح نيست؟
الف) اسم پرسشي
ب) اسم
ج ) موصول مشترك
د) براي مذكر و مؤنث يكسان است

10 – كدام گزينه در مورد تركيب (الحمدُ) در جمله ( الحمدالله) صحيح نيست؟
الف) خبر مرفوع
ب) فاعل مرفوع
ج) مبتدا مرفوع
د) مفعول و منصوب

11 – ترجمه كدام گزينه صحيح است؟
الف) احبُس قتكَ : با تو نشستم
ب) شاهدوا و هذا المنظر - اين صحنه را مشاهده مي كنند
ج) ما كان عنده ما يدفع دينهُ : چه چيزي داشت تا قرضش را بدهد
د) عمْلتُهُ لا مطمئناتِ نفسي : براي اطمينان يافتن خودم آن را انجام دادم

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:40  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي درس 6

درس 6
التّجربة ُ : تجربه

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
اَخْبر : خبر داد
الْمُسْتشنْفي : بيمارستان
بادرَ : اقدام كرد
المظلّة : چتر
البحْث : جست و جو
النّواحي : جمع ناحيه
جزعَ : بي تابي كرد
الاعزاز : عزت و احترام
لا تَجزعي : بي تابي مكن
البَردْ : سردي
الحصول : دست يافتن
التعليق : آويختن
الحّروف : دم
الحاذق : ماهر
الذنْب : گوسفند
متأخّراً : دير
راجع :‌مراجعه كرد
المطر : باران
الفارة : موش
القطع : قطعه ، تكه
قطع اللّحم : تكه هاي گوشت
القطّة : گربه
الْكحول: الكل
المؤسفة : اسف انگيز
المجلسُ الاستشاري : مجلس مشاوره
المرض : جمع مريض



  قواعد درس ششم :

ضمير كلمه اي است كه به جاي اسم مي نشيند و از تكرار آن جلوگيري مي كند مانند :
(دوستم را ديدم و به او سلام كردم) و به مربي مانند (رأيتُ صديقي و سلّمتُ عليه) ضمير دو نوع است:
1. منفصل
2. متصل

1 – ضمير منفصل : ضميري است كه به صورت مستقل در جمله بكار مي رود و به كلمه ديگري تكيه نمي كند مانند :‌هو تلميذٌ
2 – ضمير متصل : ضميري است كه در جمله همراه كلمه ديگري مي آيد و به آن تكيه مي كند مانند : هذا كتابُهُ و ذلك دفترُهُ
 

منفصل متصل
نوع اول نوع دوم همراه اسم فقط همراه فعل
وفعل و حرف همراه ماضي همراه مضارع همراه امر
هو اياهُ هُ كتب يكتب -
هما - هما كتبا يكتبان -
هم - هم كتبوا يكتبون -
هي - ها كتبتْ تكتب -
هما - هما كتبتَا تكتبان -
هن - هنَّ كتبنَ يكتبن -
انتَ اياكَ كَ كتبتَ تكتب اُكتب
انتما - كما كتبتما تكتبان اُكتبا
انتم اياكم كم كتبتم تكتبون اُكتبوا
انتِ - كِ كتبتِ تكتبين اُكتبي
انتما - كما كتبتما تكتبان اُكتبا
انتن - كن كتبتنَّ تكتبن اُكتبنَ
انا اياي ي كتبتُ اكتبُ -
نحن - نا كتبنا نكتبُ -
 

در اين صيغه ها ضمير مستتر است يعني پنهان است و خود را نشان نمي دهد
در صيغه اول ماضي و مضارع ضمير (هُوَ) مستتر است
در صيغه چهارم ماضي و مضارع (هي) مستتر است
در صيغه هفتم مضارع و امر ضمير (انتَ) مستتر است
در صيغه سيزدهم مضارع ضمير (أنا) مستتر است
در صيغه چهاردهم مضارع ضمير (نحنُ) مستتر است. (در اين صيغه حرف تْ ضمير نيست و فقط علامت مؤنث است)
توجه :‌هنگام اتصال فعل به ضمير (ي) حروف (ن) ميان آن دو آورده مي شود اسم اين (ن) نون وقايه است.
مانند : علّمَ + ي --> علّمني
اُنْصُرْ + ي --> اُنْصرُني
يَنْصُرُ + ي --> يَنْصُرُني
نون وقايه براي نگهداري حركت آخرفعل تغيير نكند
 



  تمرين اول : اكمل الفراغ جاي خالي را پر كن
هوَ شكرَ ربّهُ - هُما شكراً ربّهما - هُمْ شكروا ربّهُم
هي شكرتْ ربّها - هما شكَرتا ربّهما - هنَّ شكرْنَ ربهنَّ
انتَ ........(1) - انتما .......(2)ِ ربّكما - انتُم تشْكرونَ ......(3)
انتَ ......(4) ربّك - .....(5) تشكران ربّكما - ......(6) تشْكرْنَ ربكُنّ
اُشْكر ربّكَ - .........(7) - .........(8)
.........(9) - اُشكرا َربّكما - ...........(10)

(1)تَشْكُرُ ربّكَ
(2)تشكرانِ
(3)ربّكُم
(4)تشكرينَ
(5)انتما
(6)انتنّ
(7)اُشكروا ربّكما
(8)اُشْكروا ربّكمْ
(9)اشكري ربّك
(10)اُشْكُرْنَ ربكُنّ
 



  تمرين دوم :
اكمل الباء و الجحيم وفْقَ مجموعة «أ» : ( ب و ج) را مانند مجموعه (ا) كامل كن

هوَ ناجحٌ
هي ناجحة
هُما ناجحان
ِ هُما ناجحتان
هُم ناجحون
هنَّ ناجحاتٌ
هو مجتهد
هي مجتهدة
هما مجتهدان
هُما مجتهدتان
هُمْ مجتهدون
هنّ مجتهداتٌ
 



  3 – اكمل الفراغ المناسب (منفعل اوْ متصل )

الْمطر ، الْمَطرُ: باران ، باران
البَرْد ! الْبردُ : سرما ! سرما!
ماذا اَفْعلْ يا ربّ ؟ سأذْهبُ الي بيت الفارة . اي پروردگار من ، چه كار كنم ؟ به خانه موش خواهم رفت.
هي تطْرُقُ الباب . او در را مي زند ؟
مَنْ انتِ ؟ تو كيستي ؟ انا القطةُ من گربه هستم
ماذا تطْلبين ؟ چه مي خواهي ؟ اُطْلُبْ مساعدتكَ تفضّلي ، ادْخُلي ، بفرمائيد داخل شويد كيفَ ؟ انا لا اُقْدرُ ؟ چگونه ؟ من نمي توانم
اِصْبري قليلاً . اندكي صبر كن . انتِ تقدرين . تو مي تواني
هكذا ، ادخلي ، اينطور داخل شود .
اُمّا :‌اما
ذنبي، ذنْبي : دُمَمَ ، دمُمَ
بعد َ لحظات ِ . بعد از چند لحظه ، تُرجِعُ الفارةُ مِنْ بيتها بالمطلة
و هما تجلسان تحت المظلة . و آنها زير چتر مي نشينند
 



  4 – اُكتب الكلمات التالية مع ضمير «الياء» :

علّمُ :‌علّمني
بِ : بي
معلّم : مُعلّمي
اُكرَمَ : اكرمني
يَنْصُرُ : ينصُرني
قَلَمْ : قلمي
 



  پرتوهاي قرآني :
الف) نوع ضماير مشخص شده را در آيات زير تعيين كنيد . سپس ترجمه ي ايات را كامل كنيد.

1.(ايّاك نعْبُدُ و ايّاكَ نستعين)
منفصل -منفصل
تنها تو را مي پرستيم و تنها از تو ياري مي جوئيم.

2 . (نحْنُ نقُصُّ عليك اَحْسنَ القصص)
منفصل- متصل
يا نيكوترين سرگذشت را بر تو حكايت مي كنم

3.يا ايّها النّاسُ اعْبدُوا ربّكُمْ الذّي خلَقَكُمْ
متصل - متصل- متصل
اي مردم پروردگارتان را كه شما را آفريده است، پرسش كنيد
 



  تستهاي كنكوري درس ششم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) اُطْلبُوهُ باعزازٍ و اكرام : او را با عزت و احترام بخواهيد
ب) رَجعُ الفارةُ من بيتها بالمظلّة : موش چتر را از خانه اش مي آورد
ج) لماذا لا تُبادرون بنباء المستشفي ؟ چرا به ساختن بيمارستان اقدام نمي كنيد؟
د) لا يقدرُ الاطباءُ معالجة هولاءِ المرضي : پزشكان نمي توانند اين مريض ها را معالجه كنند

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) القطع :‌تكه ها
ب) الكهول : كهن سال
ج) القطّة : گربه
ج) المؤسف : تأسف بار

3 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) الحُصول علي : دست يافتن
ب) اَخْبَرَ : خبر داد
ج) النواحي : محله ها
د) جَزَعَ :‌مجازات كرد

4- كدام گزينه منفصل است؟
الف) انْتُما
ب) تُنَّ
ج) كُما
د) تُما

5 – كدام گزينه ضمير متصل است؟
الف) أنت َ
ب) انتِ
ج) كُنَّ
د) نحْنُِ

6 – كدام گزينه هم ضمير منفصل و هم ضمير متصل است؟
الف) هُ
ب) هُمْ
ج) ها
د) نَحْنُِ

7- كدام گزينه ضمير متصل فاعلي است؟
الف) ها
ب) هُ
ج) كَ
د) تُ

8 – كدام ضمير هم در ماضي و هم در مضارع و هم در امر مي آيد؟
الف) هو
ب) هي
ج) انّا
د) هُمْ

9 – كدام ضمير همراه اسم و فعل و حرف مي آيد؟
الف) هو
ب) هي
ج) انّا
د) هُمْ

10 – ترجمه كدام ضمير هميشه همراه (را) مي آيد؟
الف) ايّاهُ
ب) اَنْتُنَّ
ج) نَحْنُ
د)هُمْ

11 – كدام گزينه (مفرد مذكر مخاطب) است؟
الف) اَشْكروا ربّكُما
ب) اُشْكُروا ربّكمْ
ج) اُشكُرْ ربّك
د) اُشكري ربّكِ

12 – كدام گزينه (جمع مذكر غايب) است؟
الف) هُوَ شكرَ ربّهُ
ب) هُما شكراَ ربّهُما
ج) هُمْ شكروا ربّهُمْ
د) هُنَّ شكْرنَ ربّهنّ

13- كدام گزينه (متكلم وحده) است؟
الف) هو يَشْكُر ربّهُ
ب) هي تشْكُرُ ربّهما
ج) نَحْنُ نُشكر ربّنا
د) انا اَشْكر ربّي

14 – كدام گزينه (مفرد مذكر مخاطب نيست)؟
الف) شكرْتَ
ب) شَكرْتِ
ج) اُشْكُر
د) تُشْكُرُ

15 – كدام گزينه جمع مؤنث نشيط است؟
الف) نشيطون َ
ب) نشيطانِ
ج) نشيطات
د) نَشيطة
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:39  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي سؤالات امتحانات نوبت اول

سؤالات امتحانات نوبت اول
نمونه شماره 2 : (بدون پاسخ)



  1 – ترجم بالفارسية

الف) هَبْ لي حُكْماً و الْحِقْني بالصّالحين
ب) نَحْنُ اجْتَمَعْنا هُنا لكتريم تلميذ مثاليّ
ج) انّ عاقبتَ فانتَ المُنصف
د) لماذا لا تبادرون ببناء المستشفي
 



  2 – اكمل الفراغ مناسباً للضمير

مضارع(كرم) هم هن هما باب انتما انتن انتم
      افعال      
 



  3 – ترجم الكلمات التالية

بالعربية:
آستين:
گوارا باد :

بالفارسيه :
المألوفة :
لا تجزعي :
 



  4 – اكمل الجدول التالي :

ماضي ماضي منفي مضارع مضارع منفي نهي
    تَصرُخينَ    
 



  5 – عيّن اعراب الكلمات التي اشير اليها بخطٍ

الف) شربَ الطفّل الماء
ب) العلمُ مفيدٌ
 



  6 – وزن كلمات روبرو را بنويسيد :

انتظار
مفْتاح
 



  7 – پاسخ كوتاه بدهيد :

الف) فعل تَضارَبَ ماضي است يا مضارع ؟
ب) باب تفعيل چند حرف زائد دارد؟
ج) ملاك تشخيص مجرد يا مزيد بودن فعل كدام صيغه است؟
د) همزه فعل امردر باب افعال چه حركتي دارد؟
 



  8 – كلمات زير از چه باب هايي هستند؟

يَسْتضعفُونُ
جاهدي
تبسّم
يتعارضُ
 



  9 – اسم فاعل و اسم مفعول بسازيد

ثلاثي مزيد (اعْتَمَد)
اسم فاعل:
اسم مفعول:

ثلاثي مجرد (كَتَبَ)
اسم فاعل:
اسم مفعول:
 



  10 – عيّن نوع المشتق:

بديع :
منجمد:
افْضلْ:
رنّان:
 



  11 – در جمله «انتما تشكرون ربكما» ضميرهاي زير را مشخص كنيد:

الف) ضمير متصل فاعلي
ب) ضمير متصل به هر سه قسم كلمه:
ضمير منفصل :
 



  12 – در جمله زير به جاي هُوَ، أنتَ قرار دهيد و جمله را بازنويسي كنيد و تغييرات لازم را بدهيد.

هُوَ يَشكُرُ ربّهُ  



  13 – عيّن الصحيح في التحليل الصرفي الكلمات الّتي تحتها خطّ
قالت الفراسةُ الصغيرة للطبيعة

قالت :
الف) ماضٍ ، للغائب، مجرد، ثلاثي
ب) فعل مضارع ، للمخاطبة ، مزيد ثلاثي
ج) فعل ماضٍ ، للغائبة ، مجرد ثلاثي

الصغيرةُ : الف) اسم، مثني ، مؤنث ، مشتق
ب) اسم مفرد، مذكر ، جامد
ج) اسم ، مفرد ، مؤنث ( صفت مشبهه)
 



  14 – ترجمه آيات زير را كامل كنيد :

الف) يا ايّهاالناسُ اعْبدوا ربكّم و لذي خلَقَكُمْ
اي مردم ، پروردگار ........را كه ........را آفريده است پرستش كنيد

ب) يا ايّها المدثّر فاَنذر و ربَكَّ فكبّر
اي جامه در سر كشيده، ، برخيز و بيم ده و پروردگارت را .......

ج) و يَخْرُجُ مِنْهُما اللؤلؤ المرجانُ
از هر دو دريا مرواريد مرجان ..............

15 – اُكتب الكلمات التالية مع ضمير « الياء»
أَمرَ
مدرسة
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:39  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس الخامس


الدرس الخامس : درس پنجم
مُشاهدُ من الحياة البسيطة : جلوه هايي از ساده زيستي

كلمه ها و تركيب هاي تازه
اثَر : ترجيح داد
كسري : لقب پادشاهان ساساني
الأرخصْ : ارزان تر
الْكُمّ : آستين
الْالبسته : جمع لباس ، جامه
السابقون : جمع سابق ، پيشتاز
الامارة : فرمان دهنده
الشفيق : مهربان
البديع : عالي‌، زيبا
قَسمَ : قسمت كرد
البزّاز : لباس فروش
اللاّحِقُونَ : جمع لاحق
البُكاء : گريه
الناصح : نصيحت كننده
الْنباتْ : جمع بنت ، دفتر
غَسَل : شست
تروّحَ : خود را خنك كرد
الْقميص : پيراهن
جفّف : خشك كرد
الشّباب : جواني
الحبْل :‌طناب
صوّر : ترسيم كرد
الحّر :‌گرما
واحُزناه : چه اندوهي
الخَضراء : سبز
هكذا :‌اين چنين
الدقائق : دقيقه
الرّغباتْ : جمع
الرّغبه : شور
السّندس : نوعي پارچه ابريشمي



  قواعد درس پنجم :
ساير انواع مشتق :

1. اسم فاعل
2. اسم مفعول (توضيح داده شد)
3 - اسم زمان : اسمي است كه بر زمان وقوع فعل دلالت مي كند.
4 – اسم مكان : اسمي است كه بر مكان وقوع فعل دلالت مي كند
اسم زمان و مكان هر دو بر يك وزن مي آيد. اسم مكان و اسم زمان بر وزن مَفْعَلْ و مَفْعِلْ مي آيد مانند :
اسم زمان : مَغْرِبْ ، مَشْرِقْ، مَبْدأ
اسم مكان : مَسْجِدْ، مَطْبَخْ ، مسْكَن
5 – صفت مشبهه : بر دارنده صفتي نسبتاً پايدار دلالت مي كند و مانند صفت مطلق يا ساده فارسي است. مهمترين وزن هاي صفت مشبهه عبارتند از :
فعيل : فَعِل ، فَعْل، فَعْلانِ
شريف، كَسَلِ ، صَعْب ، عطشان
6 – اسم مبالغه : بر زياد بودن يك صفت در انسان يا بسيار پرداختن بدان دلالت مي كند مهمترين وزنهاي اسم مبالغه عبارتند از :
فعّال، صيّار، غفّار
فعّالة ، علّامة ، أمارة
7- اسم تفضيل : اسمي است كه نمايانگر كمتر يا زيادتر بودن صفتي در فردي يا شيئي نسبت به ديگري است . اسم تفضيل در زبان عربي معمولاً بر وزن اَفْعَلْ است. اين وزن در جمله هم براي مذكر و هم براي مؤنث بكار مي رود.
حسينٌٍ اكرمُ من رحيمٍ
مريمٌ اَكْرمُ مِنْ فاطمة
اما وزن فُعْلي فقط براي مؤنث بكار مي رود مانند :
حُسْني ، كُبْري، عُظْمي
 



  ويژگيهاي فردي - نقش آن در جمله

بررسي ويژه گيهاي فردي هر كلمه بدون در نظر گرفتن موقعيت آن در جمله در زبان فارسي تجزيه نام دارد و در عربي التحليل الصرّفي
بررسي نقش هر كلمه با توجه به موقعيت آن در جمله در زبان فارسي تركيب نام دارد و در عربي الاعراب سپس بنابراين بايد براي هر كدام از اقسام كلمه در الاعراب و التحليل الصرفي موارد زير را بايد تشخيص دهيم.
اسم : مفرد يا مثني يا جمع ( عدد) – مذكر يا مؤنث جنس – مشتق يا جامد – و نقش اعراب آن در جمله (فاعل، مفعول ، مبتدا….)
فعل : ماضي يا مضارع يا امر، صيغه (غائب ، مخاطب، متكلم ) مجرد يا مزيد …….نقش آن در جمله و اشاره به فاعل آن
حرف : نوع آن و ….
 



  تجزيه و تركيب به ما كمك مي كند كه :

1. هر يك از كلمات را درست بشناسيم
2. موقعيت هر كلمه را در جمله تشخيص دهيم
3. مفهوم جمله را درست درك كنيم
 



  تمرينات درس 5 :
تمرين اول :
1 – در آيات و عبارت هاي زير اسم هاي مشتق به شكل متضاد به كار رفته، آنها را با ذكر نوع مشتق داخل بنويسيد.

1. ( و ما ارْسَلْناك الاَ ……….بشراً و نذيراً )
بشير:صفت مشبهه
نذير:صفت مشبهه

2. (هو الذي خلَقَكُم فمنكم كافرٌ و منْكُم مؤمنٌ)
كافر:اسم فاعل
مومن:اسم فاعل

3. لَوْ عَلِمَ النّاقِصُ بنقصه لكانَ كاملاً
ناقص:اسم فاعل
كامل:اسم فاعل
 



  2 – عيّن نوع المشتق الذي اُشيراليه بخط و اكْتُبُهُ في الجدول : نوع مشتقي را كه با خط مشخص شده معين كن و آزاد در جدول بنويس.
1. (انّ النّفسَ لامارةٌ بالسوء ) همانا نفس فرمان دهنده به بدي است
2. لقَدَ خلقنا الانسانَ في اَحْسَن تقويم ) انسان را به نيكوترين صورت آفريديم
3 ( …. رحمةٌ الله و بركاتُهُ عليكم اهل البيت .« انّهُ حميد مجيد » رحمت و بركت خدا بر شما اهل بيت باد، همانا او ستوده ي سرافراز است .
4 – و لله المشرقُ و الْمغربُ . و مشرق و مغرب از آن خداست

امارة --> اسم مبالغه-->بسيار امركننده
احْسنْ -->اسم تفضيل--> نيكوترين
حميد -->صفت مشبهه--> ستوده
مجيد -->صفت مشبهه--> سرافراز
المشرق -->اسم مكان--> مشرق(خاور)
مغرب -->اسم مكان--> مغرب (باختر)
 



  3 – متن زير را بخوانيد و ترجمه كنيد و نوع مشتق كلماتي را كه زير آنها خط كشيده شده، مشخص كنيد.

قالَتِ الفراشةُ الصّغيرةُ للطبيعة : پروانه كوچك به طبيعت گفت
للوردة الحمراء رائحةً طيبة …… : گلسرخ بوي خوشي دارد………
للشّجرة الخضراء اوراق لطيفةًٌ ….. : درخت سبز برگ هاي لطيفي دارد………
للشّمسِ في الصّباح طلعةُ جميلة ...... : خورشيد در صبح سيماي زيبايي دارد.....
بِلْبلِ صوتٌ عذْبٌ بديع ........ : بلبل صداي دلنشين و عالي دارد
للنّهر مياهٌ صافية و صوتٌ رنّان ......... : رود آب هايي زلال و صداي طنين اندازي دارد
فماذا نزَكْتِ ايّتها الطبيعة للفراشة ٍ ، أنْتبكَ الصّغيرة ؟ :
پس اي طبيعت به پروانه دختر كوچكت چه داده اي ؟
فقالت ايّها الطبيعةٌ ..... : پس مادرس طبيعت گفت :
«للفراشةُ الصّغيرة الحُسنْ و الجمال، ألا تَقْتغين بهذالنصيب؟!» : پروانه كوچك زيبايي و جمال دارد. آيا به اين قسمت قانع نيستي

الصغيرة، لطيفة ، جميلة ، بديع ، صفت مشبهه، رنّان، اسم مبالغه
 



  4 – عيّن الصحيح في التحليل الصرفي للكلمات التي تحتها خطُّ
در تجزيه كلماتي كه با خط مشخص شده اند صحيح را معين كن

رزق اللهٌ ولداً صالحاً . خدا به او فرزند صالحي عطا كرد
رَزَقَ :
الف – فعل ماضي ، للغائبه، مزيد ثلاثي
ب – فعل ماضٍ ، للغائب، مجرد ثلاثي
ج – فعل مضارع ، للمخاطب ، مزيد ثلاثي

صالح :
الف – اسم ، مفرد ، مذكر ، مشتق (اسم مفعول)
ب – اسم ، مفرد ، مذكر ، مشتق ( اسم فاعل)
ج – اسم ، مثني ، مؤنث ، مشتق (اسم مكان)
 



  پرتوهاي قرآني :
الف – در متن درس با كلمه هاي (اَعْلَمْ) آشنا شديد. اكنون ديگر مشتقات از اين ريشه را در آيات زير مشخص كنيد و نوع و ترجمه آن را بنويسيد

1 – انّ اللهَ عالمُ غيبِ السّماوات و الارضِ
همانا خدا داناي غيب آسمانها و زمين است
عالم:دانا

2 – انّك اَنْتَ علاّم ُ الغيوب
همانا تو خود كاملاً داناي غيب ها هستي
علام:بسيار دانا

3 – والّذين في اموالهم حق معلوم للسائل و المحروم
و كساني كه در مالهايشان براي گدا و محروم حق معيني وجود دارد
معلوم:معين
 



  ب – پس از خواندن آيات زير به سؤالات پاسخ دهيد
و اتخذَ اللهُ ابراهيم َ خليلاَ
و هُوَ اللطيفُ الخبير
معني كلمه هاي خط كشيده شده به ترتيب كدام است؟

خليل :
دوست بودن
دوست
دوستي انتخاب مي كند

لطيف :
مهرباني كرد
مهرباني
مهربان

خبير :
آگاه
آگاه كردن
آگاه تر
 



  تست هاي كنكوري درس 5 :

1 – ترجمه ي كدام گزينه صحيح نيست؟
الف)‌هُوََ يتَرّوحُ بكُمِّهِ : او آستينش را خشك مي كند
ب) هلْ عنْدِكَ قميصٌ لي ؟ آيا پيراهني براي من داري ؟
ج) هُوَ يفرِحُ زيارة بنتة فاطمة ؟ او با ديدار دخترش فاطمه خوشحال مي شود
د) و لله المشرقُِ و المغربُ : مشرق و مغرب از آن خداست

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) الالبسة : ظرف ها
ب) رنّان : طنين انداز
ج) البديع :‌نو
د) شَطَرَب : احساس كرد

3 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) طلعة :‌سيما
ب) غَسَلَ :‌بهشت
ج) علِمَ ب : پي برد
د ) هكذا :‌بنابراين

4 – كدام گزينه صفت مشبهه است ؟
الف)‌مُرسلين
ب) مشرق
ج) بشير
د) رنّان

5 – كدام گزينه اسم زمان است؟
الف) عظمة
ب) مَغرِب
ج) الحاكم
د ) عطّار

6 – كدام گزينه اسم مكان است؟
الف)‌مطْبخ
ب) غَضبان
ج) امّارة
د) لاحِقُون

7- كدام گزينه اسم مبالغه است؟
الف) اَحْسَنْ
ب) ناصحين
ج) كذّاب
د) مشرِق

8- كدام گزينه اسم تفضيل است؟
الف) اعظم
ب) صغير
ج) معبد
د) مجروح

9- كدام گزينه ترجمه صحيح (لطيف) است؟
الف) مهرباني
ب) مهربان
ج) مهرباني كرد
د) محبت

10 – كدام گزينه ترجمه صحيح (اَفْضَل انسانٍ) است.
الف) انسان برتر
ب) انسان فاضل
ج) فضيلت انسان
د) برترين انسان

11 – كدام گزينه در مورد تجزيه ( تعلّموا) در جمله (تعلّموا القرآن فانّهُ احسنُ الحديث) صحيح نيست؟
الف) فعل امر، ثلاثي مزيد
ب) براي جمع مذكر مخاطب
ج) از باب تفعّل
د) فعل ماضي از باب تفعيل

12 – كدام گزينه در مورد تركيب (الطّالبُ) در جله ( نجَحَ الطّالبُ) صحيح است.
الف) مبتدا و مرفوع
ب) فاعل و مرفوع
ج) خبر و مرفوع
د) مفعول به و منصوب

13 – كدام گزينه در مورد تركيب ( ربيعُ) در جمله (القرآن ُ ربيع القلوب) صحيح است.
الف) مبتدا و خبر
ب) فاعل و مرفوع
ج) خبر و مرفوع
د) جار و مجرور

14 – كدام گزينه در مورد تركيب (بزيارة) در جمله (هوَ يفرحُ بزيارةٍ بنْتةِ فاطمة ) صحيح است؟
الف) مفعول به و منصوب
ب) فاعل و مرفوع
ج) جار و مجرور
د) مبتدا و مرفوع
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:36  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس الرابع

الدرس الرابع : درس چهارم
العِبرَةُ : درس عبرت

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
الْاجيال : جمع جيل ، نسل
اتْبَعَدَ : دور شد
ابتلَعَ : بلعيد
خلّصَ : رهايي بخشيد
الاليم : دردناك
الذّهب : طلا
الاليم : دردناك
النجدة : كمك
أنْفَقَ : انفاق كرد
الْمَملوءَة : پر، سرشار
لا يُنفقونها : آن را انفاق نمي كنند
المتفضّلُ :‌كرم ، بخشنده
تضرّعَ : التماس كرد
الْمُستَسْلِمُ : مطيع ، فرمان بردار
الحافظ: نگهدارنده
المَغتصبة : غصب شده
دلّ –ُ : راهنمايي كرد
زَهَق َ : نابود شد
فرَجَ في زينتة : با جلال و شكوه بيرون آمد
السائر :‌سيركننده ، حركت كننده
الصّانع :‌سازنده
عاقب : مجازات كرد
ليْتَ : كاش
المعاصي : جمع معصيه ، گناه
معتذراً : عذرخواهانه
يكْتُرونَ الذّهب و الفّضة : طلا و نقره جمع مي كنند



  قواعد درس چهارم :
اسم ها به دو گروه تقسيم مي شوند:

1. مشتق
2. جامد
1 – مشتق اسمي است كه از كلمه ديگري گرفته شود مانند : كاتب ، مكتوب، مكتب و مكتبة كه از كَتَبَ گرفته شده اند.
2 – جامد اسمي است كه از كلمه ديگري گرفته نمي شود . مانند :‌قلم ، دفتر ، طلا ، سقف
 



  انواع اسامي مشتق :

1. اسم فاعل
2. اسم مفعول
3. اسم زمان
4. اسم مكان
5 – صفت مشبهه
6 – اسم مبالغه
7- اسم تفضيل

1 – اسم فاعل برانجام دهنده يا دارنده حالتي بودن دلالت مي كند و معادل آن در فارسي معمولاً صفت فاعلي يا اسم فاعل است.
اسم فاعل از ثلاثي مجرد بر وزن فاعل ساخته مي شود
مانند نَصَرَ --> ناصر
كَتَبَ --> كاتِب
اسم فاعل از فعل هاي مزيد به شكل زير ساخته مي شود.
مُب+ مضارع بدون ي + كسره ما قبل آخر مانند :
يُرشِدُ --> مُرشدِ
يَتَحوّلُ --> متحوّل
يَنْسجِمُ --> مُنسَجِمْ
يَسْتَخْدِمُ --> مُستَخْدِمْ
1 – اسم فاعل برانجام دهنده يا دارنده حالتي بودن دلالت مي كند و معادل آن در فارسي معمولاً صفت فاعلي يا اسم فاعل است.
اسم فاعل از ثلاثي مجرد بر وزن فاعل ساخته مي شود
مانند نَصَرَ --> ناصر
كَتَبَ --> كاتِب
اسم فاعل از فعل هاي مزيد به شكل زير ساخته مي شود.
مُب+ مضارع بدون ي + كسره ما قبل آخر مانند :
يُرشِدُ --> مُرشدِ
يَتَحوّلُ --> متحوّل
يَنْسجِمُ --> مُنسَجِمْ
يَسْتَخْدِمُ --> مُستَخْدِمْ
 



  تمرينات درس چهارم :
1 – عين الجواب الصحيح : جواب صحيح را تعيين كنيد

1. أَمر قارون َ بدفْعٍ دينارٍ لاولئكَ الرّجال لب..... قارون فرمان داد به آن مردان دينار بدهند براي ............
الف) تحقيرهم
ج) تخويفهم
ب) مُساعدتهم
د) بشيرهم

2 . قارون ..... عند نزولُ النداب .
قارون .......موقع نزول عذاب
الف – ساعد الفقراء
ب- قصدالرّجوع عن كُفره
ج – ما قصد مساعدة الفقراء
د – اَنْفقَ اَموالَهُ
 



  2 – اين دو نفر ( شكل 43 كتاب درسي) در كارگاه خود از تابلوي افعالف تعدادي اسم فاعل و اسم مفعول ساخته اند . آيا مي توانيد پيش بيني كنيد كه تابلوهاي بعدي چگونه خواهد بود و به تابلوهاي ساخته شده ، قبلاً چگونه بوده اند؟ فراموش نكنيد كه معني آن را بنويسيد.

  اسم فاعل اسم مفعول
  محسن محمد
شاهد مشاهِد بيننده مشاهَد ديده شده
استخرج مستخرِج استخراج كننده مستخرَج استخراج شده
اعتمد معتمِد اعتماد كننده معتمَد مورد اعتماد
بشَّر مبشِر بشارت دهنده مبشَر بشارت داده شده
ينتظر منتظِر منتظر منتَظَر مورد انتظار
 



  3- ترجم العبارت ثمّ عيّن اسم الفاعل و اسم المفعول : عبارت هاي زير را ترجمه كن و اسم فاعل و اسم مفعول آن را بنويس.
ترجمه متن به عهده دانش آموز : متن تمرين در ص 43 كتاب

اسم فاعل:مجرد:حافظ، طالب، شاكر
اسم فاعل:مزيد:متعذر، متفضّل، منْصِف، مُستسْلِم
اسم مفعول:مجرد:مملوءَة ، محرومين، مظلومون
اسم مفعول:مزيد:مَغْصَبة ، مُسْتَضعفون
 



  كارگاه ترجمه درس چهارم : 1- غلط هاي موجود در ترجمه هاي فارسي را تصحيح كنيد

1 - (قَدْ أفْلَحَ المؤمنونَ ........الذّين هُمْ عن اللّغو مُعرضونَ)
مؤمنان محققاً رستگار شدند
كساني كه از بيهوده دور شده اند (روي گردانند)

2 – مشاورة المشْفق الجاهل خطرًٌ
مشورت كننده ي دلسوز نادان شده خطرناك است.
مشورت كردن با دلسوزان نادان خطرناك است

3 – المُسْتضعفون هم وارثون الارضَ
ضعيف كنندگان همان وارثان زمين هستند
كساني كه ضعيف نگاه داشته شده اند، همان وارثان زمين هستند
 



  پرتوهاي قرآني :
1 – هر يك از كلمات زير را با توجه به معني آيات، در جاي خالي مناسب قرار دهيد: الْمُرسلين ، المكذّبين ، مُبشّرين ، مُنذرين

1. فَبَعَثَ اللهُ النّبين مُبشّرين و مُنذرين (بقره 213)
خداوند پيامبران را بشارت دهنده و بيم دهنده مبعوث كرد

2. فسيرو في الارض فانظروا كيف كان عاقبة المُكذّبين
بنابراين در زمين حركت كنيد و بنگريد عاقبت تكذيب كنندگان چگونه بوده است؟
 



  ب – دوآيه زير را بخوانيد و به سؤالات پاسخ دهيد
يا ايّها النّبيُّ انّا ارسَلْناكَ شاهداً و مبشراً و نذيراً .(احزاب 45)
اي پيامبر ما تو را شاهد و بشارت دهنده و بيم دهنده فرستاديم

و ما نُرلسلُ المرسلينَ الاّ مُبشّرين و مُنذرين (كهف / 56)
و پيامبران را جز بشارت دهنده و بيم دهده نمي فرستيم
سؤال :

1- تفاوت ميان « شاهداً‌، مبشراً » از لحاظ اشتقاق چيست؟
شاهداً اسم فاعل است و از ثلاثي مجرد ساخته شده است لذا مبشّراً اسم فاعل است و از ثلاثي مزيد ساخته شده است.

2 – شباهت « مرسلينَ و مُنذرين » از چه جهتي است ؟
هر دو از ثلاثي مزيد ساخته شده است.
 



  تست كنكوري درس 4 :

1 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) اللهم خلقنا من شرّ هذا الطاغوت : خدايا مرا از شر اين سركش نجات بده
ب) هذه عاقبة المكذّبين . اين سرانجام تكذيب كنندگان است
ج) اللهُ غافِرُ كلّ ذنبٍ . خدا آمرزنده هر گناهي است
د) تفرّعْتُ الي ربّي معتذراً . با التماس به پروردگارم عرض كردم

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) ايْتلع : بلعيد
ب) الاجيال : نسل ها
ج) الحافظ : نگهدارنده
د) الصانع : مصنوعي

3 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) الاليم : دردناك
ب) كنَزَ : گمان كرد
ج) الدليل : راهنما
د) صاحب الجلالة : اعلي حضرت

4 – كدام گزينه مشتق است ؟الف) دفتر
ب) قلم
ج) كاتب
د) لوْح

5 – اسم فاعل از ثلاثي مجرد چگونه ساخته مي شود؟الف) بر وزن فاعل
ب) با آوردن (مُُ) بر سر مضارع ج) بر وزن مفعول
د) با مكسور كردن حرف ما قبل آخر مضارع

6 – اسم مفعول از ثلاثي مجرد چگونه ساخته مي شود؟الف) بر وزن مفعول
ب) با برداشتن (ي) از ابتداي فعل مضارع
ج) بر وزن فاعل
د) با آوردن مُب بر سر مضارع

7 – كدام گزينه از روش هاي ساخت اسم فاعل از ثلاثي مزيد نيست؟الف) از فعل مضارع ساخته مي شود
ب) به جاي حرف مضارع ميم مفهوم (مُ) مي آيد
ج) حرف ما قبل آخر مكسور مي شود
د) از فعل ماضي ساخته مي شود

8- كدام گزينه از روش هاي ساخت اسم مفعول از ثلاثي مزيد نيست؟الف)‌از فعل مضارع ساخته مي شود
ج) حرف ما قبل آخر مفتوح مي شود
د) به جاي حرف مضارع به مفهوم (مُ) مي آيد
9- كدام گزينه اسم فاعل نيست؟الف)‌عالَمينَ
ب) طالبينَ
ج) حافظون
د) ناظِران

10 – كدام گزينه اسم مفعول نيست؟الف) مملوء
ب) مملوءة
ج) ظالم
د) مظلوم

11 – كدام گزينه اسم فاعل نيست؟الف) مُتفضَّل
ب) مُغْتصبه
ج) مُضفين
د) مُشاهِدون

12- كدام گزينه اسم مفعول نيست؟الف) مستضعفون
ب) مُنسجم
ج) مخاطبين
د) محكمات

13 – كدام گزينه جمله (فانظروا كيف كان عاقبة .....) را كامل كنيد؟الف)شاهداً
ب) نذيراً
ج) المكذّبين
َ د) سيروا

14 – كدام گزينه در مورد (شاهد – مُشاهد) صحيح نيست؟
ذ
الف) هر دو اسم فاعل هستند
ب) هر دو از يك ماده (ريشه) هستند
ج) شاهد از ثلاثي مجرد ساخته شده است و مشاهد از ثلاثي مزيد
د) شاهد اسم فاعل است و مشاهد اسم مفعول

15 – كدام گزينه جامد است؟الف) قاتِل
ب) مَشْمول
ج) مُشْرك
د) عالَم

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:35  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس الثالث

الدرس الثالث : درس سوم
التلميذُ المثالي: دانش آموز نمونه

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
اَسِف : متأسفم
الرخيص :‌ارزان
الْأخْدية : كفش
السّجادة : قاليچه
اِسْتَقْبََلَ :‌استقبال كرد
علّقَ : آويخت
اِسْتَيْقَظَ : بيدار شد
غداً :‌فردا
أصْبَحَ : شد، گرديد
المثالي : نمونه، الگو
اَقْبَلَ : روي آورد
الْمحرْقة : سوزان
اتْعقد : برگزار شد
الأسْوةَ :‌نمونه
الأنيقة : شيك
تَوَضّأ : وضو گرفت
الْبائع : فروشنده
الْمُسترحيّة :‌نمايش نامه
بائع الصّحف : روزنامه فروش
مَنِحَ –َ : بخشيد
الباهظ : گران
النّذير : هشدار دهنده
الْبشير : بشارت دهنده
الوسام : نشان
تكامَلَ : تنبلي كرد
هيّأَ : ساخت ، آماده كرد
الثّمن : قيمت
ثَمْنُه باهظ : قيمتش گران است
حبّب : خوشايند ساخت



  قواعد درس سوم
معرفي باب تفعُّل : تفاعُل ، افتعال ، انفعال ، استفعال

اولين صيغه ماضي اولين صيغه مضارع مصدر حروف زائد
تَفَّعَلَ يَتَفَعَّلُ تَفَعُّلْ ت - ع
تعلم يتعلم تعلم ت - ل
تَفاعَلَ يَتَفاعَلُ تَفاعُل ت - ا
تواضع يتواضع تواضع ت - ا
افْتَعَلَ يَفْتَعِلُ افتعال ا - ت
احترم يحترم احترام ا - ت
انْفَعَلَ يَنْفَعِلُ انفعال ا - ن
انجمد ينجمد انجماد ا - ن
استَفْعَلَ يَستَفْعِلُ استفعال ا - س - ت
استخرج يستخرج استخراج ا - س - ت
 



  براي ساختن فعل امر : ابتدا حرف مضارع (ت) را از سر فعل مضارع مخاطب بر مي داريم سپس در صورت نياز بر سر فعل همزه مي آوريم. آنگاه حركت همزه را مشخص مي كنيم و در پايان از آخر فعل نون يا ضمه را حذف مي كنيم (غير از صيغه جمع مؤنث)

تَتَعلّمُ --> تَعَلّمْ
تتواضَعُ --> تواضَعْ
تَحْتَرِمُ --> احْتَرَمْ
تَسْتَخْرِجُ --> اِسْتَخْرِجْ
 



  تمرين اول :
1- عيّن الصحيح علي حسَبَ النّصْ
بر اساس متن صحيح را معين كن :

1. انعقدت الحمْلةُ لتعيين التلميذ النّاجح .
جشن براي تعيين دانش آموزان موفق تعيين شد- صحيح

2.التلميذُ المثالي يَشْتَغِلُ بالدراسة و بَيْع الصّحفُ
دانش آموز نمونه به درس خواندن و روزنامه فروشي مشغول است- صحيح

3. الذي يَدْرُسُ و يَعْمَلُ لا يُمْكِنُ له النّجاحُ
كسي كه درس مي خواند و كار مي كند موفقيت براي او ممكن نيست- غلط

4. الذي يَجْمَعُ العملَ و الدّراسة يَعْرِفُ قيمة الوقْت
كسي كه كار و درس خواندن را جمع مي كند ارزش وقت را مي داند- صحيح
 



  2– اِكْمل الفراغ مناسبا للضمير
جاي خالي را با ضمير مناسب پر كن

  هم هن هما باب انتما انتن انتم
ماضي(ض ع ف) اِستضعفوا اِستَضعفنَ اِستضعَفا استفعال اِستضعفتما اِستَضعفْتن استضعفتم
مضارع(ع ر ض) يَتعارضون يتعارضنَ يَتعارضانِ تفاعل تتعارضان تَتعارضنَ تتعارضون
امر(ع ل م) _ _ _ تَفعل تَعَّلما تَعلمن تعلموا
 



  4 – عين الصحيح : صحيح را معين كن

1 – لا يَسْتَسْلِمُ الأحرارُ للظُّلم
انسانهاي آزده در برابر ظلم ....
تسليم نشدند
تسليم نمي شوند
نبايد تسليم شوند

2 – يا ايّهاالنبيُّ، جاهد الكفّار و المنافقينَ ....
اي پيامبر با كافران و منافقان .....
جهاد كردن
جهاد مي كني
جهاد كن

3– تعلّمُ حُسْنَ الاستماعِ كما نَتعلّمُ حسُِنَ الحديث
خوب گوش كردن را ....... همان طور كه خوب صحبت كردن را
بياموز – آموختي
مي آموزي – آموختي
بياموز – مي آموزي
 



  پرتوهاي قرآني :
الف) با توجه به معني فعل هاي زير ترجمه ايات را كامل كنيد . نوع و صيغه و مصدر فعل هاي تعيين شده را بنويسيد.
تكبر (تكبر ورزيد)
اسْتكبَرَ (سركشي كرد)
كبّر (بزرگداشت داشت)

1. سَأَصْرِفُ عن آياتي الذيّن يتكبّرون َ في الارض بغيْر الحقّ
به زودي كساني را كه در زمين به ناحق تكبر مي ورزند از آياتم روي گردان خواهم ساخت.
نوع :مضارع - صيغه: جمع مذكر غايب - مصدر: تكبُّر

2 – اسْتكبَرَ هو و جُنودُهُ في الارض بغيْر الحق (قصص 39)
او و سپاهيانش به ناحق در زمين سركشي كردند
نوع : ماضي - صيغه: مفردمذكر غايب - مصدر اسكتبار

3 – يا ايُّها المدبر، قُمْ فَاَنْذرْ و رَبُّكَ فكَبّر (مدثر 1- 3)
اي جامه در سر كشيده ، برخيز و بيم ده و پروردگارت را بزرگ دار.
نوع : امر - صيغه : مفرد مذكر مخاطب مصدر: تكبير
 



  ب – دو آينه زير را بخوانيد و به سؤالات پاسخ دهيد :
فاسْتغْفروُا لِذنوُبُهمْ و مَنْ يَغْفِرَُ الذّنوبَ الاّ الله . (آل عمران / 35)
پس براي گناهان خويش آمرزش خواستند و كيست جز خدا كه گناهان را بيامرزد

فسَبّحْ بحَمْدِ ربّكَ و اسْتَغفِرْهُ انّهُ كانَ توّابا ( نصر /3)
پس به ستايش پروردگارت تسبيح گوي و از او آمرزش بخواه كه در بسيار توبه پذير است
سؤال :

1- تفاوت ميان غفرو اسْتغفر از جهت معني چيست؟
غفر يعني ، آمرزيد در حالي كه استغفر يعني آمرزش خواست

2 - تفاوت ميان غفّر و استغفر از جهت معني چگونه است؟
غفر ثلاثي مجرد و استغفر ثلاثي مزيد است
 



  تستهاي كنكوري درس سوم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟ الف) اسْتقبَلَهُ المديرُ بحفاوةٍ . - مدير به گرمي از استقبال كرد
ب) نحنُ اَجتمعْنا هنا لتكريم تلميذٍ مثاليّ .- ما براي بزرگداشت دانش آموزي نمونه در اين جا جمع شده ايم.
ج) هلْ تعْرفين بائعَ الصّحفِ؟- آيا روزنامه فروشي را مي شناسي؟
د) هيّأ نفْسَهُ للذّهابُ - خودش براي رفتن آماده شد

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) النّاجح :‌موفق
ب) علّقَ : معلق ماند
ج) الوسام : مدال
د) عُنُق : گردن

3 - ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) تكامَلَ : تنبلي كرد
ب) الصُّحُف : روزنامه ها
ج) الرّخيص : گران
د) المسرحيّه : نمايش نامه

4 – كدام گزينه از باب تفاعل است؟الف) انْتخبْ
ب) يشْتَغِلُ
ج) يَتكاسَلونَ
د) تتأمّلُ

5 – كدام گزينه از باب انفعال است؟الف) اسْتكْبَرَ
ب) اجْتَمعنا
ج) يَتساقَطُ
د) يَنْبَسِطُ

6 – كدام گزينه از باب افتعال است ؟الف) يَسْتَمعُ
ب) كفّر
ج) ينْقلِبُ
د) اَرْسَلْنا

7 – كدام گزينه از باب تفعل است ؟الف) اسْتغْفروا
ب) سبّح
ج) أنْذِر
د) تتقدّمُونَ

8- كدام گزينه از باب استفعال است ؟الف) يتحدثانِ
ب) يَسْتكبرونَ
ج) يَفْتَخِرُ
د) اكْتَسبْنا

9 – كدام گزينه فعل امر مفردند كه مخاطب از تقدّم است؟الف) اقدّمْ
ب) تقدّمْ
ج) قدَّمْ
د) تَقدّمي

10 – كدام گزينه فعل امر مثني مؤنث مخاطب از تقابَلَ است؟الف) تقابلا
ب) تقابَلوا
ج) قابلا
د) اقابلا

11 – كدام گزينه فعل ماضي مفرد مؤنث غايب از احْتَملَ است؟الف) احْتَمِلْتَ
ب) احْتملا
ج) احْتَمِلَتْ
د) احْتَملْنَ

12- كدام گزينه فعل مضارع منفي مفرد مذكر غائب از انْقلب است؟الف) لا يَنقَلِبُ
ب) لا نَنْقَلِبُ
ج) ما يَنْقَلِبُ
د) لا يَنقَلِبانِ

13 – كدام گزينه فعل امر جمع مذكر مخاطب از استَقْبَلَ است؟الف) اسْتَقْبلوُا
ب) اسْتَقْلِبوا
ج) اِسْتَقْبِلْنَ
د) اسْتَقْبِلي

14 – كدام گزينه ثلاثي مزيد است؟الف ) رَجَعوا
ب) يَشْعرون
ج) اعتَمدَ
د) طرَفْتُمْ

15 – كدام باب سه حرف زايد دارد؟الف) استفعال
ب) تفعل
ج) انفعال
د) تعامل

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:34  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس الثاني

الدرس الثاني : درس دوم
زيارةٌ الحبيب :‌ديدار محبوب

كلمه ها و تركيب هاي تازه
اَسْلَمْ : اسلام آورد . مسلمان شد
طَرَق َ : زد ، كوبيد
أفرغَ : فرو ريخت
عفواً : ببخشيد
افرغْ علينا صبْراً :به ما صبر عطا كن
فاحَ – يَفوحُ : پراكنده شد
بَعْدَ قليلٍ : اندكي بود
قِبلَ : طرف، سمت
تَفَضّل : بفرما
قدِرَ : توانست
الْجزيل : فراوان
كلّمَ : صحبت كرد
شُكراً جزيلا : بسيار متشكرم
النّص : متن
حبيب : محبوب
نَفِدَ : تمام شد
الرّعاية : توجه
نهَضَ : برخاست
ذات ليْلة : شبي
هنيئاً : گوارا باد
سُمَحَ –َ : اجازه داد
يا للسّعادة : چه سعادتي
العجوز: پيرزن
ختَشّ : جستجو
قَرَنَ : نام قبيله اي در يمن
القلق : نگران
القليل : كم ، اندك
السّنين : جمع سنة ، سال



  قواعد درس دوم : ثلاثي مجرد و ثلاثي مزيد :

در زبان فارسي گاهي از فعلها و اسمهاي موجود، فعلها و اسمهاي جديدي، با مفاهيم جديد مي سازيم (مثلا : خنديد) يك فعلي است كه داراي معني معيني است با اضافه كردن پسوند (افيد) به آن فعل جديد (خندانيد) را مي سازيم كه با معني (خنديد) تفاوت دارد.
مي خندد --> مي خنداند
خواهد خنديد --> خواهد خندانيد
بخند --> يخبندان
در زبان عربي نيز از فعلهاي موجود و فصلهاي ديگري با مفاهيم جديد مي سازند و اين عمل را به كمك فرمولها و وزنهاي خاصي انجام مي دهند و اسم هر كدام از اين فرمولها ( باب ) مي گذارند. مثلاً (ضََحِكَ) فعل ماضي به معني (خنديد) است اگر بر سر اين فعل (أ) بياوريم و حركت حروف (ضَحِكَ) را تغيير بدهيم فعل جديد (اَضْحَكُ) ساخته مي شود كه معني آن (خندانيد) است. به عبارت ديگر براي ساخت (أَضْحَكَ) از وزن (أَفْعلَ) استفاده مي كنيم. اين (أَضْحَكَ) اولين صيغه ماضي است و بقيه صيغه هاي آن را مي توانيم صرف كنيم. براي ساختن اولين صيغه مضارع اين باب از وزن (يُفْعِلُ) استفاده مي كنيم و مثلاً فعل مضارع (يُضْحِكُ) را مي سازيم (يُضْحِكُ) اولين صيغه ي مضارع است و بقيه صيغه هاي آن را مي توانيم صرف كنيم مانند : يُضْحِكُ ، يُِضحكمانَ ، يُضْحِكونَ
براي ساختن مصدر اين باب از وزن (افعال) استفاده مي كنيم و مثلاً مصدر (اضْحاك) را مي سازيم . وزن اولين صيغه ماضي و اولين صيغه مضارع و مصدر اين فعل را مجموعاً (باب افعال) مي ناميم پس فرمول (باب افعال) به شكل زير است.
اولين صيغه ي ماضي :أَفْعَلَ
اولين صيغه ي مضارع : ُفْعِل
ُ مصدر : افْعال
به فعل هايي كه بدين ترتيب با افزودن يك يا چند حرف به ريشه فعل ساخته مي شوند ثلاثي مزيد مي گويند. به عبارت ديگر ثلاثي مزيد فعلي است كه اولين صيغه ي ماضي آن علاوه بر سه حرف اصلي يك يا چند حرف زايد نيز دارند. مانند :
(أَضْحَكَ) غير از سه حرف (ض ح ك ) كه حروف اصلي هستند يك حرف ديگر هم دارد (اُ) كه حرف زايد ناميده مي شود.
اما ثلاثي مجرد فعلي است كه اولين صيغه ماضي آن حرف زايد ندارد و فقط از سه حرف اصلي درست شده است : مانند : ضَحِكَ
 



  معرفي باب تفعيل

اولين صيغه ماضي : فَعّلَ (علّمَ)
اولين صيغه مضارع : يُفَعّلُ (يُعلّم)ُ
مصدر : تفعيل (تعليم)
 



  معرفي باب مفاعلة

اولين صيغه ماضي : فاعَلَ (جاهَد)َ
اولين صيغه مضارع : يُفاعِلُ (يُجاهِد)ُ
مصدر : مُفاعلة ، فعال (مُجاهدَة ، جهاد)
مصدر فعلهاي ثلاثي مزيد وزن معيني دارند به عبارتديگر قياسي هستند. اما مصدر فعلهاي ثلاثي مجرد وزن معيني ندارند و به عبارت ديگر سماعي هستند.
 



  تمرينات درس دوم : 1-عيّن الصحيح علي حسب النّص : براساس متن صحيح را معين كن

1- كان اُويسٌ مشتاقا لزيارة النبي (ص)
اويس مشتاق ديدار پيامبر بود-صحيح
2 – وعد اُويسٌ امّة بالرّجوع بعد غروب الشّمس .
اويس به مادرس وعده داد كه بعد از غروب خورشيد برگردد-غلط
3 - جاهَدَ اويسٌ في معركة «نهروان» فَوَجعَ علي الارض شهيداً
اويس در جنگ نهروان جهاد كرد . پس روي زمين افتاد و شهيد شد-غلط
 



  تمرين دوم : با توجه به كفه هاي پر شده (صفحه 21 كتاب درس) كلمات هم وزن آنها را پيدا كنيد
هاجر ، اكرم ، اشرك، كاتب ، جالس، علّم ، قدّم، اكبرّ ، اَحْسَنَ

فاعل : هاجَرَ - كاتَبَ - جالَسَ
فعّل : علّم - قدَّم - كبَّر
أفْعل : اكرم - أسْرَكَ - أَحْسَنَ
 



  حال چنانچه در كفه هاي پرشده كلمات «يُفْعلِ ، يُفعل و يُفاعل » را قرار دهيد . جهت برابر شدن كفه ها در وزن فعل هاي بالا چه تغييري ايجاد مي شود؟

يفاعل : ُيُهاجِرُ - يُكاتِبُ - يُجالسُ
يُفعّلُ : يُعلّم - يُقدّمُ - يُكتّبرُ
يَُفْعِلُ : يُكرمُ - يُشْركُ - يَُحْسِنُ
 



  اكنون مصادر فعل هاي بالا را در جاي خالي قرار دهيد:

مهاجرة : مكاتبة - مجالسة
تعليم : تقديم - تكبير
اكرام : اشراك - احسان
 



  تمرين 3 – اجعل في الفراغ كلمة مناسبتة من الدّوائر
در جاي خالي كلمه مناسبي در دايره ها قرار بده

1. و لأحْسنْ كما .......اللهُ اليك
گزينه ها: اَحْسنوا -اَحْسَنْ
پاسخ:اَحْسَنْ
و نيكي كن چنانچه خدا به تو نيكي كرد

2 . (انّا ..... هُ في ليْلة ِ القدر)
گزينه ها:انزلنا - انزل
پاسخ :‌انزلنا
همانا ما آن را در شب قدر نازل كرديم

3. (ربّنا اَفْرغ عليْنا صبرأ و....... اقْدامنا ) ‌
گزينه ها:ثَبَّت - ثَبَّتوا
پاسخ :‌ ثَبَّت
اي پروردگار به ما صبر عطا كن و گامهاي ما را استوار گردان

4 . (انّا نحْنُ ...... عليكَ القرآن)
گزينه ها: نزَّلنا - نَزَّلتُ
پاسخ :‌ نزَّلنا
همانا قرآن را بر تو نازل كرديم
 



  4 - اكمل ترجمه الجمل التالية :
ترجمه جمله هاي زير را كامل كن

1. لا يَشْعُرُ المؤمن بالضعْفِ عندَ مواجهة المشاكل .
مؤمن به هنگام برخورد با مشكلات احساس ضعف نمي كند

2.اللُّهمَ ، نوّر قلوبنا بنور الايمان و اليقين .
خدايا ! دلهاي ما را به نور ايمان و يقين روشن كن

3.هولاء وَجَدوا السّعادة في مساعدة الآخرينَ
اينان سعادت را در كمك كردن به ديگران يافتند

4. المؤمنون يُجاهدنَ باموالهم و انفسهم في سبيل الله .
مؤمنان با مالهايشان و جان هايشان در راه خدا جهاد مي كنند
 



  اضواء قرآينه (پرتوهاي قرآني)
1. با توجه به ترجمه ي آيات در جاي خالي از مصدر «تسبيح» (خدا را به پاكي ياد كردن) فعل مناسب قرار دهيد:

1. (يُسبّحونَ الليلَ و النّهارُ لا يَفْتُرون) ( انبياء 20)
شبانه روز خداوند را به پاكي ياد مي كنند و مستي نمي ورزند

2. فاصْبر علي ما يَقولُونَ و يسبّحْ بحَمْدِ ربّك . (طه 130)
بر آنچه مي گويند، شكيبا باش و با ستايش پروردگارت از او به پاكي ياد كن
 



  2 – دو آيه زير را بخوانيد و به سؤالات زير پاسخ دهيد :
و ابالحق انزلناهُ و بالحقّ نزَلَ . (اسراء / 105)
و آنرا به حق نازل كرده ايم و به حق نازل شده است

«انّا نحنُ نزّلنا الذّكر و انّا له لحافظون» (حجر /19)
همانا ما خودمان قرآن را نازل كرديم و همانا ما حفظ كننده ي آن هستيم
سؤال :

تفاوت ميان نزل و انزل از جهت لفظ و معني چيست؟
نزَل ثلاثي مجرد و اَنْزَلَ ثلاثي مزيد است. نَزَلَ يعني فرود آمد اما أَنْزَلَ يعني فرود آمد

تفاوت ميان نزل و نزّل از جهت لفظ و معني چيست؟
نَزَل ثلاثي مجرد نزّلَ ثلاثي مزيد است نزَلَ يعني فرود آمد اما نزّلَ يعني فرود آورد
 



  تست هاي كنكوري درس دوم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) قد اسمتُ منذ مدّةِ : از مدتي پيش اسلام آورده ام
ب) لَقد نَفِدَ صبري : صبرم تمام شده است
ج) قَرُبَ من مدينة النبي : از شهر پيامبر (ص) مديه دور شد.
د) ربّنا اَفْرغ عَليْنا صبْراً : اي پروردگار ما به ما صبر عطا كن

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) الجزيل : ناچيز
ب) الحبيب :‌محبوب
ج) ذاتَ ليلةٍ : شبي
د) السّنين :‌سال ها

3– كدام گزينه ثلاثي مجرد است؟الف) يَخْرُجُ
ب) يُخْرِجُ
ج) أَخْرَجَ
د) أِخراج

4 – كدام گزينه از باب افعال است؟
الف) علموُا
ب) يَعْلَمُ
ج) اعْلَمْ
د) علّمَ

5 – كدام گزينه از باب افعال است؟الف) هاجَروا
ب) أَرْسَلْنا
ج) تُكذّبانِ
د) صدّقَ

6 – كدام گزينه از باب مفاعله است ؟الف) انزلنا
ب) نزّلْنا
ج) جاهدوا
د) أَخْطَاْتَ

7 – كدام گزينه از باب تفعيل است؟1. تُجاهدينَ
2. تُسبّحُ
3. اَحْسنْتُمْ
4. يطعَمون

8 – ميزان براي تشخيص حروف زايد و باب ها كدام صيغه است؟الف) اولين صيغه ي مضارع
ب) هفتمين صيغه امر
ج) مصدر
د) اولين صيغه ي ماضي

9 – ميزان براي تشخيص ثلاثي مزيد و ثلاثي مجرد كدام صيغه است؟الف) اولين صيغه مضارع
ب) اولين صيغه نهي
ج) اولين صيغه ماضي
د) اولين صيغه امر

10 – كدام گزينه ، مصدر ثلاثي مزيد نيست؟الف) نزُول
ب) مُجاهدة
ج) جهادِ
د) انْزال

11 – كدام گزينه نمي تواند جمله (اَنْتَ ….) را كامل كند؟الف) تُساعِدَُ
ب) ساعَدْتَ
ج) تلميذٌ
د) يُساعِدُ

12 – كدام گزينه در موقع ساختن فعل امر به همزه نياز دارد؟الف)‌تَعَلّمُ
ب) تُكِْرمُ
ج) تُجاهِدُ
د) تُجاهدينَ

13 – همزه فعل امر كدام باب مفتوح است؟الف) افعال
ب) تفعيل
ج) مفاعلة
د) تفعيل و مُفاعلة

14 – كدام گزينه نمي تواند جمله (هيَ ….) را كامل كند؟الف) تُعلّمُ
ب) علّمتْ
ج) يُعلّمُ
د) تلميذةٌ

15 – كدام گزينه جمله اَنْتُنَّ …. في الصّلاة را كامل مي كند؟الف) تُشاركونَ
ب) يُشاركونَ
ج) تُشارِكْنَ
د) يُشاركْنَ
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:34  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي تمرينات درس اول

تمرينات درس اول :



  1. ترجم الافعال التّاليه ثمّ اجْعل كلّ فعل في مكانه المناسب :
فعل هاي زير را ترجمه كن سپس هر فعلي را در جاي مناسبش قرار بده

ماضي مضارع امر نهي
ضحكوا

خنديد

يكشفان

كشف مي كنند

اترك

ترك كن

لا تقنطي

نا اميد نشو

عصفت

وزيد

سنصدق

راست مي گوييم

احملا

حمل كنيد

لا تحبسا

حبس نكنيد

فقدتم

از دست داديم

يخسر

ضرر مي كند

افتحوا

باز كنيد

لاتظلموا

ستم نكنيد

عزمنا

تصميم گرفتيم

تقدرين

مي تواني

ارحموا

رحم كنيد

لاتياس

مايوس نباش

 



  2 – اجعل في الفراغ فعلاً مضارعاً للّنهي
در جاي خالي فعل مضارع براي نهي قرار بده

1. لا تلْبسوا الحق بالباطل (تَلبسونَ)
2. لا تَحْزنْ انّ السامعنا (تَحْزن)
3. لا تقْربا هذه الشّجرة (تَقْربان)
 



  3- اُكْتُبْ كلَّ كلمةٍ في مكانها المناسب من الجدول ثمَّ اذّكر مفردها :
هر كلمه را در جاي مناسبش قرار بده (در جدول) و مفردش را ذكر كن
والدين ايّام ، مسئوولينَ ، جنّتانِ، عالمات ، صادقين ، صالحات، بحرين، علوم، خاشعين، فراشات، عِباد

المثني المفرد
والدين والد
جنتان جنت
البحرين البحر

الجمع السالم المفرد
مسؤولين مسؤول
عالمات عالمة
صادقين صادق
صالحات صالحة
خاشعون خاشع
فراشات فراشة

الجمع التكسير المفرد
ايام يوم
علوم علم
عباد عبد
 



  4 - اجعل في الفراغ ضميراً مناسباً :
در جاي خالي ضمير مناسب قرار بده

1. و هُمْ مُسْتكبرون (هُنّ ، هُمْ، انتنّ ، هما)
و آنها مستكبر هستند

2. اللّهم انت القائل و قولك حقٌ (انتَ، أنتٍ ، هم ، هُنّ)
خدايا تو گوينده اي و سخنت حق است

3. فالله خيرٌ حافظا و هُو ارحم الراحمين (هو ، هي ، نحن، هما)
پس خدا بهترين نگهبان است و او مهربانترين مهربانان است
 



  5 – عيّن اعراب الكلمات التي اشير اليها بخطّ

1. اللهّم قولك حقٌ وعْدُكَ صدقٌ .
خدايا سخن تو حق است و وعده تو راست
2.و يضربُ اللهُ الامثالَ للناسِ ِ.
و خدا مثل ها را براي مردم مي زند
 



  6- عين الترجمة الصحيحة : ترجمه صحيح را معين كنيد.

1. لا تبحثوا عن عيوب النّاس .
در مورد عيب هاي مردم بحث نكنيد
در جستجوي عيب هاي مردم نباشيد


2. اللهُ يعلمُ و انتم لا تَعْلمون .
خداوند مي داند و شما نمي دانيد
خداوند مي داند و آنها نمي دانند


3. اركعوا و اسجُدوا و اعبدوا ربّكُم .
ركوع و سجود كنيد و پروردگارتان را بپرستيد
ركوع و سجود كردند و پروردگارشان را پرستيدند
 



  كارگاه ترجمه درس اول :
1- باتوجه به مطالب گفته شده در صفحه 10 كتاب درسي، غلط هاي ترجمه هاي زير را پيدا كنيد و صحيح آنها را بنويسيد.

1. اَكْتُبل لنا في هذه الدّنيا حسنةً و في الآخرة .
براي ما در آن دنيا و آخرت نيكي را مي نويسند.
براي ما در اين دنيا و آخرت نيكي را بنويس

2. ارجعي الي ربّك
به سوي پروردگارتان بازگرديد
به سوي پروردگارت باز گرد

3. سَيَجْعلُ الله ُ بعدَ عُسرٍ يُسراً .
خداوند پس از سختي آساني قرار داد.
خداوند پس از سختي آساني قرار خواهد داد

4. يَسْمعُ الله ُ نداءَ المظلومينَ
صداي مظلومان پيام خدا را مي شنود.
خدا صداي مظلومان را مي شنود

5. لا تَعبُدوا الا الله .
عبادت نمي كنيد مگر خدا را
عبادت نكنيد مگر خدا را
 



  2- اضواء قرآنيه (پرتوهاي قرآني ):
الف – با توجه به زمان و صيغه ي فعل هاي مشخص شده، جاهاي خالي را پر كنيد:

1. قال : اُخرُجْ منها فانّكَ رجيمٌ .
گفت از اين { مقام } خارج شو كه رانده شده اي

2. يخْرُجُ منهما اللّؤلؤ و المرجانُ .
از هر دو {دريا} مرواريد و مرجان خارج مي شود.

3. لا تكونوا كالذينَ خرجوا من ديارهم بطراً .
مانند كساني مباشيد كه از خانه هايشان با حالت سرمستي خارج شدند.
 



  ب: حركت آخر (اعراب) كلماتي را كه زير آنها خط كشيده شده مشخص كنيد:

1. جاءَ الحقُّ و زهقَ الباطلُ .
حق آمد و باطل از ميان رفت

2. انزل اللهُ سكينةُ علي رسولِهِ و ............
خدا آرامش خويش را بر پيامبرش ........فرو فرستاد

3. اللهُ عليمٌ بالظالمين .
خداوند بر حال ستمكاران آگاه است
 



  تست هاي كنكوري درس اول : (بدون پاسخ)

1. ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟`الف) نَصَبْتُ وجهي : رو آوردم
ب) افْعْل بي ما انتَ‌اهلُهْ : با من آنگونه رفتار كن كه خود شايسته آن هستي
ج) لا تقربا هذه الشجرة : به اين درخت نزديك شويد
د) اُسْرُرْ علي العزيمة جوانحي : اعضاي بدنم را براي برخورداري از عزمي محكم استوار بدار.

2- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟الف) وَهَبْ : بخشيد
ب) الاهل : شايسته
ج) الحقّ : شايسته است
د ) شدّ : نيرومند ساخت

3 – كدام گزينه با ضمير «هي» مناسبت دارد؟الف) عَلمتَ
ب) علَمَ
ج) عَلْمِت
َ د) عَلمْتِ

4 – كدام گزينه با ضمير «انت» تناسب دارد؟الف) أذْهَبُ
ب) تَذْهَبُ
ج)يَذْهَبُ
د) تذهبين

5 – كدام گزينه با ضمير «انتما» تناسب دارد؟الف) اُدخلا
ب) اُدخلوُا
ج) ادْخلي
د) اُدْخلنَ

6 – كدام گزينه «انتم» تناسب دارد؟الف) لات تَخْرُجْ
ب) لا تَخْرُجا
ج) لا تَخْرَجْنَ
د) لا تَخْرجوا

7 – كدام گزينه با ضمير «انا» تناسب دارد؟الف) ما لَعِبْنا
ب) ما لَعِبَتُ
ج) ما لَعِبوا
د) ما لَعِبَتِ

8 – كدام گزينه جمع مكسر سالم است؟الف) علوم
ب) فراشات
ج) مسلمينِ
د) مسلمينَ

9 – كدام گزينه بر وزن فعيل نيست؟الف) عزيز
ب) شريف
ج) غََنور
د) رحيم

10 – در جمله (العلمُ فقيدٌ) العلمُ چه نقشي دارد؟الف) مبتدا
ب)خبر
ج) فاعل
د) مفعول

11 – در جمله (قَوْلك حق) حق چه نقشي دارد؟الف) مبتدا
ب) خبر
ج) فاعل
د) مفعول

12- در جمله (العلمُ خيرٌ من المال) من المالِ چه نقشي دارد؟الف) مفعول
ب) جارومجرور
ج) فاعل
د) مبتدا

13 – اعراب مبتدا و خبرو فاعل كدام است؟الف) رفع
ب) نصب
ج) جر
د) مبتدا و خبر رفع مي گيرند و فاعل نصب

14 – حروف جر چه اعرابي به اسمهاي بعد از خود نشان مي دهندالف) رفع
ب) نصب
ج) گاهي نصب گاهي جر
د) جر
 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:33  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

عربي الدرس الاول

الدرس الاول – درس اول :

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
َاشارَ : اشاره كرد
اُشير اليها بخطّ : با خط به آن اشاره شد
الحَقَ :‌ملحق كرد
الحقْني بالصّالحين : مرا به درستكاران ملحق كن
الْأَهْل : شايسته
الْجوارح : اعضاي (بيروني) بدن
قوّ علي خدْمَتِكَ جوارجي :‌اعضاي بدن را براي خدمت خودت توانمند كن
الْجواريح : اعضاي (دروني) بدن
اَشْدُدْ علي العزيمة جوانحي : اعضاي بدن مرا براي برخورداري از عزمي محكم ، استوار بدار
الْحُكم‌:‌حكمت
السّابغ : فراخي دهنده
يا سابغَ النّعم : اي بخشنده نعمت هاي فراخ
المأمونة : روان و سليس
عيّن : تعيين كرد
المُسْتوحشين : جمع مستوحش ، وحشت زده
نَصَبَ –ِ :‌قرار داد
نَصَبْتُ وجهي : روي آورده ام
النّقم : جمع نقمه : بلا ، بدبختي
اليكَ : به سوي تو
العزيمة : اراده قوي
وَهبَ – يَهَبُ : عطا كرد ، بخشيد
شدّ – شِدّ : نيرومند ساخت
قويّ ، يقوّي : توانمند كرد
هَبْ – وَهَب : علامت --> يعني مراجعه كن به معني وَهَبْ
هَبْ لي : به من عطا كن



  فعل ماضي :
فعل ماضي از يك ريشه (ماده ، بن ) به علاوه تعدادي «ضمير» ساخته مي شود.
صرف فعل ماضي :

  مفرد مثني جمع
غايب مذكر ذَهَبَ ذهبا ذهبوا
مؤنث ذَهَبَتْ ذهبتا ذَهَبْنَ
مخاطب مذكر ذَهبتَ ذهبتا ذهبتم
مؤنث ذَهَبتِ ذهبتما ذَهبتُنَّ

متكلم ( ذهَبْتُ - ذَهَبْنا)  



  فعل مضارع : فعل مضارع ، علاوه بر ريشه و ضمير تعدادي علامت ديگر هم دارد
صرف فعل مضارع :

  مفرد مثني جمع
غايب مذكر يَذهبُ يَذهبانِ يذهبون
غايب مؤنث تَذهبُ تَذهبانِ يَذهَبْنَ
مخاطب مذكر تَذهَبُ تَذهبانِ تَذهبون
مخاطب مؤنث ذتَذهبينَ تَذهبانِ تَذهَبنَ

متكلم ( اذْهَبُ – نَذْهبُ)  



  فعل امر : در فعل امر، حروف مضارع پوشانده شده و به جاي آن يك حرف «ا» گذاشته مي شود و حرف «نون» نيز جز صيغه مؤنث جمع حذف مي شود .
صرف فعل امر

  مفرد مثني جمع
غايب مذكر _ _ _
غايب مؤنث _ _ _
مخاطب مذكر اِذْهَبْ اِذهَبا اِذهَبوا
مخاطب مؤنث اِذهَبي اِذهَبا اِذهبنَ

متكلم ( _ _ )  



  همزه فعل امر در بعضي از فعل ها كسره (-ِ) و در بعضي از فعل ها ضمه (-ُ) دارد.
مانند اذْهَبْ – اِجْلِسْ – اُكْتُبْ
اگر حرف دوم اصلي مضارع (عين الفعل ) ضمه (-ُ) داشته باشد همزه امر نيز ضمه (-ُ) خواهد داشت در غير اين صورت كسره (-ِ) خواهد داشت.
هر گاه حرف «لا» مقابل فعل هاي مضارع مخاطب قرار گيرد، تنها در پي تغيير دادن آخر فعل است.
صرف فعل نهي :

  مفرد مثني جمع
غايب مذكر _ _ _
غايب مؤنث _ _ _
مخاطب مذكر لاتَذهَبْ لاتَذهبا لاتَذهبوا
مخاطب مؤنث لاتَذهبي لاتَذهبا لاتَذهبنَ

متكلم ( _ _ )  



  ضمير- اسم اشاره – صرف ضميرها

  مفرد مثني جمع
غايب مذكر هو هما هم
غايب مؤنث هي هما هُنَّ
مخاطب مذكر انتَ انتما انتم
مخاطب مؤنث انتِ انتما انتُنَّ

متكلم ( أنا - نحنُ )  



  روش ساختن فعل امر حاضر:

فعل امر حاضر از مضارع مخاطب مي سازيم و براي اين كار 4 عمل انجام مي دهيم:
1. حرف (ت) را از سر مضارع مخاطب بر مي داريم
2. در صورت نياز بر سر فعل همره (ا) مي آوريم ( درصورتي به همزه نياز داريم كه بعد از حذف «ت» فعل با سكون شروع شود)
3. به اين همزه( ا) حركت مي دهيم اگر حرف اصلي دوم فعل ضمه «-ُ» داشته باشد به اين همزه نيز ضمه «-ُ» ميدهيم در غير اين صورت كسره مي دهيم.
4. ضمه «-ُ» يا نون را از آخر فعل حذف مي كنيم (غير از صيغه جمع مؤنث) مانند: تذهَبُ --> ذْهبُ --> اذهبُ--> اذْهبُ--> أذهَبْ
تُجلسانِ --> جْلسان --> اجْلسان --> اجْلسانِ --> اجْلسا
تكتُبونَ --> كْتُبونَ --> اكتُبونَ --> اُكْتبونَ --> اُكتُبوا
تذْهبنَ-->ذْهبينَ --> اذْهبينَ --> اذْهبينَ --> اذْهبي
تُعَجّلونَ --> عَجّلونَ به همراه «ا» نيازي نيست --> عجّلوُا
 



  وزن :

اغلب كلمات عربي غالباً سه حرف اصلي دارند. براي پيدا كردن وزن هر كلمه در عربي به جاي حروف اصلي آن كلمه به ترتيب (ف) ، (ع) ، (ل) قرار مي دهيم و بقيه حروف را عيناً در وزن مي آمديم و حركت سكون همه حروف را نيز عيناً در وزن مي نويسيم.
كَتَبَ --> فَعَلَ
نكْتُبُ--> يَفْعُلُ اَكْتُبْ --> اُفْعُلْ
نأصر --> فاعل عَلِمَ --> فَعِلَ
يَذْهَبُ --> يَفْعلُ اِجْلِسْ --> افْعِلِ
منصور --> مفعول بَعُدَ --> فَعُلَ
يَجْلِسُ --> يَفْعِلُ اذهَبْ --> افْعل
شَهيد --> فَعيل
 



  جمله اسميه : جمله اي است كه غالباً با اسم شروع مي شود و دو ركن دارد.

ا. مبتدا
2. خبر
مبتدا :‌اسمي است كه غالباً در ابتداي جمله مي آيد و درباره آن خبري مي دهيم.
مانند : الطّالبُ در جلمه : الطّالبُ جالسٌ
خبر : كلمه يا كلماتي است كه غالباً بعد از مبتدا مي آيد و معني جمله را كامل مي كند و درباره مبتدا خبر مي دهد.
مانند : جالس در جمله الطّالبُ جالسٌ
مبتدا و خبر هر دو مرفوع هستند (رفع مي گيرند)
علامت رفع غالباً (-ُ يا –ٌ ) است.
مانند :‌الطّالبُ(مبتدا) جالسٌ(خبر)
 



  جمله فعليه : جمله اي است كه غالباً با فعل شروع مي شود و دو ركن دارد :

1. فعل
2. فاعل
فاعل : اسمي است كه كار انجام مي دهد. فاعل نيز مانند مبتدا و خبر مرفوع است. (رفع مي گيرد)
مانند : جلس الطّالبُ علي الكرسيّ .
در بعضي از جمله هاي فعليه علاوه بر فعل و فاعل ، مفعول هم وجود دارد.
مفعول كلمه اي است كه كاربر آن واقع مي شود. مفعول منصوب است (نصب مي گيرد) علامت نصب غالباً (-َ يا –ً ) است.
كَتبُ(فعل) الطالبُ(فاعل) رسالةً (مفعول)
 



  تقسيم اسم به مفرد و مثني وجمع :

اسم مفرد :‌كتاب ، قَلَم، محفَظة، مَدْرسة
اسم مثني : انِ : كتابانِ ، قلمانِ ، محفظتانِ ، مدرستانِ
اسم مثني : ين : كتابَيْنِ، قلَمينِ ، محفظتينِ ، مدرستينِ
اسم مذكر : ونَ : معلّم --> معلّمونَ ، مؤمن --> مؤمنونَ
اسم مذكر : ين َ : معلّم --> معلّمين َ ، مؤمن--> مؤمنينَ
اسم جمع مؤنث : ات : معلّمة --> معلّمات، مؤمنة --> مؤمنات
اسم جمع مكسر : معلمة --> معلمات ، مؤمنه --> مؤمنات
مكسر : نشانه خاصي ندارد : مانند : كتاب --> كتُبُ ، مدْرسة --> مدارِس


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم فروردین 1389ساعت 17:31  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

دانلود آهنگ جدید و بسیار زیبا از داریوش به نام دنیای این روزای من

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم فروردین 1389ساعت 21:18  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس بیست و سوم

درس بيست و سوم
درآمدي بر ادبيات فارسي برون مرزي



  درآمدي بر ادبيات فارسي برون مرزي :

نكته : حوزه ي گسترش زبان فارسي در روزگار گذشته ، بسيار وسيع بوده و از مديترانه تا سند و از بين النهرين تا ماوراي سيحون داشته است. در دو قرن اخير بر اثر «كشمكش هاي سياسي و نفوذ استعمار انگليس» ارتباط زبان فارسي شبه قاره هند با زبان فارسي قطع شد و د رنتيجه دامنه ي گسترش زبان فارسي، بسيار محدود گرديد.
امروزه زبان فارسي در دو كشور «افغانستان» و «تاجيكستان» هم چنان رايج است.
زبان فارسي در كشور افغانستان زبان رسمي است و به نام «فارسي دري» خوانده مي شود.
زبان فارسي در كشور تاجيكستان با نام زبان «تاجيكي» رايج است.
ادبيات هر سه منطقه شبه قاره ي هند و پاكستان ، افغانستان و تاجيكستان ، با توجه به شرايط سياسي، اقليمي و فرهنگي تحولات فراواني يافته اما روح زبان و ادب فارسي هنوز در آنها باقي است.
برخي از شاعران و نويسندگان مشهور زبان فارسي هند و پاكستان، تاجيكستان و افغانستان در گذشته و حال عبارتند از : اميرخسرو دهلوي، بيدلي دهلوي، اقبال لاهوري / صدرالدين عيني ، سفيد گل رخسار، عبيد رجب/ محمد ابراهيم صفا و خليل الله خليلي
 



  مسافر

نكته : اقبال لاهوري ، شاعر متفكر پاكستاني و بزرگترين شاعر غيرايراني است كه اشعار بسياري به زبان فارسي سروده است. از ويژه گيهاي محتوايي اشعار اقبال، غرب ستيزي و مبارزه با تهاجم فرهنگي غرب است.  



  معاني ابيات مسافر :

بيت اول : پس از مرگم هرگروهي كه خود را صاحب انديشه اي مي دانند خواهند گفت كه آنها را خوب شناخته و من با آنها هم عقيده بوده ام.
بيت دوم : اما افسوس كه هيچ كس به درستي به پيام دردآلود پي برد و ندانستند كه براي چه عقيده و هدف بزرگي تلاش كرده ام و با چه كساني دردمندانه سخن گفتم.
 



  معاني ابيات ديده ور :

معني بيت 1 : خردمندان بسياري به عرصه ي وجود آمدند و انديشه هاي خود را بسيار زيبا و لطيف تر از گلبرگ با سخن بيان كردند.
2 - ولي من از ميان آنها كساني را خردمند واقعي مي دانم كه رنج ها و دشواريهاي زندگي را ديد و چشيد اما با مردم از اميد و خوش بيني سخن گفت
 



  سروري

بيت 1 : خداوند آن ملتي را عزيز و سربلند خواهد كرد كه مستقل و آزاد زندگي مي كنند و به دور از دخالت بيگانگان، خود براي كشورشان تصميمي بگيرند.
بيت 2 : خداوند ملتي را به ديگران وابسته اند را به حال خود مي گذارد و آنها را از نعمت آسماني آزادي و استقلال محروم خواهند ماند.
 



  دريا :

بيت 21 : نخبگي هدف زندگي را با چه بيان زيباي با فرزندش در ميان گذاشت. او به فرزندش گفت : در قانون زندگي و در دين ما آمدن به ساحل دريا ممنوع و حرام است.
هميشه از ساحل دوري كن و خود را با امواج سرگش درگير ساز زيرا آشيانه ي ما دريا است.
(مقصود اين است كه زندگي براي آسايش طلبي نيست، بلكه مفهوم واقعي زندگي جدال و رو به رو شدن با سختي هاست.)
 



  خودآزمايي درس 23 :

1 – در اين درس مسافر كيست و غربتش در چيست؟منظور خود شاعر است و احساس غربت او به خاطر اين است كه در ميان مردم بود و با مردم سخن گفت اما كسي به عمق سخن دردآلود او پي نبرد.

2 - «ديده ور» از نظر شاعر چه كسي است؟آن كسي كه خود در رنج و دشواري است و تلخيهاي بسيار ديد اما با مردم از اميد ، نيكي در زندگي سخن گفت.

3 – مفهوم آيه شريفه« ان الله لا يُغيّر ما بقْومٍ حتي يغيّروا ما بانْفسهم » در كدام بيت ديده مي شود؟در بيت : خدا آن ملتي را سروري داد / كه تقديرش بدست خويش بنوشت.

4 – در آخرين شعر زندگي چگونه وصف شده است؟زندگي واقعي يعني پرهيز از آسايش طلبي و تن پروري و مبارزه با ناملايمات و سختي ها

لاله آزاد
نكته : محمد ابراهيم صفا ، از شاعران معاصر افغانستان است .مجموعه اي از سروده هاي اين شاعر با نام در نواي كوهسار ها چاپ شده است .
گل لاله (شقايق يغمائي )به جهت رنگ قرمز گلبرگ ها و خال هاي سياهي كه دوقاعده گل برگ را دارد ، به لاله داغدار معروف است .
در شعر فارسي ، لاله قرمز در مفاهيم نمادين گوناگون بكار رفته : به سبب سرخي گل برگ ها ، نماد (اشك خونين ) و (چهره معشوق ) يه سبب خال سياه ميانه اي آن ، نماد (دل سوخته عاشق ) و در سروده محمد ابراهيم صفا ، لاله هاي وحشي ، نماد (آزادگي و وارستگي ) است .
 



  خود آزمايي : درس لاله آزاد

1- در بند اول ، لاله ، ( صفت آسايش جويي و دست پرور بودن )را با چه تغييراتي از خود دور ميكند ؟لاله با اشاره به ويژگيهاي «خودرو بودن» «خودبويي» زندگي آزاد در دشت و پرهيز از زندگي در باغ و سيراب شدن با باران و بي نيازي از جوي باغ ، آسايش جويي و دست پرود بودن را نفي موجودي آزاده و وارسته معرفي كند.

2 – در كدام مصراع، لاله خود را مقدس شمرده است؟« هر صبح نسيم آيد بر قصد طواف من» كه يادآور طواف حاجيان دور كعبه است.

3 – چه رابطه اي بين «رفتن» و «بوي دلاويز» است؟خفتن نام شهري در تركستان شرقي واقع در سرزمين چين، آمدي ز اين ناحيه در زير پوست شكم خود، كيسه اي را به اندازه تخم مرغ يا نارنج كوچك دارد. (ناقه) . در اين كيسه ماده اي بسيار معطر وجود دارد كه مشك (مشك) ناميده مي شود.

4 – مصراع دوم بيت :«اي سروپاي بسته به آزادگي مناز / آزاده من، كه از همه عالم بريده ام»
با كدام مصراع هاي درس هم معني است؟
مصراع دوم بيت مورد نظر، با بسياري از مصراع هاي شعر «لاله ي آزاد» هم معني است .
از جمله :
من لاله ي آزادم ، خود رويم و خود بريم ، / سعي كن كسي منت بر خود نپذيرم من / در بر ساقه ي خود ثابت ، فارغ ز مدد كارم / بر فطرت خود نازم ، وارسته ضميرم من» / آزاده برون آيم آزاده بميرم من»

5 – مصراع « رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم، يادآور كدام داستان و كدام درس كتاب است؟يادآور داستان ليلي و مجنون است و اينكه مجنون از غم عشق ليلي در كوه دشت آواره مي شود.

6 – لاله «وابستگي» خود را چگونه وصف كرده است؟لاله، نخست به نشانه هايي از آزادگي و وارستگي خود اشاره مي كند و سرانجام اين گونه ميگويد كه آزاده برون آيم، آزاده بميرم من، از نخستين لحظه ي حيات آزاده بوده ام و تا آخرين دم زندگي نيز آزاده خواهم ماند.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:43  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس بیست و چهارم

درس بيست و چهارم
تا هست عالمي ، تاهست آدمي



  تا هست عالمي ، تاهست آدمي

اين شعر از عبيد رجب، شاعر معاصر تاجيكي است و قالب شعر نيمايي است. اين سفر گرم و شورانگيز زبان حال ملت تاجيك در ميان دلبستگي و عشق شديد آنان به زبان فارسي دري است.  



  خود آزمايي :

1 – شاعر ، زبان فارسي دري را به چه چيزهايي تشبيه كرده است؟ شاعر، زبان فارسي دري را «به جان» «ساز» ، «لاله ي كوهي» ، «بار شكر»، «پند مادر»، «بنفشه»، «نازبوي» ، «چشمه»،«آب روان»، «سبزه هاي بهار» در صداي آبشار ، «موج» «شهدناب» ، خاك كشور «ذوق كودكي » در بيت هاي رودكي ، «نور» تابش خورشيد مانند كرده است. 2 – مقصود از «لفظي كه پيش هم سخنم آورد سجود» چيست؟ زبان فارسي آنچنان تواناست كه من مي توانم همه گونه احساس و انديشه را به كمك آن بيان كنم. 3 – به نظر شما علت تكرار برخي از مصراع ها چيست؟ علت تكرار، تأكيد است و تكرار جمله ي باور كنم در اين سروده، اين معني است كه هرگز باور نمي كنم. 4 – دو شاعر و نويسنده تاجيك را نام ببريد. «يوسف احمد زاده» ، «صدرالدين عيني»  



  آزمون فصل 9 :

1 – در قرن اخير چه عواملي سبب محدود شدن حوزه ي زبان فارسي در خارج از ايران شد؟

2 – اقبال ، عبيد رجب و محمد ابراهيم صفا، از شاعران معروف فارسي زبان در چه كشوري هستند؟

3 – در عشر «اقبال» منظور از «ديده ور» چگونه انساني است؟

4 – در شعر «نهنگي بچه ي خود را چه خوش گفت / به دين ما حرام آمد كرانه ........» هدف زندگي از نظر شاعر چيست؟

5 – در شعر فارسي ، لاله ي سرخ در چه مفاهيم نمايدني بكار رفته است؟

6 – تعبيرهاي خودرو، خود بو، همه فطرت آهو ، و فارغ از لب جوي بودن، نشان دهنده ي كدام صفات و ويژگيهاي «لاله ي كوهي (وحشي) است؟

7 – باتوجه به مصراع «رانده است؟ جنون عشق از دشت به افسونم «لاله ي وحشي به كدام شخصيت معروف داستانهاي برخي مانند شده است؟

8 – با توجه به تعبير «قصد زبان به سازش، شاعر از كدام آرايه ادبي استفاده و بكدام ويژه گي زبان فارسي اشاره كرده است؟

9 – در شعر عبيد رجب ( شاعرفارسي زبان تاجيكي) منظو راز «صد مرد معتبر» چيست؟

10 – باتوجه به مصراع هاي «سرسان مشو عدد / متجمي ز من مجوي / كاين عشق پاك در دل دل پرور جهان / ماند همي جوان »
الف – منظوراز «عدو» چه كساني است؟
ب – معني «متجمي زمن مجو» چيست؟
پ – منظور از عشق پاك چيست؟
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:43  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس بیست و دو

درس بيست و دوم
پيرمرد چشم ما بود

1 – نويسنده در كجا همسايه ي نيما شده بود؟شميران2 – چرا همسر و فرزند نيما از او گله داشتند؟زيرا از نظر آن ها نيما به وظيفه اش به عنوان همسر و پدر عمل نمي كرد و فقط به شعر اهميت مي داد.3 – آيا نيما به زندگي شهري عادت كرده بود؟خير نيما اصلاً با زندگي شهرنشيني اخت نشد و پس از آن همه سال كه در شهر بسر برد، باز هم هواي كوه در دماغش بود.4 – نيما و همسرش از چه وضعي به تنگ آمده بودند؟آنها وضع مالي خوبي نداشتند و در چنين شرايطي خانه ي آنها پناهگاهي شده بود براي شاعران جوان كه مرتب به آن جا سر مي زدند.5 – به نظر ؟؟ فرياد نيما را در كجا مي توان شنيد؟در اشعارش6 – منظور از جمله ي در هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله سال ها بسته ماند» چيست؟يعني روح شاعر از زندگي غريبانه در تهران و نيز محدوديت هايي كه برايش ايجاد مي كردند، آزرده شد و ارزش كار او سال ها ناشناخته ماند.



  آزمون فصل 8 :

1 – به چه نوشته اي، حسب حال، گفته مي شود؟ حسب حال نويسي چه فايده اي دارد؟
2 – سفر نامه ي ناصرخسرو از نظر «زبان» و «محتوا» از چه امتيازاتي برخودار است؟
3 –معني و مفهوم عبارت زير را بنويسيد
الف – سر مه بود كه موي سرباز نكرده بوديم
ب – مكاري سي دينار مغربي شتر بر ما داشت.
پ – رقعه اي نوشتم تا از آن قياس كند كه مرا اهليت چيست
4 – معني واژه هاي زير را بنويسيد.
برنشستن (.......) در حال (.........) اعرابي (.........) دين(........) دلاّك (........) مسلخ (.....) شدت (.......) نوال (........)
5 – هدف ناصرخسرو از شرح ماجرايي كه براي وي و برادرش در بصره پيش آمد، چيست؟
6 – در كلمه «خرجينك» مفهوم پسوند «ك» چيست؟
7 – در جمله ي كم كم شهري سپيد پوش به استقبالمان مي آيد چه آرايه ي ادبي وجود دارد؟
8 – عبارت زير در توصيف كدام امام دفن شده در بقيع است؟ مقصتود نويسنده ا زاين تعبير چيست؟ «و تقدير چنين شد كه آفتاب، سنگ مزارش باشد)
9 – به سه مورد از نشانه هاي دستور تاريخي عبارات زير ( از متن سفر به بصره) اشاره كنيد.
درمكي چند سياه در كاغذ كردم كه به گرمابه بان دهم تا باشد كه ما را دمكي چند زيادت تر در گرمابه بگذارد تا شوخ از خود بازكنيم / روز سيوم به مجلس وزير شديم چون از در گرمابه به در رفتيم، همه بر پاي خاستند.
10 – معني و مفرد واژه ي«مواهب» چيست؟
11 – هلن كلر به كتاب و مطالعه ادبيات، اشتياق فراواني داشته است. او «كتاب» و «ادبيات» را به چه چيزهايي تشبيه كرده است؟
12 – جمله ي «پيرمرد (نيما) ، چشم زمانه ي ما بود» دو مفهوم در بردارد، آنها را بنويسيد.
13 – تعبير «همچون مرواريد در دل صدف كج و كوله اي سال ها بسته ماند» . به چه اتفاقاتي در زندگي نيما اشاره دارد؟
14 – در عبارت «او را زياد مي ديديم، كيفي بزرگ بدست داشت و به خريد مي رفت و بر مي گشت سلام عليكي مي كرديم و .....» كدام ويژه گي نثر جلال ال احمد كاملاً مشهود است؟
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:42  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس نوزدهم

درس نوزدهم
حاكم و فراشان

حاكم و فراشان
نكته ها :
سياحت نامه ي ابراهيم بيك ، اثر زين العابدين مراغه اي است. كه تاجر زاده ميهن دوست و اصلاح طلب بوده است. اين كتاب ، آئينه تمام نماي اوضاع ايران در اواخر قرن 13 هجري است كه با قلمي تند و بي پروا با زباني ساده و مؤثر نوشته شده است.
سياحت نامه ي ابراهيم بيك، در قالب يك «رمان اجتماعي» نوشته شده و موضوع كلي آن اين است كه ابراهيم بيگ (قهرمان داستان) فرزند يكي از تجار آذربايجان ساكن در مصر است كه به قصد زيارت مشهد مقدس به ايران مي آيد اوضاع نابسامان مردم و شهرهاي ايران روزگار را مشاهده مي كند. هدف نويسنده ي اين كتاب، نشان دادن پريشاني و دربه دري مردم سرگرم شدن آنان به كارهاي بيهود ، رشوه خواري، حكم رانان ، غفلت دولت ، بي قانوني و بي عدالتي و نفوذ سياست هاي استعماري است.
انتشار در سياحت نامه ي ابراهيم بيگ سهم بزرگي در بيداري مردم آن روزگار داشته است.



  خود آزمايي درس 19 :

1 – جمله ي «آن طرفش را فراشان مي دانند و چون دست هاي آنان يعني چه ؟مأموران حكومت تو را با چوب دستي هايشان به شدت تنبيه خواهند كرد2 – نويسنده با آوردن نام هاي «پيشخدمت ، ميرآخور، تفنگدارباشي، آبدارچي و قهوه چي» در پي هم چه اوضاعي را مي خواهد نشان بدهد؟مشغول بودن مردم به كارهاي بيهوده 3 – اصطلاح « به روي مبارك خود نياوردن» كنايه از چيست؟ معادل امروزي آنرا بنويسيد.اهميت ندادن، اعتنا نكردن ، معادل امروزي آن محل نگذاشتن است.4 – پيوند «باشي» در تركي به معني « رئيس و سرپرست» است. مثل فراش باشيف سه شغل ديگر را نام ببريد كه با اين پسوند ساخته شده باشد.آشپزباشي، حكيم باشي، عكاس باشي، رمال باشي، خياط باشي5 – دو جمله از درس بيابيد كه در آن ها به جاي ضمير «او» از «آن» استفاده شده باشد.الف - ......و در پشت سر آن ده بيت نفر با تيپ مي آيند. ب – به ما گفت : «.... هنگام عبور آن ، كوشش و تعظيم نمائيد» پ – آن ها ابداً به روي بزرگوار خود نياورد  



  مرغ گرفتار :

نكته :محمدتقي بهار ( 1266 تا 1330 ش) در مشهد به دنيا آمد ونزد پدرش، محمد كاظم صبور (ملك الشعراي آستان قدس ) شعر و فنون ادب را آموخت و در نوجواني به محافل آزاديخواهان راه يافت.
بهار در دوران استبداد صفير روزنامه هاي خراسان، و نوبهار را انتشار داد. بهار در انواع شعر دست داشته اما در قصيده سرايي مهارت بيشتري از خود نشان داده است جان مايه ي شعر بهار، «آزادي و وطن» دست از اين رو، عنوان «شاعر و آزادي» برازنده اوست.
 



  معاني اشعار:

بيت اول : من همچون پرنده اي اسير در قفس در زندان اسيرهستم، خواسته ي من اين نيست كه مرا از زندان آزاد كنيد. درخواست من اين است كه براي ازادي وسربلندي ايران و مردم ايران تلاش كنيد كه در اين صورت دل مرا هم شاد كرده ايد؟

بيت 2 و 3 : اي ياران آزاديخواه، آنگاه از نعمت بزر آزادي برخودارشديد از من كه براي آزادي رنجها كشيدم ، ياد كنيد.

بيت 4 : ياران آزادي خواه ، به ياد من كه اكنون در زندان گرفتارم، اگر پرنده اي را در قفس نگهداري مي كنيد، آن را آزاد كنيد.

بيت 5 : از اينكه زندگي من در راه بدست آوردن آزادي نابود شد. بيم و اندوهي ندارم، ياران من شما هم بايد بكوشيد آزاديخواهان را از ادامه راه مأيوس كنيد.

بيت 7 : بي عدالتي و تبعيض و رستم، شادابي و اميد را از ميان مي برد از عمر جوانن مي كاهد. اي كساني كه اداره كشور را در دست داريد، به خاطر خدا عدالت داشته باشيد.

بيت 8 : اگر به خاطر بي عدالتي شماف حق مظلومي پايمال و زندگي او تباه شود. امكان ندارد كه شما زندگي آرام و آسوده اي را داشته باشيد.

بيت 9 : اگر نصيب من، گوشه ي زندان شد، در عوض شما به آزادي كه نعمتي خدادادي است دست مي يابيد، شما بايد شكر گذار و حافظ اين نعمت باشيد.
 



  خودآزمايي درس 19

1 – در بيت زير با كدام ادبيات درس ارتباط معنايي دارد؟به چشم خوش ديدم در گذرگاه / كه زد بر جان موري مرغكي راه
هنوز از صيد، منقارش نپرداخت/ كه مرغ ديگر آمد كار او ساخت
خلاصه مفهوم ابيات، من اين صحنه را به چشم خود ديدم كه روزي پرنده ي كوچكي ، موري را شكار كرد هنوز آن مور را كامل نخورده بود كه پرنده ي ديگر آمد و او را صيد كرد. ابيات بالا با دو بيت زير خصوصاً بيت دوم ارتباط معنايي دارد.
آشيان من بيچاره اگر سوخت چه باك / فكر ويران شدن خانه ي صياد كنيد
گر شد از جور شما خانه موري ويران / خانه خويش محال است كه آباد كنيد
2 – يك نمونه «مراعات نظير» در شعر بيابيد.بهترين آرايه ي مربوط به واژه هاي «بيستون، شيرين و فردها» در بيت ششم است3 – منظور از «گنج خدا داد» در بيت پاياني چيست؟منظور آزادي است كه موهبتي خدادادي است. اي انسان خدا تو را آزاد آفريد، پس آزاده باش.
امام حسين (ع)
4 – خسروپرويز براي از ميان برداشتن رقيب خود (فرهاد) به دروغ مرگ شيرين را به او خبرداد و باعث مرگ فرهاد شد. شاعر از اين نكته در شعر خود چه استفاده اي كرده است؟اين كه رنجها و سختي هايي كه آزاديخواهان، از جمله بهار متحمل مي شوند، سرانجام نمي خواهد داد. كساني كه در راه كسب آزادي تلاش مي كنند را نبايد نااميد ساخت.5 – در غزل اجتماعي به چه مسائلي پرداخته مي شود؟ آزادي، وطن ، بيزاري از ظلم .......
 



  غزل اجتماعي – بياموريم (8)

قالب غزل براي بيان عواطف و احساسات انساني بكار رفته است.
در عصر مشروطه با توجه به دگرگونيها و تحولات سياسي و اجتماعي، غزل نيز تعبير كرد و شاعران آزاديخواه به جاي سخن گفتن از عشق و غزلهاي سنتي به بيان مسائل اجتماعي پرداختند.
غزل هايي كه محتواي آنها بيشتر مسائل سياسي و اجتماعي نظير آزادي، وطن و بيزاري از ظلم است . غزل اجتماعي گفته مي شود.
ملك الشعراي بهار، عارف قزويني، ميرزاده عشقي و فرخي يزدي از شاعراني هستند كه غزلهاي اجتماعي بسياري سروده اند.
آزمون فصل 7 :1 – با ايجادانقلاب مشروطه چه تحولي در محتواي شعر نثر فارسي پديد آمد؟

2 – زبان شعر و نثر دوره مشروطه داراي چه ويژگيهايي است؟

3 – در دوره مشروطه كدام قالب هاي ادبي به تقليد از اروپائيان در ادبيات فارسي پديد آمد؟

4 – مفهوم كنايه هاي زير را بنويسيد
الف – هيچ وقت به او نگفتي، از اين جا پاشو ، آن جا نشين.
ب – به آسمان رفتم ، به زمين آمدم
ت – الهي هميشه نان سواره باشد و او پياده
ج – انگار مي كني يك كاسه آب داغ ريختند به سر من
چ – تازه سر حرف من افتاده اند.

5 – معني واژه هاي زير را بنويسيد.
مرافعه (........) ، عرض كشي (...........) عظم بطن (..........)

6- موضوع عمده ي ترانه ها و تصنيف هاي عارف قزويني چيست؟

7 – در مصراع در ناله ي مرغ اسير اين همه بحر وطن است.» منظور از مرغ اسير كيست؟ تعبير مرغ اسير چه آرايه اي محسوب مي شود؟

8 – در بيت« آن كسي را كه در اين ملك سليمان كرديم و ......» منظور آن كس كيست؟

9 – عبارات زير را با پاسخ هاي درست كامل كنيد.
سياحت نامه ابراهيم بيگ ، اثر ......استف اين كتاب ، آئينه ي تمام نماي اوضاع ايران در اواخر قرن ....است، اين كتاب در قالب .......نوشته شده و هدف نويسنده .........بوده است.

10 – مفهوم و به روي مبارك خو نياوردن چيست؟ معادل امروزي آن كدام است؟

11 – در بيت «بيستون بر سر راه ست» مبادا ز شيرين / خبري گفته و غمگين دل فرهاد كنيد ».

12 – آرايه ي زيباي به كار رفته چه نام دارد؟ .....كلمات مربوط به اين آرايه كدامند؟

13 – مور، استعاره از چه كساني است؟

14 – غزل اجتماعي از چه دوره اي در ادبيات فارسي رواج يافت؟

15 – نام دو سراينده معروف غزل اجتماعي را بنويسيد؟
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:40  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس بیست و بیست و یک

درس بيست و بيست ويك
سفر به بصره / زندگي من



  سفر به بصره

نكته : «سفرنامه» اثري است كه محتواي آن شرح ديده ها و شنيده ها و تجربه هاي نويسنده از سفر است. فايده ي سفرنامه : سفرنامه حاوي اطلاعاتي سودمند است درباره مسائل مختلف جغرافيايي ، فرهنگي ، اخلاقي و .... است.
تعريف حسب حال : حسب حال ، نوشته اي است كه نويسنده در آن به بيان زندگي و حالات خويش مي پردازد و با بياني صحيح و روان و دل نشين درباره خود سخن مي گويد.
تعريف زندگي نامه و تفاوت آن با حسب حال : زندگي نامه ، اثري است كه كسي دوباره زندگي ديگري نوشته است. حسب حال نيز نوعي زندگي نامه است با اين تفاوت كه در حسب حال، نويسنده زندگي خود را بازگو كرده است.
فايده ي حسب حال : حسب حال، نويسنده را مي شناساند و علاوه بر آن اطلاعاتي مفيد از روزگار حيات او نيز بدست مي دهد.
سفر به بصره :نكته : ناصرخسرو در اواخر قرن چهارم ه‍.ق بدنيا آمد و در اواخر قرن پنجم چشم از جهان فروبست
ناصرخسرو حكيم، نويسنده و شاعر- جهانگرد مشهور ايراني است كه به گفته ي خودش در چهل سالگي، به دنبال خوابي كه ديد از خواب غفلت بيدار شد و سفري هفت ساله را آغاز كرد.
امتيازات سفرنامه ناصرخسرو: نثر سفرنامه ي ناصرخسرو، ساده است و توضيحات آن دقيق و حاوي اطلاعاتي بسيار ارزنده از روزگار نويسنده است.
 



  خودآزمايي درس 20 :

1 – معادل امروزي عبارات زير را بنويسيد:بخواستم رفت : مي خواستم بروم
برنشين : سوار شو در رويم : داخل شويم
2 – چرا ناصرخسرو وزير را نپذيرفت؟سر و وضع بدي داشت و از اين مسئله شرمگين شد، ضمناً نمي خواست كه وزير هنگام ملاقات او به خاطر ظاهر نامناسبش فردي معمولي به حساب آورد. از اين روز نامه اي نوشت تا معرف شخصيت و سواد او باشد.3 – بيت مشهور فردوسي :چنين است رسم سراي درشت / گهي پشت زين و گهي زين به پشت با كدام قسمت متن ارتباط معنايي دارد؟ توضيح دهيد :
به عهده دانش آموز
4 – ناصر خسرو از حوادثي كه برايش پيش آمد، چه استفاده اي مي كند؟منظور ناصرخسرو از بازگويي اين خاطره اين است كه انسان نبايد به خاطر سختي هايي كه در زندگي برايش پيش آمد. از زندگي نااميد شود بلككه بايد به فضل و رحمت خداوند اميدوار باشد.5 – حرف «ك» در خرجينك به چه معني است؟دو نمونه ي ديگري از اين كاربرد را در درس بيابيد.به معني «كوچك» است و در اصطلاح دستور زبان علامت تصغير(كوچكي) ناميده مي شود. نمونه هاي ديگر اين واژه «درمك» و «دَمَك» است.
 



  پرستو در قاف :

نكته : كتاب پرستو در قاف نوشته ي عليرضا قزوه است.
پرستو در قاف، سفر نامه حج است و نويسنده در آن، خاطرات و برداشت هاي خود را از حج در قالب سفر نامه ارائه كرده است.

خودآزمايي درس 20
1 – را نويسنده نام سفرنامه ي خود را پرستو «قاف» گذاشته است؟كسي كه از راه مدينه سفر حج را آغاز مي كند تا به خانه ي خدا برسد با اين هجرت، خود را هر چه بيشتر به خالق هستي نزديك كند. به پرنده ي مهاجر (پرستو) مانند شده كه براي يافتن سيمرغ تا قله اي قاف پرواز كرده است. قاف بنا به افسانه كوهي است كه قله ي آن بلندترين نقطه زمين و آشيانه سيمرغ است.2 – چرا نويسنده معتقد است كه در مدينه مي توان عطربال فرشتگان را حس كرد؟زيرا روزگاري پيامبر (ص) ، علي (ع) و فاطمه (س) و ديگر امامان معصوم بر خاك اين شهر گام مي نهادند . آن زمان فرشتگان در كنار آن ها و اكنون نيز پيرامون فرار رسول خدا (ص) و امامان خفته در بقيع در پروازند.3 – دو نمونه جان بخشي به اشيا (تشخيص) را در متن پيدا كنيد.الف – كم كم شهري سپيد پوش به استقبالمان مي آيد. (مدينه يك دست سفيد پوشيده است)
ب – چقدر دلم مي خواهد مدينه را بغل كنم؟
4 – جمله ي مي خواهم بحر را در كوزه اي بريزيم، يعني چه؟ اين جمله يادآور كدام بيت مولوي است؟مفهوم جمله اين است كه كاري كه مي خواهم انجام دهم، نا ممكن است، اين تعبير برگرفته از اين بيت است.
گر بريزي بحر را در كوزه اي / چند گنجد؟‌قسمت يك روزه اي
 



 

درس 21
زندگي من

هلن كلر در تابستان 1880 ميلادي در ايالت آلاباماي آمريكا متولد شد. پيش از دو سالگي به بيماري سختي مبتلا شد و در اثر آن از نعمت هاي بينايي، شنوايي و گويايي محروم گشت. با اين حال، با اراده ي شگفت انگيز، بر ناتوانائيهاي خود غلبه كرد. مراحل تحصيل را با رنجي وصف ناشدني پيمود و در بيست و چهارسالگي به اخذ درجه ي ليسانس از دانشگاه نايل آمد. هلن كلر چندين كتاب نوشت كه يكي از آن ها به نام زندگي من درباره خود اوست.
هدف هلن كلر در كتاب زندگي من اين است كه نشان دهد، «نقص جسماني به هيچ وجه مانع پرورش قواي روحي و فكري نيست».
خودآزمايي درس 21:
1 – هلن كلر پس از بيماري به وسيله كداميك از حواس پنجگانه خود با جهان خارج ارتباط داشت؟
حس لامسه
2 – منظور هلن كلر از اين جمله ها «در اين راه بارها به عقب مي لغزيدم ، كمي جلو مي رفتم سپسس اميدوار مي شدم» چيست؟منظور اين است كه دشواريها و رنج هاي زياد و تحصيلات دانشگاهي بارها مرا خسته و افسرده مي كرد و با سختي و كوشش همه موانع را از سر راه برداشتن و پيشرفت مي كردم.3 – نويسنده چه چيزهايي را براي خود نور خورشيد و بهشت دانسته است؟كتاب را ما نند نور خورشيد، روشنگر و زندگي بخش مي داند. ادبيات را هم بهشت موعود مي داند زيرا مطالعه ي آثار ادبي سبب مي شدند كه طرز نگاه او به جهان دگرگون شود ، به هدف هاي والاتر بينديشد. نقص جسماني خود را فراموش كند و به لذت روحاني و ارامشي كه جلوه اي از بهشت است، برسد.
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:40  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس هفدهم و هجدهم

درس هفدهم و هجدهم
كلاس نقاشي / درآمدي بر ادبيات دوران مشروطه



  كلاس نقاشي

نكته :‌سهراب سپهري در سال 1301 شمسي در كاشان ديده به جهان گشود و در سال 1359 چشم از چهان فرو بست . سپهري علاوه بر شاعري در رشته ي نقاشي نيز مهارت داشت.
سروده هاي سهراب سپهري «ساده و بي آلايش» و در عين حال «؟؟؟ از مفاهيم عرفاني» است. كتاب «اتاق آبي» مجموعه اي از يادداشت هاي پراكنده سهراب سپهري است كه آنها را در آخرين سالهاي زندگي خود نوشته است.
 



  خود آزمايي درس 17:

1. چند اصطلاح نقاشي را كه نويسنده در متن آورده است . بيابيد:
نقش بندي ، نگارين ، گوته ريختن ( = طرح ريختن) ، بيرنگ و رنگاري

2 – در كدام قسمت از اين متن مي توان نشانه هاي شاعري نويسنده را يافت ؟
نويسنده در بازگويي اين خاطره از تبعيدهايي استفاده كرده كه نشان دهنده ي ذوق شاعري است. از جمله : به جاي «كشيدن تصوير اسب» از تعبير «اسب پروازي» استفاده كرده به جاي «طبيعي و زنده نقاشي كردن جانوران» از واژه ها و تعبيرهاي مناسب با هر جانوري استفاده كرده، مانند «مرغان راگويا مي كشيد / خرگوش را چابك مي بست / گوزن را رعنا رقم مي زد»

3 – يكي از ويژگيهاي بارز اين نوشته را بيان كنيد:
الف – نثر اين نوشته، در عين سادگي زيباست.
ب – واژه ها ، خوش آهنگ و با هم متناسبند
پ – از واژه ها و تعبيرهاي فارسي استفاده شده نظير رونگاري و بيرنگ
ت – كوتاهي جمله ها
مانند : زنگ نقاشي، دل خواه و روان بود
ث – تكرار كلمه مانند : سال دوم دبيرستان بوديم
اول وقت بود و زنگ نقاشي ما بود.
در كلاس نشسته بوديم و چشم به راه معلم لوله اي كاغذ زير بغل داشت ....نقشه ي قالي ؟؟ بود....
ج – استفاده طبيعي از آرايه هاي ادبي، به ويژه «كنايه» كه به نمونه هايي از آن اشاره شده

4 – دو كنايه در درس پيدا كنيد:
معلم نقاشي دور نبود/ صورتك به رو نداشت / آدمي افتاده و صاف بود / در نگار نقشه ي قالي دستي نازك داشت / حرفي به كارش بود

5 – كشيدن چه قسمتي از اسب براي معلم مشكل بود؟ او براي راه حل مشكل خود چه چاره اي انديشيد؟
مچ پاها و سم ها / معلم نقاشي ، زيركانه عمل كرد : با شتاب علفزاري كشيد يعني كه اسب در حال چريدن است به اين خاطر مچ ها و سم ها در ميان ملتها پنهان است.
 



  آزمون فصل 6 :

1 – فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي به قلم كيست؟

2 – معني اين واژه ها را بنويسيد :
افراط ( ) ، تفريط ( ) ، تمتع ( ) ، خطر ( )

3 – مفهوم اين عبارت چيست؟
لازمه وارد اجتماع شدن اين است كه «من» از ميان برود و «ما» ايجاد شود .

4 - در درس فرهنگ برهنگي و ..........هدف نويسنده از آوردن داستان خياطان حقه باز چيست؟

5 - «نقد ادبي» و «با كاروان حله » از اثار كدام نويسنده و محقق برجسته ي معاصر است؟ دو اثر ديگر ازدي را نام ببريد.

6 – معني اين واژه ها را بنويسيد:
دارالاماره ( )، اعتكاف ( ) ، تجويد ( ) ، اذكار( ) قنديل ( )، منبت كاري ( ) ، مليله دوز ( )، ملجا ( )
7 – كتاب «اتاق آبي» اثر كيست؟

8 – مفهوم جمله هاي زير را بنويسيد:

الف – معلم دور نبود صورت به رو نداشت
ب – در نگار نقش خالي دستي نازك داشت
پ – رنگ را نگارين مي ريخت
ت – در بيرنگ اسب، حرفي به كار معلم بود
ث – پي مي بريم كه راه بدست خودش هم نيست
ج – اسب از پهلو ، اسبي خود را به كمال را نشان ، مي داد

9- معني واژه هاي مشخص شده زير را بنويسيد
در پيچ و تاب عرفاني اسليمي آدم چه كاره است؟
معلم مشوش بود 
معلم نقاشي سگ را روان گوته مي ريخت 
او خلف صدق نياكان خود بود 
دست معلم از وقب حيوان روان شد 
معلم فكر زيرين را پيمود و در آخره ماند 
دست معلم از بال و غارب به زير آمد 
دو دست را تا؟؟؟ از كله نمايان ساخت 


10 – در ادبيات زير، تغييراتي داده شده، آنها را بيابيد و اصلاح كنيد :
بوي گل و بانگ و مرغ برخاست/ هنگام بهار و ياد ؟؟؟ است
فراش بهار، گل بيفشاند / نقاش بين چمن بياراست

11 – در محل هاي نقطه چين، واژه هاي افتاده را بنويسيد
الف – هر آدمي كه .............. در دل نگرفت ....................
ب - .................سعدي / گويند خلاف ؟؟ داناست
پ – از غرقه ي ما خبر ندارد / .................درياست
 



  درآمدي بر ادبيات دوران مشروطه :

انقلاب مشروطه باعث گرديد تا با تحولات سياسي و اجتماعي بوجود آمده، زبان و ادب فارسي نيز دچار دگرگوني شود، در شعر و نثر دوره ي مشروطه، واقعيات زندگي و مسائل سياسي و اجتماعي مطرح گرديده . مثل ها ، اصطلاحات ، قصه ها و رويدادهاي زندگي مردم عادي در ادبيات جا باز كرد، واژه ها و تركيب هاي ناآشناي عربي كم شده، عبارت هاي پيچيده و طولاني و جمله هاي پيوسته و پي در پي كاهش يافته و در نتيجه زبان شعر و نثر ساده تر و به زبان مردم كوچه و بازار نزديك شد. در دوره ي مشروطه ، طنز و نقد سياسي و اجتماعي افزايش يافت و نثر طنز اميز اين دوره در خدمت مبارزه سياسي قرار گرفت.
در دوره مشروطه طنز و نقد سياسي و اجتماعي افزايش يافت و نثر طنز آميز اين دوره خدمت مبارزه سياسي قرار گرفت.
دهخدا و سيدشرف الدين حسني (نسيم شمال) از طنز پردازان نامدار عصر مشروطه اند در دوره ي مشروطه، داستان نويسي به شيوه ي تازه و نمايش نامه نويسي به تقليد از اروپائيان پديد آمد.
 



  مشروطه ي خالي :
‌نكته :

علامه ، علي اكبر دهخدا در سال 1258 ه‍.ش در تهران متولد شد و پس از آموختن علوم ادبي و ديني در مدرسه اي علوم سياسي به تحصيل ادامه داد. دهخدا در انقلاب مشروطه به جمع آزاديخواهان پيوست و در انتشار روزنامه صور اسرافيل به ياري دوستش، ميرزا جهان گير كه سردبير و ناشر روزنامه بود، برخاست. مقالات سياسي – انتقادي دهخدا در روزنامه صور اسرافيل با عنوان چرند و پرند با امضاي دخو به چاپ مي رسيد. اين مقالات در قالب طنز و با نثري ساده نوشته مي شوند.
ارزشمندترين فعاليت علمي دهخدا پديد آوردن افت نامه است كه بزرگترين فرهنگ نعت و دايره المعارف زبان فارسي به شمار مي رود. دهخدا در سال 1344 در تهران دار فاني را وداع گفت.
 



  خودآزمايي درس 18 :

1 – چرا نويسنده در اين طنز سياسي، مشاجره ي پدر و مادر خود را مطرح كرده است؟
منظور نويسنده بيان اين نكته است كه همان گونه كه علت مشاجره خانواده اش ، پدرش بوده كه وكيل مدافع بوده، دليل بسياري از نابسامانيهاي جامعه و وكلاي نالايق و خودخوانده اند.

2 – به دو مورد از باورهاي مردم كه در متن درس آمده اشاره كنيد
الف – اعتقاد به اينكه پيوند عقد دختر عمو و پسر عمو از پيش در آسمانها بسته شده ب – اعتقاد به تأثير ستارگان و موقعيت آن ها در سرنوشت در زندگي انسانها

3 – باتوجه به متن تصور كنيد مادر نويسنده با سواد بوده يا بي سواد ؟ چرا؟
با توجه به عبارت «نمي دانم ذليل شده چطور از من وكالت نامه گرفت .......» مادر نويسنده بي سواد بوده است زيرا از متن وكالت نامه با خبر نبوده است.

4 – نويسنده دلش به حال مادرس مي سوزد، چه دليلي براي همدردي خود مي آورد؟
نويسنده بين گذشته ي خود و مادرش شباهتي ديده است. مادرش قبلاً نامزد پسرعمويش بوده اما ناخواسته با ديگري ازدواج مي كند. نويسنده نيز تمايل داشته با دختر عمويش ازدواج كند اما با اين ازدواج مخالفت مي شود

5 – چرا نويسنده اصرار مي ورزد كه مردم وكيل (نماينده) تعيين نكنند؟
نويسنده با تجربه تلخي كه از رفتار با مادرش داشته، نگران است كه كوشش ها و زحمات مردم در انقلاب مشروطه نيز با انتخاب وكلاي جاه طلب و خردخواه از بين برود.
ناله ي مرغ اسير: نكته : ابوالقاسم عارف قزويني، شاعر و تصنيف ساز معروف دوره مشروطه است. او از شانزده سالگي به شعر روي آورد. صدايي خوش داشت و به همين دليل مورد توجه مظفرالدين شاه قرار گرفت.
با زمزمه مشروطه، عارف به جرگه آزاديخواهان پيوست و شعر و موسيقي را به خدمت انقلاب درآورد. موضوع عمده ترانه ها و تصنيف هاي عارف «وطن» است.


معني اشعار ناله ي مرغ اسير :
بيت 1 - ترانه ها و سروده هاي من همه به خاطر ميهن است. من و پرنده گرفتار در قفس هر دو مانند هم هستيم. و به خاطر محروم شدن از آزادي است كه مي ناليم.

بيت 2 – از نسيم سحري كه آزاد است ياري مي خواهم تا ناله هاي درد آلوده مرا به كساني كه آزاده و آزادي خواهند برساند.

بيت 3 – اي هم وطنان بكوشيم تا وطن را از سلطه بيگانگان و حكومت ستمگرانه محمدعلي شاه نجات دهيم كه اگر چنين نكنيم، هميشه به همين صورت در اسارت خواهيم بود.

بيت 4 – پيشرفت ظاهري كشور به دست بيگانگان بي ارزش است. به حال چنين كشوري بايد گريست زيرا چنين وضعي موجب اندوه و تأسف بسيار است.

بيت 5 - كسي كه خود را در راه آزادي و استقلال ميهنش نثار نكند، او از مرده و لباسي كه به تن دارد، از كفن هم كم ارزش تر است.

بيت 6 – ملت ايران، اكنون به اين حقيقت پي برده است كه محمدعلي شاه شيطاني است كه در انديشه ي ويران كردن اين سرزمين است.

خودآزمايي :
1. منظور از مرغ اسير دو بيت اول چيست؟

سراينده شعر ( عارف قزويني)

2 – در كدام بيت ، بيگانه ستيزي شاعر ديده مي شود؟
خانه اي كاوشود ازدست اجانب آباد ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

3 – يكي از موضوعات اساسي در شعر مشروطه «وطن دوستي» است كه در شعر شكل افراطي آن «وطن پرستي» يا «ناسيونالسيم افراطي» مي گويندف در كدام بيت اين موضوع ديده مي شود؟
جامه اي كاو نشود و غرقه به خون بهر وطن
بدر آن جامه كه ننگ تن و كم از كفن است

4 – براي هريك از كلمات «همت» و «مسلك» دو كلمه ي هم خانواده پيدا كنيد.
اهميت ، مهم و اهتمام / شيك ، سلوك و سالك
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:39  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس پانزدهم و شانزدهم

درس پانزده و شانزده
فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي / مسجد جلوه گاه هنر اسلامي



  درس 15
فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي :

بالاترين و ارزشمندترين عنصري كه در موجوديت هر جامعه دخالت اساسي دارد. فرهنگ آن جامعه است . اساساً فرهنگ هر جامعه هويت و موجوديت آن جامعه را تشكيل مي دهد. كتاب «فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي» اثر غلام علي حداد عادل است.
تفاوت عمده ي فرهنگ جديد غربي و فرهنگ اسلامي، در تعريف انسان منعكس مي شود
برحسب فرهنگ غربي انسان موجودي است مادي و معنويت، فرع در دنياي زندگي مادي اوست، اما در فرهنگ اسلامي، انسان موجودي است كه معنويت كمال مطلوب و غايت و نهايت زندگي اوست.
 



  خودآزمايي درس 15 :

1. منظور از لباس مي پوشد تا خود را بپوشد چيست؟لباس ، وسيله اي براي در امان ماندن از خطرخا و دور ماندن از خودنمايي است نه وسيله اي براي خودنمايي بيشتر و فراهم كردن زمينه هاي ناامني در زندگي2 – در لباس پوست دوم انسان نيست، خانه يا ول اوست يعني چه ؟يعني نوع پوشش و لباس، مسئله ي كم اهميتي نيست، بر عكس در ايجاد امنيت و آرامش زندگي انسان نقش مهمي دارد.3 – منظور از لباس انسان پرچم كشور وجود اوست چيست
؟
اينكه انسان با لباسي كه به تن دارد نشان مي دهد كه چه طرز فكري داردو از چه فرهنگي پيروي مي كند.
4 – نويسنده در نظر دارد با آوردن داستان خياطان حقه باز چه چيزي را به اثبات برساند؟منظور نويسنده تذكر اين نكته است كه تبليغات غرب بسيار فريبنده است و سبب شده است تا ملت هاي غربزده نه تنها پيشرفتي دست نيايند. ارزش هاي مادي و معنوي خود را نيز از دست بدهند. در اين تمثيل منظور اي خياطان حقه باز، كشورهاي استعمار گردند
 



 

درس 16
مسجد جلوه گاه هنر اسلامي :

نكته ها : عبدالحسين زرين كوب، محقق ، مورخه و نويسنده بزرگ معاصر است كه در سال 1301 در بروجرد به دنيا آمد.
نشر زرين كوب، روان، شيوا و رساست. برخي از آثار مشهور وي عبارتند از «نقد ادبين با «كاروان حله» در بحر «كوزه» و «سرخي» و «بامداد اسلام» «از چه چيزهاي ديگر» نام يكي ديگر از آثار اين نويسنده است.
 



  خودآزمايي درس 16 :

1 – در صدر اسلام از مسجد چه استفاده هايي شده است؟
عبادت / رسيدگي به كارها و مشكلات مسلمانان / محل اجتماع و گردهمايي مسلمانان به منظور مشورت و گفت و گو / برپا شدن جلسات علماي علم حديث / حمل مناسبي براي گوشه نشيني و عبادت صوفيان / مقابله و تلاوت قرآن و تعليم تجويد و قرائت

2 – تنوع در شيوه ي معماري مساجد در كشورهاي اسلامي ناشي از چيست؟
ناشي از تنوع و اختلاف نژاد قومي است كه سرزمين هاي آن ها به وسيله اسلام فتح شده است، اين امر باعث شده است كه معماري مساجد سرزمين هاي مختلف، تحت تأثير شرايط محيطي و طبيعي و نيز سليقه هاي اقوام گوناگون قرار گيرد.

3 – چرا نويسنده ، مسجد را جلوه گاه هنر اسلامي مي داند؟
زيرا در مساجد، هنرهاي گوناگون اسلامي، در كنار هم قرار گرفته و عرضه شده اند :
هنر معماري توازن و هماهنگي قسمتهاي مختلف بناهاي مسجد نقش داشته است. هنر نقاشي ها و رنگ آميزي كاشيها عرضه شده . هنر خوش نويسي در نوشتن آيات قرآن و نام هاي مبارك محلي عرضه شده . از هنر شعر در نوشتن موعظه ها و ماده تاريخ ها استفاده شده است. هنر صنايع دستي در فرشها، پرده ها ، قنديل ها ، منبت كاريها و مليله دوزيهاي نمايش داده شده است.
هنر موسيقي در صداي مؤذن و در لحن قاري و واعظ جلوه گر شده است

4 – يك مورخ چگونه مي تواند با مطالعه در مساجد به تمدن اقوام مسلمان پي برد؟
علت اين امر آن است كه جلوه هاي گوناگون فرهنگ و هنر اسلامي در طي قرن هاي دراز، در مساجد مجال بروز پيدا كرده اند.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:38  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس چهاردهم

فصل 6
درس چهاردهم - درآمدي بر ادبيات تعليمي

درآمدي بر ادبيات تعليمي
نكته :
مجموعه آثار كه موضوع آنها ، تعليم و آموزش است، ادبيات تعليقي ناميده مي شود.
ادبيات تعليمي از لحاظ محتوا به دو نوع تقسيم مي شود:الف – آموزش و تعليم مسائل اخلاقي و تربيتي
ب – مسائل آموزشي و علمي
بعضي از موضوعات محوري و اساسي ادبيات تعليمي نوع اول عبارت است از بهره گيري از فرصت ها ، محبت نسبت به پدر و مادر و همنوعان، تأكيد بر اجراي دستورهاي الهي و خودداري ازگناه و غفلت و دنيا پرستي
در ادبيات تعليمي نوع دوم هدف شاعره نويسنده اين است كه موضوعات آموزشي را با روشي ساده و آسان به مخاطب بياموزد.
بوستان ، گلستان ، قابوسنامه و كليكه و دمنه ، از نمونه هاي برجسته ادبيات تعليمي نوع اولند.
«نصاب الصبيان» و گلشن راز از نمونه هاي ادبيات تعليمي نوع دومند.
هنر و سخن : نكته ها
«قابوس نامه » تأليف «عنصرالمعالي، كيكاووس بن قابوس بن وشمگير» است و متعلق به قرن پنجم است. اين كتاب داراي 44 باب است. هدف و انگيزه عنصرالمعالي از تأليف اين كتاب، راهنمايي كردن فرزندش «گيلان شاه» و آشنا نمودن او بامسائل زندگي بوده است. با اين توضيح اين كتاب در زمره ي ادبيات تعليمي و از نوع اول است.
امتيازات و ويژگيهاي قابوسنامه، صميمت و صداقت در سخن نويسنده، سادگي و گيرايي زبان، آوردن داستانهاي جذاب، و مربوط به موضوعات و وسعت اطلاعات ارائه شده در كتاب.



  خودآزمايي درس 14 :

1- در نخستين جمله درس قابوس نامه، به «مغيلان» تشبيه شده است؟انساني كه از فضيلت و شايستگي برخودار نيست و ديگران از او بهره نمي برند.2 – با مراجعه به كتاب لغت، توضيح دهيد كلمه ي «مغيلان» از چه اجزايي تركيب شده و اعتقاد خرافي درباره آن چه بوده است؟(مغيلان، مخفف «ام غيلان» ام + غيلان) و به معني مادر غولان است. اعراب باده نشين تصور مي كردند كه بوته هاي بزرگ خار، محل زاده شدن غول هاست.
3 – اصالت موروثي و اصالت اكتسابي دو گوهر ارزشمندند، اين دو درس چگونه بيان شده اند؟
از نظر نويسنده ، اصالت موروثي (گوهر اصل) امتياز هست اما به تنهايي كافي و با ارزش نيست. ارزش و اعتبار حقيقي انسان به فضيلت ها و شايستگي هائيست كه خود كسب مي كند (= گوهرهند)4 – از نظر نويسنده ي قابوسنامه لازمه ي بزرگي چيست؟«خرد و دانش»5 – چه ضرب المثل هاي در مورد زبان و تأثير آن مي دانيد؟ به دو صورت اشاره كنيد.به عهده دانش آموز6 – به نظر نويسنده تفاوت انسان با حيوان در چيست؟آدمي در ده مورد با حيوانات تفاوت دارد، از جمه توانايي انديشيدن ، حفظ كردن ، سخن گفتن و .......7 – پنج مورد از تفاوت هاي نثر تاريخي را با نثر فارسي معيار بنويسيدزفان / زبان . خو كن (خوبده) / داشته باشي (وادار كرده باشي) عادت كني (عادت دهي) / سخن به جايگاه و سخن نه بر جايگاه سخن به جا و سخن بي جا 8 – مقصود از «گوهر تن» در درس چيست؟اصالت اكتسابي با شايستگي و فضيلت هايي كه هر كسي كسب مي كند

كدام قبله ؟ خودآزمايي درس 14
1 – پسر كدام عمل پدر را نشانه ي عوض شدن قبله او دانسته است؟تنظيم كردن ، به خاك افتادن و مؤدبانه ايستادن پدرش در مقابل خوارزمشاه كه در نظر او همانند ركوع و سجده و قيام بود.2 – در اين حكايت ، چه چيزي عامل تنظيم در برابر خوارزمشاه عنوان شده است؟حرص و طمع3 – پيام اين حكايت چيست؟انسان در صورتي مي تواند عزت و سربلندي خود را حفظ كند كه اسير حرص و طمع نباشد4 – اين آيه را معني كنيد و بگوئيد با كدام بيت ارتباط معنايي دارد؟اَفرأَيت من التّخَذَ الهُهُ هواهُ....
آيا آن كس را ديده اي كه هواي نفس خويش را معبود خود قرار داد . بيت آخر با اين آيه ارتباط معنايي دارد.
كدام قبله ؟ معني اشعاربيت اول : شنيده اي كه شخص بسيار طمع كاري ، يك روز صبح زود به ديدار خوارزم شاه رفت.

بيت دوم : چون به حضور پادشاه رسيد. در برابر او تعظيم كرد ( به ركوع رفت) سپس ايستاد و پس از آن به خاك افتاد و بر پاي خواست

بيت سوم : پسرش گفت :‌اي پدر عزيز من مشكلي و سؤالي دارم . پاسخ آن را به من بگو

بيت 4 : ديگر به من نگفته بودي كه قبله به طرف حجاز (مكه) است؟ چرا امروز به اين طرف نماز خواندي ؟

بيت 5 : به دنبال خواسته هاي دل نرو و از نفس حريصت پيروي نكن زيرا نفس راضي نمي شود. هر زماني به چيزي علاقمند مي شود و تور را به سويي مي كشاند.
 



  متاع جواني : معاني اشعار :

بيت 1 : روزي جواني به پيري گفت كه با اين وضعيت پيري، زندگيت چگونه مي گذرد

بيت 2 : پير به جوان گفت :‌در كتاب زندگي «پيري » براي تو كه اكنون جوان هستي
كلمه ي ناشناس و مبهم است. معني اين كلمه را تنها زماني كه خودت پير مي شوي ، مي فهمي ».

بيت 3 : بهتر است كه تو به توانايي هاي جواني ات فكر كني و از آن سخن بگويي، از من درباره دوره پيري و ناتواني مپرس

بيت 4 : قدر ايام جواني را بدان و از آن به خوبي مراقبت و استفاده كن زيرا همچنان كه هر پرنده اي روزي از قفسي كه در آن اسير است، بيرون مي آيد، روزگاري هم زيبايي و شادابي و جواني از جسم و تن تو دور خواهد شد.

بيت 5 : من در بازار زندگي ، كالا و سرمايه ي با ارزش جواني ام را رايگان و بي ثمر از دست دادم . تو اگر مي تواني از آن به خوبي استفاده كن

بيت 6 : هر چقدر من بي اعتنايي كردم و جواني ام را در غفلت بسر بردم. دنيا بيشتر به من بي اعتنايي كرد.

بيت 7 : روزگار، گنج با ارزش دوره ي جواني مرا ربود زيرا هنگامي كه بايد قدر جواني را مي دانستم و از آن به خوبي استفاده مي كردم، در غفلت و بي خبري بود.
 



  خود آزمايي : درس 14 متاع جواني

1 – چه واژه هايي در اين درس، استعاره «از جواني» است؟
مرغ زيبا، متاعي كه رايگان از كف رفته و گنج

2 – چرا پير از جوان مي خواهد كه درباره ي ناتواني سؤال نكند؟
زيرا وجود جوان، سرشار از نيرو و اميد به آينده است و با چنين ويژگيهايي نمي تواند احساس پير را در ايام پيري درك كند.

3 – قالب اين شعر چيست؟ چرا ؟
قطعه است زيرا واژه هاي قافيه، يعني زندگاني، نداني، ناتواني و .......و در مصراع هاي دوم آمده اند.

4 – قطعه ي زير را با درس مقايسه كنيد؟
در جواني به خويش مي گفتم / شير، شير است و اگر چه پير بود
چون كه به پيري رسيدم دانستم / پير، پيراست اگر چه شير بود
در هر دو شعر، به مقايسه ي دوره ي جواني و پيري پرداخته شده و به اين مضمون اشاره شده كه انسان در دوره جواني نمي تواند تصور روشن و درستي از دوران پيري داشته باشد، ضمناً توصيه شده كه جوان از غفلت و غرور بپرهيزد، قدر جواني را بداند و از آن به خوبي استفاده كند
 



  آزمون فصل 5 :

1 – عبارت هاي زير را با پاسخ هاي مناسب ، كامل كنيد:
الف - «ادبيات غنايي» به گونه اي است كه بازباني ........و با استفاده از معاني .........بيانگر ........آدمي است.
ب - «غنا» به معني ........ است و شعر غنايي در اصل به سروده هايي گفته مي شده كه .........خوانده شده است.

2 – پاسخ هاي درست را برگزينيد:
الف – دامنه ي موضوعات در مضامين شعر غنايي (بسيار وسيع است. بسيار محدود است)
ب – (بخش اندكي از – بخش عمده ي ) ادبيات گذشته معاصر فارسي را شعر غنايي تشكيل مي دهد.

3 – در محل هاي نقطه چين عبارات زير، پاسخ هاي صحيح را بنويسيد
نظامي گنجه اي ، شاعر معروف قرن ، معروف ترين سراينده ي داستان هاي ........در ادب فارسي است مجموعه مثنوي هاي نظامي به نام هاي ............و ..........معروف اند. اين مجموعه شامل اين آثار است : مخزن الاسرار، .........، ليلي و مجنون ،.....و اسكندرنامه

4 – معني و مفهوم اين بيت را كامل و دقيق بنويسيد:
چون رايت عشق آن جهانگير / شد چون مه ليلي آسمان گير
5 – در تعبيرهاي «چو مارحلقه» و در حلقه زلف كعبه به ترتيب چه آرايه هايي بكار رفته است؟

6 – در شعر «در امواج سند» در گرد زعفران رنگ استعاره از چيست؟

7 – در هر يك از ابيات زير، تعبير «درياي خون» چه مفهومي دارد؟

الف – در آن درياي خون دو قرص خورشيد /غروب آفتاب خويشتن ديد
ب – در آن درياي خون در دشت تاريك / به دنبال سر چنگيز مي گشت

8 – در شعر «در امواج سند» منظور از تعبيرهاي «غولان» ، «اهريمن» و «اژدهاي زندگي خوار» و «بادپا» به ترتيب چيست؟

9 – در محل هاي نقطه چين عبارت هاي زير پاسخ هاي صحيح را بنويسيد.
و چهار پاره شعري است كه از چند بند هم وزن تشكيل شده، هر بند شامل، مصراع است. معمولاً در هر بند، مصراع هاي ........هم قافيه اند.

10 – ادبيات تعليمي از لحاظ محتوا به دو نوع تقسيم مي شود .
الف - .........ب - ........

11- در جمله «بدان كه از همه هنرها بهترين هنر سخن گفت است» منظور از هنر چيست؟

12- در عبارت اما پنج نهاني چون انديشه و ياد گرفتن و نگاه داشتن و تخيل كردن و تميز و گفتار منظور از «يادگرفتن» و ......و مفهوم «تميز » .........است.

13- با توجه به بيت :
«بگفت اندر اين نامه حرفي است مبهم / كه معيش جز وقت پيري نداني»
منظور از اين نامه و «حرف مبهم» به ترتيب چيست؟

14- باتوجه به بيت :
از آن برد گنج مرا دزد گيتي / كه در خواب بودم گه پاسباني
الف – منظور از گنج چيست؟
ب – روزگار به چه كسي مانند شده است؟
پ – منظور از «خواب بودن» چيست؟
ت – منظور از «گه پاسباني» چه زماني است ؟
ث – چه كلماتي مراعات نظيرند؟
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:37  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس سیزدهم

درس 13
در امواج سند

نكته ها : شعر در امواج شاعرانه ي دلاوري و پايداري جلال الدين خواندم شاه در كناره ي رو دسته است و در مقابل هجوم سربازان مغول ، با توجه به اين مضمون در امواج سند، سروده ي «وطني» است، سراينده ي شعر دكتر مهدي حميدي است (1293 تا 1365) اصل شعر 68 بيت است كه گزيده اي از آن در 42 بيت در كتاب درسي آمده است.



  خودآزمايي 13 :

1 – شاعر در دو بيت اول ، غروب خورشيد را به تصوير كشيده است، اين غروب بيانگر چيست؟شاعر در آغاز اين سروده ، فضاسازي كرده و با توصيف خورشيدي كه در حال غروب است، نشان مي دهد كه قدرت، شكوه خوارزمشاهيان در آستانه ي از ميان رفتن است.

2 – در بيت هشتم، منظور از «آتش هاي ترك و خون تاريك» چيست؟هجوم وحشيانه قوم مغول و كشتار ايرانيان

3 – جلال الدين موسرخي شفق چه چيزهايي ديد؟او با خيره شدن به سرخي كناره ي آسمان هنگام غروب خورشيد آينده ي ايران را در نظر آورد و اينكه با گسترش دامنه هجوم مغول، ايرانيان قتل عام خواهند شد هم چنين قدرت و زندگي خود را در نظر آورد.

4 – در اين سروده، موج و رود به چه چيزهايي مانند شده اند؟موج به نيش، كوه گران و سيماب (جيوه) مانند شده‌: رود سند نيز در يك مورد به سربازي پرشوروخروش مانند شده (خروشان، ژرف ....) به جاي ديگر، از آن به سد روان تعبير شده ، در موردي ديگر نيز رود سند با امواجش به اژدها تشبيه شده است.

5 – چرا جلال الدين تصميم گرفت زن و فرزندان خود را در رودخانه نيفكند؟زيرا براي او مايه ي ننگ بود كه زن و فرزندانش اسير و برده مغول ها شوند همچنين در صورت شكست مي توانست به تنهايي و سوار بر اسب از طريق رود سند عقب نشيني كند.

6 – چنگيز كدام عمل جلال الدين را تحسين كرد؟اين كه جلال الدين تا لحظه اي كه توانست ، پايداري و مبارزه كرد و پس از آن با شجاعت بسيار، با اسب به رود پرخروش سند زد و عقب نشيني كرد

7 – پيام اصلي درس چيست؟آگاهي از اين كه گذشتگان براي حفظ اين سرزمين چه فداكاريهاي بزرگي كرده اند، و اينكه آرامش امروز ما نمره ي تلاش و از خود گذشتگي گذشتگان ماست ، پس ما نيز موظفيم در حفظ استقلال و سربلندي آن بكوشيم.

8 – چهار پاره با مثنوي چه تفاوتي دارد؟مثنوي قالبي سنتي است كه در هر بيت آن، دو مصراع، قافيه اي مستقل دارند و اين قافيه در هر بيتي مي تواند تغيير كند. نمودار قالب مثنوي به صورت زير است
اما چهار پاره ي شعري است كه از چند دو بيتي تشكيل شده ، معني اين دو بيتي ها به هم مربوط است و معمولاً مصراع هاي زوج هر دو بيتي، هم قافيه اند.
 



  بياموزيم 7 :
تعريف چهار پاره :
ويژگيهاي چهارپاره :

چهار پاره شعري است كه از چند بند هم وزن تشكيل شده / هر بند، شامل چهار مصراع است. / معمولاً مصراع هاي زوج هر بند، هم قافيه اند. طرح قرار گرفتن قافيه در چهار پاره به شكل زير است :
شكل
نام ديگرچهار پاره دو بيتي هاي پيوسته است
چهار پاره پس از مشروطه در ايران ابداع شد. محتوي چهار پاره غنايي و اجتماعي است. فريدون مشيري، فريدون توّللي ، رشيد يا سعي و ملك الشعراي بهار، از شاعران معاصرند كه اشعاري در قالب چهار پاره سروده اند.
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:36  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس دهم و یازدم

فصل 4 - ادبيات جهان
درس دهم و يازدهم / داستان هديه ي ناتمام ، مسافر

ادبيات جهاننكته ها : مطالعه ادبيات جهان چند نتيجه سودمند دارد
الف – چهره ها و آثار بزرگ ادبي ملت ، را به يكديگر مي شناساند
ب – ملت ها را با نديشه ها و احساسات يكديگر آشنا مي كند و در نتيجه مرزهاي احساسات و انديشه ها را گسترش مي بخشد.
پ – تفاوت ها و شباهت ها و تأثير گذاريها و تأثيرپذيري ا در آثار ادبي ملت ها و آشكار مي كند.
چشم هاي گريان ديگران را به نگاه هاي حسرت آميز تبديل كردن ، لذت بخش ترين خوش بختي ها ست. (بودا)
تنها كساني خوش بختند كه فكر و انديشه خود را به سوي چيزي غير از خوش بختي خود رها كرده باشند. (استوارت ميل)
ساده ترين درس زندگي اين است . هرگز كسي را ميازار (ژان ژاك روسو)
هميشه با زير دستان خود با مهرباني كنيد زيرا قلب رئوف و مهربان ، بزرگترين سرمايه ي آدمي است. (ويكتورهوگو)



  درس 10
هديه ناتمام

خودآزمايي :

1 – چرا وقتي پدر از راوي درباره هديه اش پرسيد : رنگ «نيك» پريد؟نيك نگران بود كه وقتي مادرش هديه ي جو را كه شانه ي با نگين هاي مثل الماس بود، ببيند، دوباره سطل زمين شويي و وسايل همراه آن در نظرش زشت و آزار دهنده جلوه كند.

2 – چرا «راوي» به دروغ گفت در نصف سطل زمين شويي هديه ي من است؟جو از دادن هديه ي خودش مدنظر كرد تا مبادا هديه ي برادرش دوبار به نظر مادرش زشت بيايد ، او نمي خواست شادي برادرش را از بين ببرد.

3 – با خواندن داستان، كدام يك از دو برادرها را فداكار تر مي دانيد؟
به عهده دانش آموز
 



 

درس 11
مسافر

نكته ها : فرانسوا كوپه ، شاعر درام نويس «فرانسوي» در قرن 19 و اوايل قرن 20 است.
قطعه ي «فردوسي» از كتاب «برخورد انديشه ها» ترجمه جواد جديدي انتخاب شده است اين قطعه ، نمونه توصيفي به شيوه و مقايسه نشان دهنده ي محبوبيت و شهرت جهاني فردوسي است.
پيام نهايي اين قطعه اين است كه نيكي و بدي هر گونه پاداش نمي ماند.
 



  قطرات سه گانه :

شعر «قطرات سه گانه» سروده ي «تريللو» شاعر «ايتاليايي» است كه يوسف اعتصام الملك، پدر پروين اعتصامي آن را ترجمه و در مجله بهار چاپ كرده است.
ظاهراً پروين در يكي از سروده هاي خود كه مضمون آن مناظره ي ميان دو قطره خون است، از اين شعر تأثير پذيرفته است.
قطرات سه گانه از مناظره است و مناظره نوشته اي كه در آن دو طرف سخن (دوانسان ، دوحيوان و...)هر يك از امتيازات خود را بر مي شمارند و سعي مي كنند خود را بر ديگري ترجيح مي دهند.
 



  پروردگارا

را بيند رانات تاگور از شاعران بزرگ جهان و از افتخارات «هندوستان» و مشرق زمين است كه در قرن 19 و 20 مي زيست تاگور در كلكته چشم به جهان گشود ، در كودكي با ادبيات هند آشنا شد و مورد احترام گاندي رهبر بزرگ هند قرار گرفت.
اشعار تاگورسرشار از ذوق عارفانه «ستايش آزادي و آزادگي» و الهام گرفته از صحنه هاي عادي و جزئي زندگي » است. اين نويسنده و فيلسوف بزرگ به دريافت جايزه ادبي نوبل نيز نايل آمد.
قطعه ي «پروردگارا» نيايشي از تاگور است كه محمدتقي مقتدي آن را ترجمه كرده است.
 



  خودآزمايي
درس مسافر :

1 – در قطعه مسافر، شاعر به كجا سفر مي كند؟شاعر ، مقصد مسافر را جايي معرفي مي كند كه سر حد جهان خلقت و فرد بين هستي و نيستي است.

2 – با توجه به قطعه مسافر رهگذر چه كسي است؟مسافر ، اين سفر را با بال هاي دور پرواز و كشتي تندرو در خيال انجام مي دهد اما در طي اين سفر خيال «عقل» همچون رهگذر و عابر به او برمي خورد و او را به خود مي آورد.

3 - «قطعه فردوسي» زائر نامدار كيست؟ تيمور لنگ است كه گاهي پس از پايان جنگ براي زيارت يكي از نياكان خود يا شاعري بزرگ دانشمند نام داد و يا سرداري دلاور به گورستان مي رفت.

4 – دو بيت زير از حافظ شيرازي با كدام قسمت هاي نيايش «تاگور» ارتباط دارد؟رضا براده بده و ز چنين گره بگشاي/كه بر من و تو در اختيار نگشاده است
غلام همت آنم كه زير چرخ كبود / زهر چه رنگ تعليق پذيرد، آزاد است
بيت اول كه توصيه و دعوت انسان است به تسليم در برابر خواست الهي ، با اين عبارت متناسب است: پروردگارا، نيرويي به من ده تا قدرت و توان خود را روي كمال عشق و نهايت محبت تسليم خواسته ها و رضا تو كنم.
بيت دوم همه با اين عبارت ارتباط لفظ و معنايي دارد. پروردگارا، قدرتي به من «بخش» تا روح خود را از تعلق به جيفه هاي ناچيز روزگار بي نياز كنم و از هر چه رنگ تعليق پذيرد آزادش كنم.

5 – در بخش «قطرات سه گانه» منظور از جملاتي كه قطره ي سوم درمعرفي خود مي گويد، چيست؟قطره ي سوم با آن كه سفري بي نظير و شكوهمند دارد( سفر از قلب به چشم) متواضع و فروتن است.
 



  بياموزيم (6)
قطعه ادبي :

ويژه گي قطعه ادبي (=تعريف قطعه ادبي)قطعه ي ادبي نوشته اي است كوتاه، لبريز از تخيل و احساس عاطفه و در نتيجه بسيار زيبا.
قطعه ي ادبي «نثر شاعرانه» نيز ناميده مي شود زيرا عنصر خيال پردازي و بيشتر آرايه هاي سفري در آن ديده مي شود و مضمون شاعرانه دارد.
 



  آزمون فصل 4 :

1 – به دو مورد از فوايد آشنايي با ادبيات جهان اشاره كنيد.
الف ............... ب........................

2 – راوي داستان «هديه ي » ناتمام ، چگونه به بزرگواري پدر خود پي برد؟

3 – معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد.
هديه ي تفنني .........../ مبل «مستعمل» .........../ با «؟؟؟» گفتم ................/ نمي خواستم براي كار نكرده «تمجيد» شوم / حال «منقلب» برادرم ............../ قيافه «عبوس» .................

4 - «شيللو» از شاعران بزرگ كشور ............در قرن .............و .............است.

5 – در عبارت «اي كشتي تندرو خيال من، همين جا لنگر بينداز» به دو مورد آرايه ي ادبي اشاره كنيد.

6 – فرانسوا كويه ، شاعر درام نويس اهل كشور ............در قرن ..........است.

7 – در قطعه ادبي «فردوسي» با مقايسه ي آن چه تيمور در كنار مزار فردوسي و گور چنگيز ديد، چه نتيجه اي مي توان گرفت؟

8 – تمجيد هاي «دفتر دريا» و «دفتر آسمان» از چه آرايه اي برخوردار است؟

9 – در عبارت ، پروردگارا، بي نوايي و تنگ چشمي را از دلم ريشه كن كن مفهوم «تنگ چشمي» چيست؟

10 – معني لغوي « جيفه» چيست؟ ...........اين واژه در عبارت زير چه مفهوم استعاري دارد؟ پروردگارا، قدرتي به من عطا كن تا روح خود را از تعلق به جيفه هاي ناچيز روزگار بي نياز كنم؟».

11- قطعه ي ادبي «داراي چه ويژگيهايي است؟ نام ديگر قطعه ادبي چيست؟
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:35  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس دوازدهم

فصل پنجم - درآمدي بر ادبيات غنايي
درس دوازدهم - از كعبه گشاده گردد اين در



 

درآمدي بر ادبيات غنايي ، درس 12 :

تعريف ادبيات غنايي

ادبيات غنايي گونه اي از ادبيات است كه «با زباني نرم و لطيف و با استفاده از معاني عميق و باريك به بيان احساسات شخصي مي پردازد و بيانگر عطوفت و آرزوهاي انسان و غمها و شاديهاي اوست.
«غنا» به معناي موسيقي است و شعر غنايي در اصل به آن سروده هايي گفته مي شده كه همراه با موسيقي خوانده مي شده است.
دامنه ي موضوعات و مضامين شعر غنايي بسيار وسيع است زيرا همه ي احساسات انساني نظير احساسات عاشقانه، مذهبي ، عرفاني ، اجتماعي ، ستايش هجو و بدگويي را .....در بر مي گيرد ، از همين روست كه بخش عمده اي از ادبيات گذشته و معاصر ما را شعر غنايي تشكيل مي دهد.......»
 



  درس 12
از كعبه گشاده گردد اين در :

نظامي گنجه اي ، شاعر قرن ششم در اوايل قرن هجري قمري است. نظامي معروفترين سراينده ي داستان هاي بزمي (عاشقانه) در ادب فارسي است. نام مثنويهاي نظامي اين است: از مخزن الاسرار و خسرو شيرين، ليلي مجنون، هفت پيكر و اسكندرنامه، مجموعه ي اين مثنوي ها به نام «خمسه» و «پنج گنج» نظامي شهرت دارند و از قرن هفتم تا روزگار ما بارها مورد تقليد شاعران ايراني هندي و ترك قرار گرفته اند.  



  خودآزمايي :

1 – مجنون در جوار كعبه از خدا چه خواست؟خواسته ي مجنون، تنها اين بود كه خدا عشق و محبت او را نسبت به ليلي بيشتر كند و باقي عمر او را به ليلي بدهد.

2 – كدام بيت، از خودگذشتگي مجنون را نشان ميدهد؟از عشق من آنچه هست بر جاي / بستان به عمر ليلي افزاي

3 – كدام ويژگي شعر غنايي در اين درس ديده مي شود؟الف – اين شعر بيانگر احساسات است زيرا از عاطفه ي عميق پدري دردمند نسبت به فرزندش و نيز شوريدگي و عشق انساني نسبت به انسان ديگر سخن مي گويد.

4 – دو نمونه «تشبيه» در درس بيابيد و اجزاي آن را معلوم كنيد.الف – از جاي چو مار حلقه برجست .........
مجنون – كه حذف شده – مشبه است ، مار حلقه «مشبه به است» ، «چو» ادات تشبيه است ، «برجستن» وجه شبه است.
ب – گر چه ز شراب عشق مستم .........
عشق ، مشبه به است . شراب مشبه به است، مستي آور بودن وجه شبه است «ادات تشبيه حذف شده است.
ب – گر چه ز شراب عشق مستم ............
عشق ، مشبه به است. شراب مشبه به است ، مستي آور بودن وجه شبه است، ادات تشبيه حذف شده است.
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:35  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس نهم

درس 9
دريادلان صف شكن



  دريادلان صف شكن :

نكته ها : شهيد مرتضي آويني (1372-1326) فيلم ساز و سردبير مجله ي «سوره» بود. مجموعه برنامه هاي تلويزيوني «خان گزيده ها» «حقيقت» «سراب» و «روايت فتح» از آثار اوست.  



  خودآزمايي درس 9 :

1 – به عقيده نويسنده، تقدير تاريخي زمين از كجا و به دست چه كساني جاري مي شود؟
از حاشيه ي اروند رود به دست رزمندگان ايران
2 – به نظر نويسنده ها، حقيقت اشياء در جبهه چگونه تجلي مي يابد؟
در جبهه همه ي چيزهاي معمولي جلوه ديگري پيدا مي كنند، انگار همه چيز و همه كس، گنجينه هايي ناشناخته از رازهاي خلقت بوده اند كه ارزش حقيقي آنها اكنون در جبهه آشكار شده است. اين احساس نويسنده از تماشاي رزمندگان ساده و بي ادعايي است كه قبلاً مانند آنها را در مسجد و نماز جمعه و محل كار . مي ديده و اكنون مي بيند كه آنها در حال فلق چه حماسه ي عظيمي هستند.
3 – نويسنده در كدام جمله ها، از مفهوم آيه ي «الا بذكر الله تطمئن القلوب» استخاره كرده است؟
الف – صف طويل رزمندگان تازه نفس با آرامش و اطميناني كه حاصل ايمان است وسعت جبهه هاي فتح را به سوي فتوحات آينده طي مي كنند.
ب – در معركه ي قلوب مجاهدان خدا، آرامشي كه حاصل ايمان است حكومت دارد.
4- امروز «سردمدار» به چه كسي مي گويند؟ تحقيق كنيد در آغاز چه كسي سردم دار مي گفتند؟
مفهوم امروزي سردمدار «سردار» پيشرو و پيشوا است و در اصطلاح زورخانه جاي محترم و متبركي است كه ؟؟؟ شد، كسي حق نشستن در آن جا را ندارد.
 



  بخش دوم : به عهده دانش آموز

پاسخ : شعر پاسخ برگرفته از مجموعه «ريشه در ابر» سروده ي «محمدرضا عبدالملكيان است».  



  خودآزمايي درس پاسخ :

1 – شاعر در اين شعر، به چه سنتي اشاره دارد؟
هنگام خداحافظي كسي كه عازم سفر است. آوردن آينه و بالا سر گرفتن قرآن و ريختن آب پشت سر وي .
آب ، آئينه و قرآن تقويت كننده ي احساس روشني دل، پاكي و سلامت در ؟؟؟ است.
2 – مقصود از «روشني در دل من مي بارد» چيست؟ نهاد آن كدام است؟
به پيروزي اميدوارتر مي شوم.
نهاد – در محدوده اين مصراع «روشني»است
3 – منظورشاعر از چراغ چيست؟
منظور همه ي آن چيزهايي است كه براي ملت ما ارزشمند است ، مانند : آزادي، شرافت، استقلال و دين
4 – معادل «از صميم قلب» را در كدام مصرع شعر مي يابيد؟
با تمام دل خود مي گويم
5 - «بند پوتين را محكم بست» كنايه از چيست؟
براي مبارزه با دشمن مصمم بودن
6 – شعر سنتي با شعر نو چه فرقي دارد؟
شعر نو شعري است كه وزن و گاه قافيه دارد و در آن ها طول مصراع ها با هم مساوي نيست.
شعر سنتي شعري است كه وزن و قافيه و رديف دارد و اندازه مصرع ها با هم برابر است.
 



  بياموزيم 5 – شعر نو – شعر نيمايي :

شهر سمني تئب فترسي . شهر نيمايي، هر دو داراي وزن هستند ، در شعر سنتي الف – طول همه مصرع ها يكسان است.
ب – قافيه داراي نظم خاصي است يعني در جاي معيني مي آيند. در شعر نيمايي، طول مصراع ها برابر نيست و قافيه نظم خاصي ندارد. مانند شعر زير : تو چرا مي جنگي ؟ پسرم مي پرسد: من تفنگم داشت، كوله بارم بر پشت، بند پوتينم را محكم مي بندم ، مادرم ....
در دوره ي راهنمايي، شعر آب را گل نكنيم، از سهراب سپهري و از زندگي قيصر امين پور، نمونه هايي از اشعار نيمايي اند، اشعار «خط خورشيد» و در پاسخ نيز در قالب نيمايي سروده شده اند.
 



  آزمون فصل 3 :

1 – به دو مورد از اصلي ترين مسائل ادبيات پايداري اشاره كنيد.
الف - .................ب - .................

2 – در جمله «كسي مي گويد» چار چار است». منظور از «چار، چار» چيست؟

3 – منظور از جمله هاي «جواني به رفيقش گفت : در صبح روي شكمم با ماژيك مشخصاتم را نوشته ام» و ديگر هم مي گويد : من هم شناسنامه ام را توي جيبم گذاشته ام» چيست؟

4 – معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد؟
«كمركش » خيابان ........../ «هُرم» نفس ........../ «مستدام» باد ........

5 – مجموعه شعر «مثل چشمه ، مثل رود» اثر كدام شاعر معاصر است؟

6 – مفهوم كلي اين مصراع ها چيست؟ «گاهي شهابي / مشق هاي شب آسمان را / زود خط مي زد و محو مي شد»

7 - «خزان» و «هواي مه آلود» به ترتيب نماد چه اند؟

8 – در مصراع زير واژه هاي مربوط به آرايه ي «مراعات نظير» را دقيقاً مشخص كنيد.
دفتر آسمان پاره پاره / برگ ها زرد و تيره / .... هر ستاره / حرف خط خورده ي تار/ در دل صفحه ي آسمان بود

9 – در هر يك از ابيات زير كلماتي تغيير كرده اند. آنها را بيابيد و اصلاح كنيد:

گفتم كه : بوي زلفت ، ما را به آرزو كشت / گفتا: اگر براني؟؟؟ رهبرآيد
گفتم : دل رحيمت كي عزم صلح دارد؟ / گفتا :‌تو بندگي كن، كاوبنده پرور آيد


10 – در عبارت زير، به كدام آيه ي شريفه اشاره دارد؟
«در معركه ي قلوب ، مجاهدان خدا، آرامشي كه حاصل ايمان است ، حكومت دارد»

11 – در عبارت زير، از آرايه هاي بكار رفته ، به دو مورد اشاره كنيد.
رزمندگان چه انسي با خاك گرفته اند و خاك مظهر فقر مخلوق در برابر غناي خالق است.

12 – در بيت : دريايم و نيست با كم از طوفان دريا همه عمر خوابش آشفته است
الف – منظور از «دريا» چيست؟ چه كساني است؟
ب – طوفان ، نماد چيست؟........
پ - آرايه هاي ادبي در مصراع رانام ببريد؟

13 – با توجه به مصراع هاي پسرم با دلگرمي مي پرسد / تو چرا مي جنگي ؟ / با تمام دل خود مي گويم / تا چراغ از تو نگيرد. دشمن »
الف – معادل امروزي «با تمام دل» چيست؟ ..........
ب – كاربرد واژه ي «چراغ» آرايه تشبيه است يا استعاره ؟
ت – منظور از «چراغ» چيست؟.............

14 – از نظر شكل و صورت ظاهري ، شعر نيمايي با شعر سنتي چه تفات هاي آشكاري دارد؟
الف ) ................... ب) ......................
 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:34  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس هفتم

درس هفتم
طوطي و بقالي



  طوطي و بقالي :

يكي از متون مهم و ارزشمند ادبي و عرفاني فارسي، مثنوي معنوي است. اين مثنوي سروده مولانا جلال الدين بلخي است. داراي بيست و شش هزار بيت است و در شش دفتر فراهم آمده است . مثنوي معنوي ، مطالب نغز (شيوا) و لطيف عرفاني و اخلاقي به شيوه تمثيل و حكايت بيان شده است . داستان طوطي و بقال در دفتر اول مثنوي آمده است. هدف و پيام داستان نشان دادن زيان ها و نادرستي داوريهاي سطحي و غيرمنطقي و نيز پرهيز از شتاب و اشتباه در قضاوت ، هنگام مشاهده ي تشابه دو پديده است.  



  خود آزمايي درس 7 :
1. رابطه دو بيت زير را با متن درس پيدا كنيد:
آن يكي شير است اندر باديه/ و آن دگر شير است اندر باديه
آن يكي شير است كادم مي خورد/ و آن دگر شير است كادم مي خورد

اين دو بيت و ابيات متن درس شماره 17 پيام يكساني دارند. در اين دو بيت، شير درنده كه در باديه (بيابان است) با شيرنوشيدني كه در باديه (ظرف بزرگ) است مقايسه شده است. هر دو در نام و محل، شباهت هاي ظاهري دارند اما تفاوتشان بسيار است آن يكي آدم مي خورد و اين يكي را آدم مي خورد.  



  2 – ارتباط آخرين بيت درس را با داستان تشريح كنيد

مولاناف پيام خود را در آخرين بيت بطور آشكار بيان كرده است و آن اين است كه در انتخاب دوست و هم نشين بسيار احتياط كنيم همه از لحاظ ظاهر انسان هستيم اما چه بسار شيطان هايي كه در چهره انسان در مسير زندگي ظاهر مي شوند.  



  3 – چرا قياس طوطي خنده آور بود؟

او تنها به ظاهر قضاوت كرد چون خودش به خاطر ريختن شيشه حاوي روغن گل بخارات شد و موهاي سرش ريخت. تصور مي كرد كه هر كس كه سرش مو ندارد. مثل او به خاطر ريختن روغن گل مجازات شده است.  



  بياموزيم (2)
تمثيل :

آوردن حكايتي از روشن تر شدن مقصود تمثيل ناميده مي شود. چنانكه مولانا براي اينكه به ما سفارش كند كه بايد از زندگي ديگران عبرت بگيريم و اشتباهات آنها را تكرار نكنيم داستان شير و گرگ و روباه را بازگو مي كند. در اين داستان تمثيلي هر يك از حيوانات، خود نماد و نشانه ي چيزي هستند، شير نماد قدرت مطلق، گرگ نماينده ي انسان هاي خودبين و گستاخ و روباه نما و عبارت ديگران و پندپذيران از خود گذشته است) مولانا و مثنوي براي بيان مطالب اخلاقي و عرفاني خود از تمثيل بسيار بهره گرفته است. به كمك تمثيل مي توان بسياري از مفاهيم را به روشني منتقل كرد.  



  آزمون فصل 2 :

1 – قديم ترين و محبوب ترين و رايج ترين نوع ادبي در ميان ملت ها .......بوده است.

2 – مفهوم و پيام كلي بيت زير چيست؟
اي برادر، قصه چون پيمانه است /معني اندروي به سان دانه است

3 – داستان سمك عيار ما اغلب قصه هاي گذشته ادب فارسي چه تفاوت عمده اي دارد؟

4 – معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد : مي رفت تا از «طلايه» بگذشت ....../ در آن «گو» رفت و به كمين نشست ....../ در اين كار «تعبيه اي » است ........./ تو را به جان ، زينها مي دهد...............

5 – جمله هاي زير رابه شكل ساده بنويسيد:
الف – توا او را بخواستي بردن ..........
ب – تواني رفيق ..........................

6 – معني واژه هاي مشخص شده را بنويسيد:
توان شراب بسيار برخورد «پيمود» ........./هر چه يافت از زمينه و سمينيه با خود برد ......../ لشكر «شبيخون » آرند.........../

7 – اين جمله را معني كنيد : «آتشك ، هواي عياري اي كرده است»!

8 – دكتر «زهرا كيا» در كتاب «...........» دوستان خير و شر را از
مثنوي «............» سروده ي نظامي ، انتخاب و بازنويسي كرده و همراه چند دوستان بازنويسي شده ي زيباي ديگر، ارائه نموده است.

9- منظور از «ريگ» چيست يا كيست؟ چرا از اين تعبير استفاده كرده است؟

10- محوري ترين داستان خير و شر چيست؟

11 – از كلمات داده شده پاسخ هاي درست را برگزينيد:
تشبيه ، ادعاي (همانندي – يكساني) است در حالي كه استعاره ادعاي (همانندي – يكساني) است.

12 – در هر يك از ابيات زير، استعاره را كشيدن خط به دور آن دقيقاً مشخص كنيد
الف – قطره ي دانش كه بخشيدي ز پيش /متصل گردان به درياهاي خويش
ب – حالي آن لعلي آبدار گشاد / پيش آن ريگ آبدار نهاد
پ – شر كه آن ديد، دشنه بازگشاد / پيش آن خاك تشنه رفت چو باد
ت – آمد آورد پيش خير فراز / گفت : گوهر به گوهر آمد باز

13 – مثنوي معنوي ، اثر ........است، در اين كتاب مطالب نغز و زيباي .......به شيوه ي .........بيان شده است. اين مثنوي داراي ..........

14- تغييرات ايجاد شده در بيت زير را اصلاح كنيد:
«باغ قيام مي كند، سرو سلام مي كند/ غنچه پياده مي رسد، سبزه سوار مي رود»

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:33  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

ادبیات فارسی درس هشتم

فصل 3 - ادبيات پايداري
درس هشتم - گلهايي كه در نسيم آزادي مي شكفد

ادبيات پايداري :
نكته ها ، تعريف ادبيات پايداري (ادب و مقاومت) : مجموعه سروده ها و نوشته هايي است كه موضوع اصلي آن ها، دعوت به مبارزه و پايداري در برابر بيدادگران است.



  اصلي ترين مسائل ادبيات پايداري عبارتند از :

الف – دعوت به مبارزه و تحمل سختيها و مشكلات آن
ب – بيان بيدادگريها و تصوير چهره هاي بيدادگران
پ – ستايش آزادي و آزادگي
ت – نشان دادن افق روشن پيروزي كه ره آورد تلاش، وحدت و همدلي و مبارزه مستمر است
ث – ترسيم مظلوميت مردم
ج- بزرگداشت و ستايش مردم مبارز و شهدا

بهترين نمونه هاي ادبيات پايداري را در ادبيات هشت سال دفاع مقدس ايران، ادبيات فلسطين و كشورهاي آمريكاي لاتين مي توان يافت.
 



  درس 8
گل هايي كه در نسيم آزادي مي شكفد

مفهوم در بيت درس : ما شهيدان انقلاب اسلامي با حاكم بيدادگر مبارزه و خون خود را در اين راه نثار كرديم تلاش ما همچون نسيم سحري آزادي مردهايي بود. نسيم سحرگاه كه مي وزد، ما را به ياد آوريد.  



  خود آزمايي درس 8 :
1 – نويسنده كدام واقعه روزگار ما را به شعر مانند كرده است؟

انقلاب شكوهمند ملت ايران
2 – منظور از گل هايي كه در نسيم آزادي مي شكفد چيست؟
منظور انديشه ها و تفكرات بر حق است ، همچنين مي تواند استفاده براي هنرمندان و انديشه وراني باشد كه مسير درست را يافته اند و در فضايي برخوردار از آزادي، توانايي ها و قابليت هاي خود را در راه بر پايي حق بكار گرفته اند.
3 – منظور نويسنده از «هنرمندان بسياري خود را به قطار رسانده اند» چيست؟ بسياري از هنرمندان را مقدم بر مردم مي داند، يا مردم را راهنماي هنرمندان؟
باتوجه به عبارت هاي «هنرمندان بسياري، خود را به قطار (مردم انقلابي) رساندند و با مردم نشستند و قلبشان با قلب مردم هماهنگي يافت و اميدوارم كه هنرمندان ، قلبشان همچنان با مردم تپيد . نويسنده مردم را راهنماي هنرمندان مي داند.
 



  خط خورشيد:

نكته ها : شعر« خط خورشيد» برگرفته از كتاب «مثل چشمه ، مثل راد» اثر شاعر معاصر، قيصر امين پور» است. موضوع كلي شعر، توصيف فضاي تاريك قبل از انقلاب و بازگشت امام خميني به ايران است.  



  معني و مفهوم مصراع ها:

گاه گاهي مبارزان «آزادي خواهان همانند شهاب كه براي زماني كوتاه در دل تاريكي مي درخشد به سرعت محو مي شود، عليه حكومت پهلوي قيام و افشاگري مي كردند و به زودي به شهادت مي رسيدند. مثل پاك كن كه خط را پاك مي كند و مثل ابر سياه كه نور خورشيد را مي پوشاند. در آن محيط خفقان گرفته، عوامل و نيروهاي وابسته به حكومت شاه و آزادي خواهان را از ميان برمي داشتند و مي كوشيدند خاطره ي امام را كه در تبعيد بود، از يادها محو كنند.
«مردي از شرق برخاست آسمان را ورق زد» يعني مثل طلوع خورشيد كه وضعيت آسمان را دگرگون مي كند و از ظلمت به روشني مي رساند، امام نيز وضعيت سياسي ، اجتماعي و .......ايران را متحول كرد.
 



  خودآزمايي درس 8 :

1 – در شعر «خط خورشيد» چند نماد و نشانه را مشخص كنيد
شب : نماد ستم و خفقان / آسمان : نماد پاكي ، خوبي و بخشندگي / خزان ، نماد يأس و نااميدي / ستاره و شهاب : نماد مبارزان / هواي مه آلود : نماد خفقان
2 – اين شعر در چه قالبي سروده شده است؟
قالب نيمايي شعر نو
3 – در نمونه از «تشخيص » را در شعر بيابيد :
تشخيص : نسبت دادن حالات و صفات انسان است به پديده هاي ديگر، در اين درس پديده هايي مانند آسمان، شهاب و خورشيد در معناي حقيقي خود بكار نرفته اند كه با نسبت دادن صفات و حالات و كارهاي انسان به آن ها، آرايه ي تشخيص بكار رفته باشد.
4 – دو بيت از شعرهاي اين كتاب را كه داراي آرايه ي «مراعات نظير» باشد انتخاب كرده بنويسيد.
قطره ي دانش كه بخشيدي ز بيش / متصل گردان به درياهاي خويش
اي برادر ،قصه چون پيمانه است / معني اندروي بسان دانه است
آتشم را بكش به لختي آب ........./
گفت : مردم ز تشنگي در ياب / آتشم را بكش به لختي آب
شر كه آن ديد، شبه باز گشاد / پيش آن خاك تشنه نرفت چو باد
 



  بياموزيم 4 :

تعريف مراعات نظير : آوردن حداقل دروازه «سخن» است كه با هم به نوعي هنرمندانه متناسب و ارتباط داشته اند، چنان كه سراينده اي شعر «خط خورشيد» واژه هاي «دفتر» پاره، برگ ، فصل ، حرف ، خط خورده ، صفحه ، مشق شب، خط زدن، پاك كن ، ابر، پاك كردن و ورق زدن را كه همگي اصطلاحات و كلمات مدرسه اي آورده اند، در سروده ي خود آورده است.
اگر از آرايه ي مراعات نظير هنرمندانه و به جا استفاده شود بر زيبايي و گيرايي شعر و نثر افزوده شود.
ارغون جام عقيقي به سمن خواهد داد/ چشم نرگس به شقايق نگران خواهد شد
زندگي زنگ تفريح نيست، ساعت بعد حساب داريم.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389ساعت 20:33  توسط سیاوش سید حسین زاده (سیافلش)  | 

مطالب قدیمی‌تر